Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Stultiens over de voortgang van de Wet Werkelijk Rendement
Vragen van het lid Stultiens (PRO) aan de Staatssecretaris van Financiën over de voortgang van de Wet Werkelijk Rendement (ingezonden 9 september 2026).
Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën) (ontvangen 5 oktober 2026).
Vraag 1
Klopt het dat er stukken zijn bij het Ministerie van Financiën waaruit blijkt dat
snelle invoering van een vermogenswinstbelasting toch een optie is?1 Kunt u deze stukken delen met de Kamer?
Antwoord 1
Ja. Deze besluitvormingsstukken zijn reeds gedeeld als bijlage bij de op Prinsjesdag
naar de Eerste en Tweede Kamer verstuurde Kamerbrief over box 3.
Zoals in de op 29 september jl. verstuurde Kamerbrief over box 3, koopkracht werkenden
en sociale zekerheid2 aangegeven kiest het kabinet, mede naar aanleiding van de motie Eerdmans/Bikker3 en als invulling van de motie-Vermeer4 voor de snelste route om zoveel mogelijk vermogen onder vermogenswinst te laten vallen.
Op het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 wordt daarom een novelle ingediend.
Hiermee wordt per 2028 de vermogenswinstbelasting uitgebreid naar alle financiële
instrumenten (onder andere aandelen, obligaties en opties). Daardoor geldt voor het
overgrote deel (circa 90%) van het vermogen met waardeontwikkeling in box 3 een vermogenswinstbelasting.
In 2030 wordt de overstap gemaakt naar een volledige vermogenswinstbelasting voor
de overige vermogensbestanddelen. De route middels een novelle betekent een ambitieus
tijdpad voor het wetgevingsproces, omdat de novelle voor 31 december aangenomen moet
zijn in de Eerste Kamer. In het eerste jaar van invoering wordt een groot beroep op
het doenvermogen van belastingplichtigen gedaan, omdat banken tenminste in het eerste
jaar geen gegevens kunnen aanleveren voor de vooraf ingevulde aangifte. Het kabinet
zal proberen de gevolgen van deze risico’s zoveel mogelijk te beperken en daarbij
beroep doen op de inzet van alle betrokken partijen.
Vraag 2
Klopt het dat u en uw voorgangers eerder aangaven dat het invoeren van een vermogenswinstbelasting
zou leiden tot meerdere jaren vertraging? Per wanneer is het volgens u wél mogelijk
om een vermogenswinstbelasting in te voeren, waarbij wordt voldaan aan belangrijke
randvoorwaarden zoals uitvoerbaarheid, controleerbaarheid, handhaving en juridische
houdbaarheid?
Antwoord 2
Dat klopt. Het invoeren van een volledige vermogensbelasting voor alle vermogensbestanddelen
is mogelijk per 2030, uitgaande van een ambitieus wetgevingstraject.
Vraag 3
Kunt u heel precies aangeven wat de totale budgettaire (cumulatieve) derving is van
een vermogenswinstbelasting ten opzichte de Wet Werkelijk Rendement? Klopt het dat
eventuele derving nog steeds volledig gevonden moet worden in het belastingdomein
van vermogen en winst?
Antwoord 3
Een volledige vermogenswinstbelasting is pas uitvoerbaar per 2030. Als ervoor gekozen
zou worden om in 2028 en 2029 nog twee jaar het forfaitaire stelsel met tegenbewijs
aan te houden, moet de WWR worden uitgeboekt en nog twee jaar kosten voor de tegenbewijsregeling
worden ingeboekt. De cumulatieve derving tot en met 2035 van het intrekken van de
WWR, het voortzetten van de tegenbewijsregeling en het invoeren van een vermogenswinstbelasting
per 2030 bedraagt dan afgerond € 19,7 miljard. In onderstaande tabel is de budgettaire
reeks opgenomen.
