Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kathmann en Bolhuis over de rol van pensioenfondsen in de verkoop van het DigiD-platform aan Amerikanen

Antwoord van Minister Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede namens de
Staatssecretarissen van Economische Zaken en Klimaat en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 28 september 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Pensioenfondsen betrokken bij verkoop van DigiD aan
Amerikanen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op het bericht en de investeringen van pensioenfondsen in het bedrijf
Solvinity, dat DigiD faciliteert en dreigde te worden overgekocht door Amerikanen?

Antwoord 2

Pensioenfondsen moeten volgens de wet een beleggingsbeleid voeren dat in het belang
is van hun deelnemers. Dit beleggingsbeleid sluit aan op de doelstellingen en beleidsuitgangspunten
van het fonds en moet passen binnen de kaders van wet- en regelgeving. Pensioenfondsen
zijn dus zelf verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid dat zij voeren. Een onderdeel
van het beleggingsbeleid van pensioenfondsen kan zijn beleggingen in private-equity.

Navraag bij de betrokken pensioenfondsen leert dat de beleggingen in een aandeel in
Solvinity, onderdeel zijn van een gediversificeerd private-equityfonds waar deelnemingen
in meerdere bedrijven in zitten. De beleggingen van de pensioenfondsen in dit private-equityfonds
zijn niet een directe investering in één individueel bedrijf. De investeringsgedachte
van private equity draait om het ondersteunen van een groep bedrijven met een duidelijke
groeipotentie en met een verwachte waardecreatie op lange termijn. Dat sluit aan bij
de algemene doelstelling van pensioenfondsen om rendement voor deelnemers te realiseren.
De selectie en begeleiding van ondernemingen wordt uitgevoerd door fonds- en vermogensbeheerders.
De rol van pensioenfondsen bij dit soort beleggingen richt zich primair op de keuze
van die fondsbeheerders van het private-equityfonds. Het private-equityfonds is verantwoordelijk
voor de uitvoering van de beleggingen, maar het pensioenfonds blijft verantwoordelijk
voor de vraag of die investering als onderdeel van zijn beleggingsportefeuille prudent,
beheerst en uitlegbaar is en past binnen de wettelijke kaders.

Vraag 3

Wat is de reactie van de pensioenfondsen ABP en PFZW op dit bericht? Kunt u de fondsen
vragen om verantwoording af te leggen over deze investering namens de burgers die
premie aan hen afdragen?

Antwoord 3

De pensioenfondsen geven aan dat zij geen rol hebben gespeeld bij de voorgenomen verkoop
van Solvinity. Er is geen sprake van een direct aandelenbelang. De pensioenfondsen
zijn niet betrokken geweest bij de besluitvorming over de verkoop en hebben daarop
geen invloed gehad.

Ik verwacht van pensioenfondsen dat ze transparant zijn jegens (gewezen) deelnemers
en gepensioneerden over de beslissingen die ze nemen over hun beleggingen, waaronder
ook deelnemingen in private equity. Dat is nu ook op verschillende manieren in de
governanceregels geborgd. Niettemin wil ik, zoals toegezegd in het commissiedebat
pensioenonderwerpen van 10 september jongstleden nagaan of dit ook binnen het nieuwe
pensioenstelsel nog passende vereisten zijn.

Vraag 4

Waren de pensioenfondsen ABP en PFZW op de hoogte dat hun geld belegd werd in Solvinity?
Zo ja, kunt u verklaren waarom zij deze investeringen alsnog hebben gedaan?

Antwoord 4

De genoemde pensioenfondsen beleggen, of hebben belegd, in het private-equityfonds
waarin naast andere bedrijven ook het bedrijf Solvinity is opgenomen. Dat doen ze
in lijn met het strategisch beleggingsbeleid dat ze hanteren.

Vraag 5

Vindt u het uit te leggen dat burgers via hun pensioenpremie indirect investeren in
een bedrijf dat keuzes maakt die, in uw eigen woorden, indruisen tegen het publieke
belang?

Antwoord 5

De uitspraak waar in de vraag naar verwezen wordt, is van de Staatssecretaris van
Digitale Economie en Soevereiniteit (EZK). De Staatssecretaris heeft gezien het risico
voor het publieke belang in dit specifieke geval, een besluit genomen tot een verbod
van de overname op grond van de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie en dit
aan de voorgenomen koper en doelonderneming medegedeeld.2

Zoals al genoemd bij vraag 2, kunnen pensioenfondsen ook via een private-equityfonds
indirect beleggen in een groep bedrijven. Maar met deze participaties hebben pensioenfondsen
geen controle over de bedrijven in dat fonds, zoals in dit specifieke geval Solvinity,
en de keuzes die deze bedrijven maken.

Vraag 6

Welke rol speelt digitale autonomie op dit moment in het strategisch beleggingsbeleid
van de pensioenfondsen? Zijn er plannen om het strategisch beleggingsbeleid op dit
onderwerp aan te passen?

Antwoord 6

Pensioenfondsen bepalen eigenstandig hun beleggingsbeleid binnen de geldende wettelijke
kaders en internationale richtlijnen. Een afzonderlijk beleggingsmandaat gericht op
digitale autonomie maakt geen onderdeel uit van de wettelijke taak van pensioenfondsen.

Vraag 7

Welke toezichthouder zorgt ervoor dat pensioenfondsen conform hun kaders beleggen?
Voldoet de investering in Solvinity aan dat kader?

Antwoord 7

Pensioenfondsen vallen onder prudentieel toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB)
en gedragstoezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Pensioenfondsen stellen
hun eigen strategisch beleggingsbeleid vast binnen de geldende wettelijke kaders.
Er zijn diverse stappen te onderscheiden in de beleggingscyclus die ze daarbij hanteren.
Centraal hierbij staat dat pensioenfondsen moeten beleggen in het belang van hun deelnemers
en in overeenstemming met het prudent person beginsel.3 De investering in het private-equityfonds, waar Solvinity deel van uitmaakt, moet
dus voldoen aan het beleggingsbeleid dat eveneens in lijn moet zijn met de risicohouding
van deelnemers. DNB zal met de betreffende pensioenfondsen in gesprek gaan, mocht
hun beleggingsbeleid niet in overeenstemming zijn met de hiervoor gestelde wettelijke
kaders.

Vraag 8

Bent u bereid om pensioenfondsen te verzoeken om beleggingen die afbreuk doen aan
de digitale autonomie stop te zetten?

Antwoord 8

Eerder heb ik laten weten het belangrijk te vinden dat pensioenfondsen beleggen in
het belang van hun deelnemers en dat ze op een duidelijke manier de keuzes die ze
daarbij maken ook aan hun deelnemers uitleggen. Daarbij kunnen zij ook (direct of
indirect) investeren in Nederlandse of Europese bedrijven die een rol hebben of krijgen
in onze digitale autonomie.

Vraag 9

Hoe gaat u ervoor zorgen dat pensioenfondsen hun kapitaal inzetten om de digitale
autonomie van Nederland te versterken? Bent u bereid dit te bespreken met de fondsen
en de Kamer dit najaar te informeren over de uitkomsten hiervan?

Antwoord 9

Voor de inhoud van hun beleggingsbeleid en de inrichting van de beleggingsportefeuille
zijn pensioenfondsen zelf verantwoordelijk binnen de relevante wet- en regelgeving.4 Ik zal u in november 2026 informeren over de onderzoeksopzet van het nader onderzoek
naar de prestaties van pensioenfondsen. Tegelijk verwacht ik van pensioenfondsen dat
ze transparant zijn over hun beleggingsbeleid, zoals ik al bij vraag 3 genoemd heb.
Ik zal dit ook in mijn gesprekken met pensioenfondsen meenemen.

Vraag 10

Kunt u deze vragen afzonderlijk en nog vóór het commissiedebat «digitaliserende overheid
en toezicht» van 30 september 2026 beantwoorden?

Antwoord 10

Ja.