Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht Taliban grijpen gewelddadig in bij protest voor vrouwenrechten

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 22 juli 2026).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht dat de Taliban gewelddadig heeft ingegrepen bij een
protest voor vrouwenrechten in Afghanistan?1

Antwoord 1

Het kabinet veroordeelt het gewelddadig ingrijpen door de Taliban bij een protest
voor vrouwenrechten. Het gebruik van geweld tegen vreedzame demonstranten en de willekeurige
arrestaties van vrouwen in Herat is niet te verdedigen. De Taliban dienen mensenrechten,
die universeel, ondeelbaar en voor iedereen gelijk zijn, te respecteren.

Vraag 2

Hoe bent u van plan deze gewelddadige acties te veroordelen en op te volgen?

Antwoord 2

Het kabinet veroordeelt deze acties van de de facto autoriteiten. Nederland heeft
zich aangesloten bij de verklaring van de EU waarin het belang van internationale
mensenrechtenverplichtingen wordt benadrukt en heeft de de facto autoriteiten opgeroepen
het geweld tegen demonstranten te stoppen2. Nederland blijft zich uitspreken tegen mensenrechtenschendingen door de de facto
autoriteiten in Afghanistan, zowel in EU- als in VN-verband. Ook in de minimale operationele
contacten met de de facto autoriteiten brengt Nederland de grote zorgen over de situatie
van vrouwen en meisjes in Afghanistan op.

Vraag 3

Wat gaat Nederland extra doen om Afghaanse vrouwen te beschermen en te ondersteunen
tegen geweld en onderdrukking vanuit de Taliban?

Antwoord 3

Het kabinet heeft zich gecommitteerd aan het steunen van de Afghaanse bevolking, met
name vrouwen en meisjes. Dat doet Nederland via onder andere humanitaire hulp, steun
aan VN organisaties en steun aan lokale mensenrechteninitiatieven. Nederland werkt
altijd vanuit de «voor vrouwen, door vrouwen»-benadering, waarbij er in alle programmering
speciale aandacht voor vrouwen en meisjes is.

Ook heeft Nederland op 25 september 2024 – samen met Australië, Canada en Duitsland
– Afghanistan aansprakelijk gesteld voor grove en systematische schendingen van het
Vrouwenverdrag. Door Afghanistan aansprakelijk te stellen, zet Nederland zich samen
met de bovengenoemde staten in om naleving van de internationale verplichtingen van
Afghanistan onder het Vrouwenverdrag af te dwingen en toekomstige schendingen te voorkomen.
Afghaanse vrouwen en meisjes moeten hun rechten op grond van het Vrouwenverdrag kunnen
uitoefenen. In het bijzonder moet het recht op onderwijs, gezondheidszorg en deelname
aan het openbare leven voor Afghaanse vrouwen en meisjes worden gerespecteerd en gewaarborgd.

Vraag 4

Bent u bereid om lokale vrouwenorganisaties extra te ondersteunen? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 4

Nederland ondersteunt verschillende lokale organisaties die zich richten op de bevordering
van de rechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan. Vanwege de toenemende restrictieve
regels van de de facto autoriteiten blijf deze steun noodzakelijk.

Vraag 5

Gaat u, danwel in samenspraak met hulporganisaties danwel in Europees of VN verband,
ervoor zorgen dat bewijs wordt verzameld en veiliggesteld zodat misdaden tegen vrouwen
worden gedocumenteerd en beschikbaar zijn voor vervolging van daders? Zo ja, welke
stappen bent u bereid te nemen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Nederland heeft zich in 2025 in EU-verband in de VN-Mensenrechtenraad hard gemaakt
voor accountability en het tegengaan van straffeloosheid van ernstige mensenrechtenschendingen
door de Taliban en van internationale misdrijven in Afghanistan, wat heeft geresulteerd
in de oprichting van een onafhankelijk onderzoeksmechanisme voor Afghanistan. Dit
mechanisme zal op termijn bijdragen aan het verzamelen en analyseren van bewijsmateriaal
van internationale misdrijven en ernstige schendingen van internationaal recht in
Afghanistan, ten behoeve van (inter)nationale procedures.

Vraag 6

Deelt u de oproep van The Human Rights Watch om onmiddellijke alle arrestanten vrij
te laten en de gewonden medische zorg te bieden? Zo ja, hoe gaat u de druk op de Taliban
opvoeren? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Zoals aangegeven in de beantwoording van vraag 1 veroordeelt het kabinet de willekeurige
arrestaties van vreedzame demonstranten. Nederland zal hier ook zijn zorgen over blijven
uitspreken, zowel in EU- als in VN-verband.

Vraag 7

Hoe hebben deze berichten invloed op mogelijke onderhandelingen met de Taliban over
het al dan niet terugsturen van Afghaanse vrouwen die in Nederland verblijven? Deelt
u de mening dat het terugsturen van Afghaanse vrouwen naar de Taliban niet kan?

Antwoord 7

Het kabinet steunt het initiatief van de Europese Commissie om op technisch niveau
verkennende gesprekken te voeren met de de facto autoriteiten over terugkeer.

Het terugkeerbeleid is een nationale aangelegenheid en valt onder het Ministerie van
Asiel en Migratie. De beginselen van non-refoulement en de verplichtingen onder het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens bevat bindende vereisten die onder alle
omstandigheden door Nederland zullen worden nageleefd. In het landgebonden asielbeleid
voor Afghanistan is rekening gehouden met de zeer kwetsbare positie van vrouwen en
meisjes.