Begroting Buitenlandse Zaken afgerond

28 januari 2026, begroting - De Kamer debatteert met minister Van Weel (Buitenlandse Zaken) over de begroting voor 2026.

De begrotingsbehandeling staat in het teken van de veranderende verhoudingen in de wereld en de gevolgen die dit voor Nederland en andere landen heeft. Machtspolitiek is volop terug op het wereldtoneel en het internationaal recht wordt soms makkelijk aan de kant geschoven, zegt minister Van Weel. We zullen ons volgens de minister "tot die realiteit moeten verhouden".

Hoe moet Europa zich bijvoorbeeld opstellen tegenover de Verenigde Staten? Piri (GroenLinks-PvdA) pleit voor Europees zelfvertrouwen. Volgens haar moet de EU zichzelf niet kleiner maken dan ze is. Ze vraagt hoe de minister kijkt naar Europese macht. Van Weel zegt dat veiligheid centraal moet staan binnen de EU.

Oekraïne en Rusland

De EU-landen gaan samen 90 miljard euro lenen voor Oekraïne. Nederland betaalt al veel geld, vindt Hoogeveen (JA21). Moeten we andere landen niet prikkelen om meer te sturen? Hij is tegen een gezamenlijke Europese lening. Maar volgens de minister is gezamenlijke steun van Europese landen effectiever dan van ieder land apart.

Door Russische aanvallen heeft Oekraïne te weinig gas voor de winter. Het land wo; daarom gasinstallaties uit Groningen gebruiken. Een goed plan, vindt Klos (D66). Het kabinet werkt aan het herstellen van de infrastructuur in Oekraïne, zegt Van Weel. Meer wil de minister er niet over zeggen, omdat dat Rusland kan helpen.

De Roon (PVV) waarschuwt dat Russische boten door middel van schimmige constructies Russische olie vervoeren via de Noordzee. Hij eist dat Nederland harder optreedt tegen deze "Russische schaduwvloot".

Ook Boswijk (CDA) doet een oproep. Hij wil een monument ter nagedachtenis aan de Holodomor, de hongersnood die het Sovjetregime in 1932 en 1933 veroorzaakte in Oekraïne. In 2023 veroordeelde de Tweede Kamer de Holodomor al als "naar hedendaagse maatstaven een genocide".

Syrië

Het Syrische regeringsleger en Koerdische troepen hebben in het noorden van Syrië tegen elkaar gevochten. Meerdere Kamerleden spreken hun steun uit voor de Koerden.

Dobbe (SP) vraagt zich af waarom het kabinet het geweld van het Syrische regime niet heeft veroordeeld. Ze wil dat de minister erkent dat het Syrische regime verantwoordelijk is voor mensenrechtenschendingen tegen de Koerden. Van Weel vindt een onderzoek naar wat er is gebeurd nodig, maar veroordeelt mensenrechtenschendingen van beide kanten.

Het Westen heeft de Koerden "vaker de prijs laten betalen", aldus Van der Burg (VVD). Hij roept de minister op te kijken wat hij voor hen kan doen. Kan de geldkraan naar het regime bijvoorbeeld dicht? Stoffer (SGP) is bang dat het EU-geld voor Syrië vooral bij het regime terechtkomt, niet bij Syrische minderheden. Hij pleit voor meer controle.

Op dit moment geeft Nederland inderdaad geld aan Syrië, erkent de minister. Daardoor kan Nederland het Syrische regime ook aanspreken. Als hij merkt dat het regime niet meer luistert, zal hij het beleid opnieuw bekijken.

Ceder (ChristenUnie) vraagt naar de rol van Turkije. Turkije heeft de afgelopen jaren vaker Koerdische doelen aangevallen. Hij wil weten of Turkije ook betrokken was bij mensenrechtenschendingen. Van Weel zegt dat daar geen aanwijzingen voor zijn. Wel weet het kabinet dat er nauwe contacten zijn tussen Turkije en het Syrische regime.

Israël en Palestina

Israël is niet gestopt met de genocide in Gaza, aldus Van Baarle (DENK): het behandelt de Palestijnen alleen maar slechter. Hij vraagt wanneer het kabinet zich duidelijker gaat uitspreken. De minister zegt dat het kabinet kiest voor druk en dialoog, net als andere Europese landen. Hij ziet geen reden om die aanpak te veranderen. Alleen kan Nederland weinig invloed uitoefenen, zegt hij.

Ook werkt het kabinet aan een landelijk verbod op handel in producten uit bezette Palestijnse gebieden. Maar Van der Werf (D66) vindt dit niet ver genoeg gaan. Zij wil ook diensten en investeringen meenemen. De minister wil onderzoeken of dit mogelijk is.

Iran

In Iran heeft de overheid veel protesterende burgers gedood. Teunissen (PvdD) vindt het daarom belangrijk om het Iraanse maatschappelijk middenveld te ondersteunen. Ze maakt zich zorgen dat de bezuinigingen van het kabinet gevolgen hebben voor die steun. Van Weel zegt te onderzoeken of er meer steun naar groepen in Iran kan.

Het debat over de begroting begon op 27 januari met de inbreng van de woordvoerders. De Kamer stemt op 3 februari over de ingediende moties en op 10 maart over de begroting.

Zie ook:

Het overzicht van de laatste debatten in het kort
De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
Kijk debatten terug via Debat Direct