Geen WWR, VWB per 2030
2028
2029
2030
2031
Cum t/m
2031
Cum t/m
2035
Struc
Uitboeken WWR
– 1.059
– 74
– 1.133
– 1.133
Voortzetten tegenbewijsregeling
– 2.988
– 2.708
– 5.696
– 5.696
VWB (vastgoed + effecten) per 2030
– 3.282
– 2.371
– 5.653
– 11.585
– 90
Globale inschatting VWB
overige bezitting
– 376
– 271
– 647
– 1.326
– 10
Saldo
– 4.047
– 2.782
– 3.658
– 2.642
– 13.129
– 19.740
– 100
In de bijlagen bij de op Prinsjesdag verstuurde Kamerbrief over box 3 is een volledig
overzicht van de budgettaire gevolgen van de verschillende scenario’s opgenomen en
een overzicht van dekkingsopties in het vermogensdomein.
Vraag 4
Wat is de exacte budgettaire derving per jaar bij uitstel van de Wet Werkelijk Rendement?
Antwoord 4
In dat geval blijft het huidige forfaitaire stelsel met de tegenbewijsregeling in
stand. Een jaar extra tegenbewijs in 2028 leidt tot een budgettaire derving van € 3 miljard.
Daarnaast verschuiven de opbrengsten van de WWR, waarbij het grootste effect is dat
in 2028 een extra derving van 1 miljard euro optreedt. Bij latere invoering van de
Wet werkelijke rendement in 2029 zou deze derving weer worden ingelopen.
Vraag 5
Kunt u heel precies aangeven wie er wel, dan wel niet, profiteren van eventueel uitstel
van de Wet Werkelijk Rendement? Dus welke groepen hoeven bij een extra jaar tegenbewijsregeling
in 2028 minder belasting te betalen dan bij de Wet Werkelijk Rendement (WWR)? Kunt
u dit in elk geval aangeven voor spaarders, beleggers met een laag rendement (bijvoorbeeld
twee procent), beleggers met een hoog rendement (bijvoorbeeld acht procent)?
Antwoord 5
Over het algemeen kan gesteld worden dat beleggers met een rendement hoger dan het
forfaitaire rendement voordeel hebben van de tegenbewijsregeling, omdat hun belastbare
rendement gemaximeerd is onder de huidige wet. Deze beleggers zullen dus doorgaans
ook voordeel hebben van uitstel van het wetvoorstel WWR. Voor alle anderen speelt
dit niet of veel minder. De precieze individuele karakteristieken zijn hierbij bepalend.
In veel gevallen is ook sprake van een combinatie van beleggen en sparen.
Voor een pure belegger die een hoog rendement haalt van 8% geldt dat hij of zij onder
de huidige wet slechts belasting hoeft te betalen over het forfaitaire rendement van
6%. Over de overige 2% rendement wordt dus geen belasting betaald.
Voor een pure belegger die een laag rendement haalt speelt dit voordeel niet. Omdat
bij het toepassen van de tegenbewijsregeling geen rekening wordt gehouden met het
heffingsvrij vermogen, zal deze belegger doorgaans voordeliger uit zijn bij het wetsvoorstel
WWR.
Voor een pure spaarder die een normale spaarrente over zijn vermogen ontvangt, geldt
dat het belastbare rendement onder het wetsvoorstel WWR en de huidige wet ongeveer
gelijk zal zijn. In zijn algemeenheid is het wetsvoorstel WWR voordeliger voor de
spaarder, omdat zijn vrijstelling bij een gemiddelde spaarrente hoger is bij het wetsvoorstel
WWR. Dat komt omdat dan het heffingsvrij resultaat in vergelijking voordeliger is
dan het heffingsvrij vermogen in het huidige stelsel. Ter illustratie, een spaarder
met een netto vermogen van € 125.000 en een rendement van € 1.875 (1,5% rente) betaalt
onder het forfaitaire stelsel € 302 aan box 3-belasting. Onder de het wetsvoorstel
WWR zou dat slechts € 27 zijn.
Er zijn nog enkele andere verschillen tussen de tegenbewijsregeling en het wetsvoorstel
WWR die maken dat het wetsvoorstel WWR vaak voordeliger uitpakt. Zo kent het wetsvoorstel
WWR een vermogenswinstbelasting voor vastgoed en aandelen in startups en scale ups.
Daarnaast is op basis van het wetsvoorstel WWR wel kostenaftrek mogelijk. Dit is vooral
belangrijk voor beleggers in vastgoed.
Vraag 6
Kunt u door middel van een grafiek of tabel inzichtelijk maken welk deel van de budgettaire
derving van uitstel WWR terechtkomt bij welke vermogensdecielen?
Antwoord 6
Eerder heeft mijn voorganger onderstaande tabel gedeeld met uw Kamer. In deze tabel
staat het gemiddelde box 3-vermogen en de kosten van de tegenbewijsregeling uitgesplitst
naar inkomensgroepen. Deze uitsplitsing is gebaseerd op de raming voor 2025, maar
is ook representatief voor een jaar uitstel.
Het aantal belastingplichtigen per inkomensgroep dat naar schatting geld terug krijgt
met de tegenbewijsregeling, het geschatte bedrag dat zij kunnen terugkrijgen en hun
gemiddelde vermogen.
Inkomensgroep (verzamelinkomen per persoon1)
Aantal mensen dat geld terug krijgt (waarvan AOW-er)
Totale bedrag dat zij terug krijgen in € mln (% totaal)
Gemiddelde bedrag dat zij terug krijgen
Gemiddelde box 3-vermogen van deze mensen
< Minimumloon
63.600 (25.400)
115 (7%)
€ 1.800
€ 281.000
Minimumloon – modaal
80.800 (37.400)
153 (10%)
€ 1.900
€ 260.000
Modaal -
2x modaal
122.300 (40.500)
418 (27%)
€ 3.400
€ 347.000
2x Modaal -
3x modaal
47.300 (11.700)
230 (15%)
€ 4.900
€ 443.000
3x Modaal -
4x Modaal
18.600 (4.300)
127 (8%)
€ 6.800
€ 599.000
> 4x Modaal
26.900 (5.800)
518 (33%)
€ 19.300
€ 1.478.000
X Noot
1
Indeling is op basis van het verzamelinkomen per persoon, niet per huishouden. Bij
niet-werkenden met een goed verdienende partner bestaat het hier gebruikte verzamelinkomen
dus alleen uit het inkomen uit vermogen.
Vraag 7
Staat u nog steeds achter de eerder afspraak dat eventuele budgettaire derving als
gevolg van uitstel van de WWR volledig moet worden gevonden in het domein vermogen/winst?
Antwoord 7
De budgettaire derving als gevolg van een uitstel van het wetsvoorstel WWR zal conform
de begrotingsregels en de motie Bikker/Eerdmans5 gedekt moeten worden binnen het brede vermogensdomein.
Vraag 8
Welke varianten hebben er op tafel gelegen bij aanpassingen van de WWR de afgelopen
maanden? Kunt u per variant aangeven wat de totale (cumulatieve) budgettaire derving
is?
Antwoord 8
Er hebben twee scenario’s (scenario 1 en scenario 4) voorgelegen ten aanzien van de
aanpassing van het wetsvoorstel WWR. Ik verwijs naar de Kamerbrief over box 3 die
ik op Prinsjesdag naar de Eerste en Tweede Kamer heb gestuurd.
Zoals aangegeven in de op 29 september j.l. verstuurde kamerbrief heeft het kabinet
voor één van deze scenario’s (scenario 4) gekozen. In dit scenario wordt per 2028
de vermogenswinstbelasting uitgebreid naar alle financiële instrumenten (onder andere
aandelen, obligaties en opties). Daardoor geldt voor het overgrote deel (circa 90%)
van het vermogen met waardeontwikkeling in box 3 een vermogenswinstbelasting. De budgettaire
gevolgen hiervan zijn opgenomen in de onderstaande tabel. In dit scenario wordt box
3 per 2030 doorontwikkeld naar een volledige vermogenswinstbelasting.
2028
2029
2030
2031
Cum t/m 2031
Cum t/m 2035
struc
Vermogenswinstbelasting op financiële producten per 2028. Volledige vwb per 2030
– 4311
– 2.592
– 2.316
– 1.807
– 11.026
– 15.624
– 100
In scenario 1 worden verschillende aanpassingen van het wetsvoorstel WWR beschreven.
In onderstaande tabel is de budgettaire reeks van deze verbeteringen opgenomen:
2028
2029
2030
2031
Cum t/m 2031
Cum t/m 2035
struc
Mogelijke verzachtingen in WWR
Carryback 1 jaar
– 1.387
– 1.145
– 594
– 409
– 3.535
– 4.379
– 14
Echtscheiding & huwelijk
– 2
– 4
– 6
– 7
– 19
– 66
0
Startups & scale ups
– 73
– 50
– 42
– 34
– 199
– 297
0
Groen beleggen*
– 100
– 100
– 100
– 100
– 400
– 800
– 100
Vrijstelling NSW-landgoederen
– 8
– 9
– 9
– 10
– 36
– 85
– 20
Partiële buitenlandse belastingplicht
alleen box 3
– 12
– 12
– 12
– 12
– 48
– 96
– 12
Saldoreeks
– 1.582
– 1.320
– 763
– 572
– 4.237
– 5.723
– 146
Doorschuifregeling NSW-landgoederen
– 1
– 2
– 2
– 3
– 8
– 29
– 13
Verlagen tarief met 1%-punt
– 257
– 257
– 257
– 257
– 1.028
– 2.056
– 257
Verhogen hvr met € 100
– 69
– 69
– 69
– 69
– 276
– 552
– 69
Deze tabellen zijn onderdeel van het volledige overzicht van de budgettaire gevolgen
van de verschillende scenario’s zoals gedeeld als bijlage bij de Kamerbrief over box
3.
Vraag 9
Kunt u alle dekkingsopties (inclusief budgettaire reeks) binnen het domein vermogen/winst
met de Kamer delen, die de afgelopen maanden op tafel hebben gelegen ter dekking van
eventuele derving in box 3?
Antwoord 9
In de onderstaande tabel zijn de dekkingsopties weergegeven die hebben voorgelegen.
De ramingen van enkele opties (gemarkeerd met een *) zijn geactualiseerd. Zo wordt
er bij de opties van het aanpassen van het aangrijpingspunt toptarief in de inkomstenbelasting
nu rekening gehouden met de technische invulling van het koopkrachtpakket.
–2027
–2028
–2029
–2030
–2031
–Structureel
–Box 3 (Wet tegenbewijsregeling)
Forfait verhogen met 1,78%-punt1
800
768
827
827
827
827
Heffingsvrije vermogen verlagen met € 10.000 (sleutel)1
172
176
176
176
176
176
Tarief verhogen met 1%-punt (sleutel)1
135
138
138
138
138
138
–Constructies
Aanpakken belastingconstructie in de schenkbelasting met papieren schenkingen
153
153
153
153
153
153
–Box 2
Excessief lenen box 2, drempel van € 500.000 naar € 400.000, exclusief afschaffen
uitzondering eigen woning
w.v. saldo
185
479
-2
-4
-5
2
w.v. kader
11
11
11
11
11
11
–Vennootschapsbelasting
Afschaffen lage vennootschapsbelastingtarief
3.322
3.266
3.210
3.154
3.098
3.043
Verlagen schijfgrens Vpb van € 200.000 naar € 100.000 in twee stappen
635
1.191
1.167
1.143
1.119
1.095
–Inkomstenbelasting
Verlagen aangrijpingspunt toptarief met € 3.5001
1.319
1.319
1.319
1.319
1.319
1.319
Bevriezen aangrijpingspunt toptariefbevriezen in 2028 en 20291
0
508
1.628
1.628
1.628
1.628
–Verhogen eigenwoningforfait tot € 1.350.000 met 0,05%-punt
428
444
441
440
442
524
–Negatief geëvalueerde fiscale regelingen
Afschaffen verlaagde btw-tarief op kampeergelegenheid
0
227
227
227
227
227
Stapsgewijs afschaffen kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
194
389
583
777
777
777
Afschaffen verlaagde motorrijtuigenbelasting tarief bestelauto ondernemer
285
526
723
880
802
648
Afschaffen zelfstandigenaftrek
0
0
212
207
202
188
X Noot
1
Deze reeksen zijn geactualiseerd naar de huidige stand.
Vraag 10
Kunt u deze vragen uiterlijk vrijdag 11 september 2026 beantwoorden?
Antwoord 10
Dit is helaas niet gelukt.
Ondertekenaars
E. Eerenberg, staatssecretaris van Financiën