De nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten

20 mei 2026, debat - De Kamer debatteert met minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) over het buitenlandbeleid van de Verenigde Staten.

Aanleiding voor het debat is de publicatie van de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten op 5 december 2025. De strategie bevat de hoofdpunten van het Amerikaanse buitenlandbeleid in de aankomende jaren. De voorzitter van de commissie van het Europees Parlement die de contacten met de VS onderhoudt, noemde het stuk een "frontale aanval op Europa". Hoe moeten Nederland en Europa reageren?

Minister Berendsen erkent dat de strategie en het Amerikaanse optreden niet altijd in lijn zijn met het Nederlands beleid, zoals blijkt uit de kwestie-Groenland. De Europese beschaving is niet in verval, zegt Berendsen, en we moeten onze waarden beschermen. Maar de strategie stelt ook dat de VS en Europa nauw verbonden zijn, voegt hij toe. De VS hebben bovendien belang bij een stabiel en welvarend Europa.

Band met Europa

Piri (GroenLinks-PvdA) is bezorgd over de trendbreuk in de behandeling van Europese bondgenoten en de Amerikaanse visie dat de Europese Unie een vijandig orgaan is. Het is volgens Kamerlid Keijzer niet nieuw dat Amerikaanse bewindslieden zich bemoeien met Europese zaken. President Obama heeft, stelt zij, het beleid ingezet dat president Trump nu ook voert, alleen dan anders verwoord. 

Van Baarle (DENK) vraagt om stelling te nemen tegen de veiligheidsstrategie, omdat die op zou roepen tot inmenging in Europese landen en ondermijning van de Europese democratie. Politieke beïnvloeding is van alle tijden en die is er ook vanuit Europa richting de Verenigde Staten, zegt Dekker (FVD).

De minister wil geen afstand nemen van de Amerikaanse veiligheidsstrategie, want hij vindt het aan landen zelf om hun eigen strategie vast te stellen. Er zijn geen aanwijzingen van ongewenste inmenging door de VS in Nederland, zegt Berendsen, maar bij signalen zal daarnaar gehandeld worden.

Afhankelijkheid

Volgens Dassen (Volt) hebben we Amerika in anderhalf jaar “van bondgenoot naar rivaal zien gaan". Daar stil over blijven uit "strategische voorzichtigheid" noemt hij ongezond. De Roon (PVV) denkt dat de regering ook lessen kan trekken uit de Amerikaanse visie, door het Nederlandse beleid meer te richten op het nationale belang.

Heel veel technologie uit Amerika hebben wij simpelweg niet in Europa, constateert Hoogeveen (JA21). Hij pleit voor het "Trumpproof" maken van digitale systemen door ervoor te zorgen dat Amerikaanse bedrijven niet bij informatie kunnen.

Onze afhankelijkheid van de VS op het gebied van veiligheid, energie en digitale zaken is heel groot, erkent minister Berendsen. En het Nederlandse bedrijfsleven heeft veel belangen in de VS. Hij ziet het als zijn taak om "de rust te bewaren" en in gesprek met de VS te blijven terwijl we ongewenste afhankelijkheden afbouwen.

NAVO

We hebben voor onze veiligheid jarenlang zwaar geleund op de VS, zegt Maes (VVD). Zij noemt het noodzakelijk om de relatie met de VS te koesteren, als grootste bondgenoot binnen de NAVO.

Samenwerking met de VS binnen de NAVO blijft voor Van Lanschot (CDA) het uitgangspunt, maar hij waarschuwt voor naïef zijn en wil meer in defensie investeren. Laten we vooruitkijken, adviseert Van der Werf (D66), en werk maken van de Europese defensie-unie. Dobbe (SP) vreest dat het versterken van de Europese defensie de Amerikaanse wapenindustrie nog rijker gaat maken.

De NAVO is de hoeksteen van de Europese verdediging, zegt Berendsen. De politieke en militaire Amerikaanse inzet voor het bondgenootschap is nog steeds groot, ziet de minister. Als logistiek knooppunt richting het Midden-Oosten en Afrika is Europa ook van belang voor de VS. Het kabinet zet zich in voor een sterke Europese tak van de NAVO. Daarbij zoekt het samenwerking met gelijkgestemde Europese landen.

De Kamer stemt op 26 mei over de tijdens het debat ingediende moties.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort.
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct.