Schriftelijke vragen : Het rapport 'Mind the gap' van WISE Nederland over de kosten van eindberging van radioactief afval

Vraag 1

Bent u bekend met het rapport Mind The Gap van de World Information Service on Energy
(WISE) Nederland?1

Vraag 2

Wat kost volgens het kabinet de eindberging van het hoogradioactieve afval van vier
nieuwe kerncentrales en/of additionele SMR’s? Als dat onbekend is, acht u het dan
verantwoord onomkeerbare bouwbesluiten te nemen zonder deze kosten te kennen?

Vraag 3

Klopt het dat COVRA’s verwachte uitgaven voor de eindberging tussen de jaarrapporten
2023 en 2024 zijn gestegen van 2,31 miljard euro naar 10,9 miljard euro? Heeft deze
bijna-vervijfvoudiging gevolgen gehad voor de tarieven en contractprijzen van afvalproducenten?

Vraag 4

Klopt het dat de prijzen in de langlopende afvalcontracten tussen COVRA en de exploitanten
van Borssele en Petten vele jaren vastliggen, geen risico-opslag kennen en niet openbaar
zijn? Bent u bereid ten minste de prijs- en risicobepalingen openbaar te maken, zodat
de Kamer kan controleren of «de vervuiler betaalt» wordt nageleefd?

Vraag 5

Klopt het dat de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) in
2020 na inspectie vaststelde dat ziekenhuizen feitelijk financiële risico’s droegen
die bij de exploitanten van Borssele en Petten thuishoren, dit strijdig achtte met
het Nationaal Programma, een dwangsom voorbereidde maar weer introk, en de Staatssecretaris
wees op het ontbreken van een regelgevend kader voor de financiering van de eindberging?
Welke opvolging kreeg dit, naast de beleidsregel van 2024 die alleen de tariefstelling
betreft?

Vraag 6

Hoe beoordeelt u de bevinding dat de jaarlijkse toevoegingen aan de eindbergingsreserve
moeten stijgen van circa 2,5–4,5 miljoen euro nu naar 35–70 miljoen euro om de eindbergingsrekening
van het voorgenomen beleid in 2130 te dekken? Welk mechanisme in het huidige stelsel
zou die stijging moeten realiseren?

Vraag 7

Bent u bereid, naar Fins en Zweeds voorbeeld, een bergingsheffing per kilowattuur
kernstroom in te voeren, zodat de stroom die het afval veroorzaakt ook de eindberging
betaalt? Zo nee, hoe geeft u dan invulling aan «de vervuiler betaalt»?

Vraag 8

Bent u bereid, naar Zweeds voorbeeld, de eindbergingskostenraming periodiek onafhankelijk
te laten toetsen, met de bevoegdheid de bijdragen van afvalproducenten daarop aan
te passen? En bent u bereid financiële zekerheden van exploitanten te verlangen voor
het geval een producent omvalt voordat zijn afval is betaald, een risico dat zich
bij de ontmanteling van Dodewaard al heeft voorgedaan?

Vraag 9

Klopt het dat Nederland medeoprichter is van de European Repository Development Organisation
(ERDO), dat COVRA het secretariaat voert en dat het Nederlandse beleid tweesporig
is (nationale óf multinationale eindberging)? Deelt u de analyse dat grootschalige
nieuwbouw het multinationale spoor feitelijk afsluit, waardoor een besparingsmogelijkheid
van miljarden euro’s op het bestaande afval verloren gaat? Is dit in de besluitvorming
meegewogen?

Vraag 10

Bent u bereid de Kamer vóór enig onomkeerbaar besluit over nieuwbouw een integraal
overzicht van de afvalkosten te sturen met per scenario de volledige verwachte kosten
van opslag, eindberging en eventuele opwerking, inclusief de dekking daarvan?

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk en ruim voor het eerstvolgende commissiedebat over
kernenergie beantwoorden?