Begroting Buitenlandse Zaken, eerste termijn Kamer

27 januari 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting Buitenlandse Zaken voor 2026.

Het debat gaat vooral over spanningen op verschillende plekken in de wereld, zoals in de Verenigde Staten, Gaza, Oekraïne, Syrië en Iran. Dat Nederland en Europa onafhankelijk moeten worden van andere landen op het gebied van verdediging en grondstoffen is ook een belangrijk thema.

Sterker Europa

Moderniseren of een speelbal worden. Dat is de keuze die Europa nu heeft, denkt Erkens (VVD). We moeten volgens hem voorkomen dat we onbedoeld de militaire modernisering van rivalen financieren met eigen kennis en kapitaal.

Het zwaartepunt van ons buitenlandbeleid moet zich de komende jaren richten op de Europese Unie, vindt Piri (GroenLinks-PvdA). Ze roept het nieuwe kabinet op om een minister van Europese zaken aan te stellen.

Klos (D66) wil dat Nederland de aanjager wordt van het opzetten van een Europese defensiemacht. Hij vraagt of het kabinet wil onderzoeken of het mogelijk is om een Europese defensietop in Den Haag te organiseren. 

Europese wetgeving is onze kracht, stelt Boswijk (CDA). Daarom vindt hij het cruciaal dat we geen concessies doen op het gebied van de Digital Services Act, want die beschermt onze democratie.

Kritiek op internationale samenwerking

Dekker (FVD) pleit voor het invoeren van een "nationaalbelangtoets". Hij vindt dat de EU moet teruggebracht worden tot een verband voor economische samenwerking. Hoogeveen (JA21) uit kritiek op eurobonds. Hij noemt de oplopende staatsschuld een van de grootste bedreigingen voor de kracht van het Westen, omdat landen door de hoge rente minder kunnen investeren in defensie en veiligheid.

Volgens Markuszower (Groep Markuszower) heeft het internationaal recht schijnveiligheid gecreëerd: het kan een sterke defensie niet vervangen.

Verenigde Staten

Van der Werf (D66) wil dat Europa eensgezind reageert op acties van Trump. Ze pleit daarom voor een voorspelbaar economisch escalatiemechanisme ter afschrikking.

Het is cruciaal voor onze veiligheid dat de NAVO bij elkaar blijft, zegt De Roon (PVV). Hij vraagt of de regering wil erkennen dat het Amerikaanse strategische belang bij Groenland legitiem is en vindt dat Nederland de onderhandelingen die daarover worden gevoerd moet ondersteunen.

Midden-Oosten

Van Baarle (DENK) stelt dat de Nederlandse regering nog steeds niets doet aan de genocide in Gaza. Wanneer wordt de druk op Israël eindelijk opgevoerd en komt er een handelsverbod voor illegale nederzettingen, vraagt hij.

Het vredesplan van de Verenigde Staten gaat volgens Dobbe (SP) geen einde maken aan de mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen. Ze wijst erop dat Gaza daar überhaupt niet eens meer in genoemd wordt.

We moeten het Iraanse volk steunen in de strijd tegen onderdrukking, zegt Teunissen (PvdD). Welke mogelijkheden zijn er om de Revolutionaire Garde op de EU-terreurlijst te plaatsen en de blokkade daarvoor op te heffen, vraagt ze.

De Koerden in Syrië losten een Europees probleem op door IS-strijders vast te zetten, maar nu worden zij in de steek gelaten door het Westen, stelt Ceder (ChristenUnie). Hoe voorkomt Nederland dat de ontsnapte IS-strijders een bedreiging vormen voor onze veiligheid, vraagt hij.

Postennetwerk

Stoffer (SGP) pleit voor een uitbreiding van het Nederlandse postennetwerk van ambassades en consulaten. Nu blijven er namelijk kansen voor ondernemers liggen omdat in verschillende landen steunpunten ontbreken, specifiek in Afrika.

De behandeling van de begroting gaat op 28 januari verder met de reactie van minister Van Weel van Buitenlandse Zaken op de inbreng van de woordvoerders.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct