Begroting Binnenlandse Zaken, eerste termijn Kamer
4 februari 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting Binnenlandse Zaken voor 2026.
Het versterken van de democratie, intimidatie van politici, het functioneren van de overheid en het bestrijden van racisme en discriminatie. De woordvoerders debatteren in hun eerste termijn over deze en andere onderwerpen.
Democratie en grondrechten
Het is nodig om onze democratische rechtsstaat te onderhouden, betoogt Sneller (D66). Daarom is het jammer dat er weinig is gedaan met het rapport Lage drempels, hoge dijken van de commissie-Remkes. Om de kennis bij Nederlandse jongeren te vergroten, is het belangrijk dat de subsidie voor ProDemos niet omlaaggaat.
In onze democratie krijgen hoopopgeleiden meestal hun zin, betoogt Bosma (PVV), die wijst op onderzoek van Wouter Schakel. Als meer rekening was gehouden met de opvattingen van praktisch opgeleiden, zouden er bij onderwerpen als migratie en Europa heel andere keuzes gemaakt zijn.
Er is werk aan de winkel om onze grondrechten en democratie in stand te houden, betoogt Tijs van den Brink (CDA). De vrijheid van godsdienst, onderwijs, vereniging, pers en meningsuiting onderscheiden ons van niet-democratische landen.
De overheid valt vreedzame burgers lastig en sluit ze zelfs op omdat hun opvatting haar niet bevalt, zegt Flach (SGP). Hij wijst op het optreden tegen Tom de Wal en tegen wakers bij een abortuskliniek. Klassieke vrijheden liggen onder vuur, zo concludeert hij.
Lokale politiek
Lokale politieke partijen vormen de ruggengraat van de lokale democratie, stelt Vermeer (BBB). Er is geld gereserveerd om ze in de toekomst subsidie te geven, maar dat gebeurt pas na de inwerkingtreding van de Wet op de politieke partijen. Clemminck (JA21) wil dat dit sneller plaatsvindt, zodat er een gelijk speelveld ontstaat.
Zijn gemeenten van de bestuurders of van de inwoners? Lammers (Groep Markuszower) vindt dat inwoners zich in een referendum moeten kunnen uitspreken over bijvoorbeeld het fuseren van gemeenten of het opheffen van een dorp als Moerdijk.
Bedreigingen en intimidatie
Boelsma-Hoekstra (CDA) vraagt aandacht voor bedreigingen en intimidatie van lokale raadsleden en bestuurders. We moeten voorkomen dat politici hierdoor stoppen, zegt Huizenga (D66). Ze wil €100.000 besteden aan onderzoek naar de daderprofielen van online haat en bedreigingen van politici.
De regering zou lokale bestuurders onvoorwaardelijk moeten steunen, benadrukt Bikker (ChristenUnie), zeker als ze door bedreigingen hun wettelijke taken niet kunnen uitvoeren. Bij de Spreidingswet is dat in haar ogen onvoldoende gebeurd.
Bedreigingen zijn een verdienmodel geworden in de democratie, zegt Struijs (50PLUS). Kunnen de diensten de vraag naar beveiliging nog wel aan?
Rijksoverheid
De overheid is steeds groter geworden, zegt Erkens (VVD), maar niet beter. Hij streeft naar een kleinere en effectieve overheid. Daarover heeft hij eerder ook een initiatiefnota geschreven. Verder pleit hij voor een pilot met het inzetten van AI bij afhandelen van Woo-verzoeken.
Zowel het zittende als het toekomstige kabinet wil bezuinigen op de overheidsorganisatie, stelt Tseggai (GroenLinks-PvdA) vast. Maar hoe worden die besparingen bereikt? Ze mist een visie op wat de overheid dan niet meer of heel anders zou moeten gaan doen.
De nullijn voor rijksambtenaren is niet vol te houden, benadrukt Beckerman (SP). Zeker niet als het nieuwe kabinet doorgaat met het plan om hogere ambtenaren juist meer te gaan betalen.
Racisme en discriminatie
Het aantal meldingen van racisme en discriminatie neem toe, stelt Van Baarle (DENK) vast. De overheid moet volgens hem meer doen om racisme en discriminatie te bestrijden. Hij wil hiervoor extra geld vrijmaken in de begroting, ook voor versterking van de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme.
De behandeling van de begroting gaat op 5 februari verder met de reactie van minister Rijkaart van Binnenlandse Zaken op de inbreng van de woordvoerders.
Zie ook:
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct