Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Keijzer over het bericht "MEcommandant Amsterdam over vrij spel Marokko-fans en niet ingrijpen van politie: ‘Als je gaat handhaven op kleine vergrijpen, wordt het oorlog’"

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 1 september 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2918.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «ME-commandant Amsterdam over vrij spel Marokko-fans
en niet ingrijpen van politie: «Als je gaat handhaven op kleine vergrijpen, wordt
het oorlog»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 tot en met 7

Klopt het dat de Amsterdamse politie tijdens en na de wedstrijd Marokko-Canada bewust
heeft afgezien van direct optreden tegen personen die met zwaar vuurwerk gooiden,
gevaarlijk rijgedrag vertoonden, verkeersregels overtraden, agenten provoceerden en
de openbare orde verstoorden?

Hoe beoordeelt u de uitspraak van de ME-commandant, dat handhaving bij dergelijke
overtredingen kan leiden tot «oorlog»?

Vindt u het acceptabel dat overtredingen feitelijk worden gedoogd, omdat de politie
verwacht dat handhaving tot rellen, vernielingen of brandstichting kan leiden? Zo
ja, waarom? Zo nee, welke consequenties verbindt u hieraan?

Deelt u de mening dat in een rechtsstaat de bereidheid van relschoppers om geweld
te gebruiken nooit een reden mag zijn om af te zien van handhaving van de wet?

Hoe verhoudt de geschetste handelwijze zich tot het uitgangspunt dat de overheid het
geweldsmonopolie bezit en de openbare orde dient te handhaven?

Op basis van welke criteria wordt besloten om overtredingen wel of niet te handhaven
tijdens dergelijke bijeenkomsten?

Antwoord 2 tot en met 7

De politie treedt in dit soort situaties op onder de verantwoordelijkheid en het gezag
van de burgemeester.

Het is van belang dat wordt opgetreden tegen strafbare feiten en dat daar waar nodig
de openbare orde wordt gehandhaafd. De wijze waarop dat gebeurt is aan het lokaal
gezag. Deze afweging wordt gemaakt in de driehoek op basis van kennis van de lokale
situatie en een risico- en veiligheidsinschatting door de politie. De politie treedt
hierbij te allen tijde professioneel op. Afhankelijk van wat de situatie vraagt, betekent
dit de ene keer dat meteen stevig wordt opgetreden, een andere keer dat dat op een
later moment gebeurt. Dat is geen verlies aan gezag, maar een onderdeel van professioneel
optreden.

De politie beschikt over een groot arsenaal van interventiemogelijkheden. Afhankelijk
van wat de situatie vergt, kan dit betekenen dat in de ene situatie onmiddellijk wordt
ingegrepen en in een andere situatie – uit oogpunt van veiligheid en effectiviteit
– op een later moment, bijvoorbeeld op basis van camerabeelden. Dat is in dit geval
ook gebeurd en er zijn meerdere processen verbaal opgesteld door de politie.

Vraag 8

Bestaan er (landelijke) richtlijnen of instructies die het bewust niet-optreden tegen
strafbare feiten toestaan om escalatie te voorkomen? Zo ja, kunt u deze met de Kamer
delen?

Antwoord 8

Zoals reeds aangegeven, is het politieoptreden bij deze inzet lokaal vastgesteld door
de driehoek. Het gaat hierbij om de standaard beleids- en tolerantiegrenzen welke
lokaal zijn vastgesteld door de driehoek (burgemeester, OM en politie). In het algemeen
geldt dat politieagenten in de opleiding leren om de-escalerend op te treden.

Vraag 9

Klopt het dat politiemensen hebben aangegeven zich onveilig te voelen en soms niet
durven op te treden, omdat zij onvoldoende mogelijkheden krijgen om hun taak uit te
voeren? Zo ja, welke consequenties verbindt u hieraan?

Antwoord 9

De burgemeester heeft het gezag over de politie-inzet bij de handhaving van de openbare
orde. Veiligheid van politiemensen staat hierbij voorop.

De politie beschikt in zijn algemeenheid over voldoende bevoegdheden en middelen om
haar taken adequaat te kunnen uitvoeren. Verder zijn we vanuit mijn ministerie constant
bezig om de bevoegdheden van politie waar nodig en mogelijk uit te breiden zodat zij
hun taak zo goed mogelijk kunnen uitvoeren.

Vraag 10 tot en met 13

Hoe beoordeelt u de uitspraak van de commandant dat agenten «moe worden van hoe het
op straat eraan toegaat» en dat sommige agenten inmiddels gewend zijn geraakt aan
dit soort gedrag?

Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat toekomstige ordeverstoringen
niet worden beantwoord met gedogen, maar met zichtbaar en effectief optreden?

Welke boodschap denkt u dat uitgaat naar goedwillende burgers wanneer zij zien dat
overtreders ongestoord vuurwerk kunnen afsteken, gevaarlijk kunnen rijden, politie
kunnen intimideren en verkeersregels kunnen negeren, terwijl handhaving achterwege
blijft omdat anders «oorlog» zou ontstaan?

Deelt u de mening dat dit het gezag van de overheid ernstig ondermijnt?

Antwoord 10 tot en met 13

De politie treedt in dit soort situaties op onder de verantwoordelijkheid en het gezag
van de burgemeester.

In het algemeen geldt dat bij handhaving van de openbare orde per situatie in de driehoek
beoordeeld wordt hoe te handhaven, waarbij de burgemeester het gezag heeft over het
handelen van de politie. Optreden is nooit vrijblijvend: het is gebaseerd op proportionaliteit,
subsidiariteit en noodzakelijkheid. Dat kan betekenen dat direct en stevig wordt opgetreden,
maar ook dat om veiligheids- of tactische redenen wordt gehergroepeerd, opgeschaald
of op een later moment wordt gehandhaafd, bijvoorbeeld door gerichte aanhoudingen
en vervolging. Terughoudendheid waar de situatie dat vergt is geen verlies aan gezag,
maar onderdeel van professioneel optreden.

Ik begrijp dat het frustrerend kan zijn voor burgers als zij beelden zien van overtredingen
terwijl de politie op dat moment ogenschijnlijk niet ingrijpt. Maar handhaving vindt
regelmatig wel degelijk (achteraf) plaats.