Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Maes over het bericht 'Oppositiemedia Turkije geweigerd op NAVO-top in Ankara'

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 22 juli 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Oppositiemedia Turkije geweigerd op NAVO-top in Ankara»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3 en 4

Hoe beoordeelt u het feit dat onafhankelijke en oppositiegezinde Turkse journalisten
voor de NAVO-top op 7 en 8 juli in Ankara geen accreditatie hebben gekregen?

Hoe reflecteert u op dit incident in het licht van de bredere binnenlandse situatie
in Turkije, waar de persvrijheid onder zware druk staat, naar schatting 90 procent
van de media onder overheidscontrole staat, en in de aanloop naar de top honderden
preventieve arrestaties in Ankara zijn verricht?

Hoe kijkt u in algemene zin naar de persvrijheid in Turkije wetende dat Turkije op
plek 163 (van in totaal 180 landen) staat van de World Press Freedom Index en er meer
dan 10 journalisten in de gevangenis zitten?

Antwoord 2, 3 en 4

Persvrijheid en vrijheid van meningsuiting zijn een belangrijke waarde in en van de
NAVO. Het is in dat kader belangrijk dat journalisten goed verslag kunnen doen van
de NAVO-top. Het kabinet heeft dat voorafgaand aan de Top ook kenbaar gemaakt aan
en in de NAVO.

Rechtsstaat is een integraal onderdeel van de bilaterale en EU-dialoog met Turkije.
Ook het belang van persvrijheid komt daarbij aan bod. Dit wordt derhalve onderstreept
in de contacten met de Turkse autoriteiten. Het Nederlandse postennet in Turkije monitort
daarnaast rechtszaken die zijn aangespannen tegen Turkse journalisten.

Vraag 5

Bent u van plan het werk van journalisten en verbanden van journalisten in Turkije
met Nederlandse fondsen of anderszins te ondersteunen? Zo ja, op welke manier? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 5

Met financiering vanuit het Mensenrechtenfonds en MATRA ondersteunt het Nederlandse
postennetwerk in Turkije diverse projecten op het gebied van persvrijheid.

Vraag 6

Bent u bekend met het artikel «Europeanen onderschatten hoe belangrijk Turkije is»?2

Antwoord 6

Ja.

Vraag 7

Hoe weegt u het geopolitieke en strategische belang van Turkije binnen het NAVO-bondgenootschap
af tegen het belang van een democratische rechtsstaat waarin journalisten in vrijheid
hun werk moeten kunnen doen?

Antwoord 7

Zie het antwoord onder vraag 9, 10 en 11.

Vraag 8

Hoe verklaart u dat Turkije in staat is zowel een goede relatie met westerse landen
te onderhouden en tegelijkertijd directe contacten heeft met landen als Rusland en
China?

Antwoord 8

Het Turkse buitenlandbeleid kenmerkt zich door betrekkingen te onderhouden met een
breed scala aan actoren en multilaterale fora. In relatie tot Rusland zet het kabinet
er in de contacten met Turkije op in om de druk op Rusland hoog te houden om de agressieoorlog
tegen Oekraïne te stoppen.

Vraag 9, 10 en 11

Ziet u Turkije als onderdeel van de liberale wereldorde, nu de burgemeester van Istanbul
inmiddels meer dan een jaar in een cel zit en protesten niet zijn toegestaan en demonstranten
preventief worden opgepakt, zoals nu richting de NAVO-top gebeurt?

Hoe beoordeelt u de strategische relatie met Turkije op het gebied van veiligheid?
Ziet u mogelijkheden die relatie de komende jaren te bestendigen of verstevigen en
op welke manier? En hoe verhoudt een eventuele bestendiging tot de mensenrechtensituatie
in Turkije?

Zijn er wat u betreft ook risico’s verbonden aan een nauwere relatie van Nederland
of de EU met Turkije en wat zijn die risico’s?

Antwoord 9, 10 en 11

Voor Nederland en de EU is Turkije een belangrijke en strategische partner op terreinen
als onder andere veiligheid, migratie en economie. De bilaterale relatie met Turkije
is goed en beslaat intensieve contacten op alle niveaus. Het kabinet ondersteunt de
overeengekomen en bestaande insteek van de EU om op een gefaseerde, proportionele
en omkeerbare wijze samen te werken met Turkije op terreinen van wederzijds belang.

Binnen de NAVO speelt het land ook een cruciale rol. Turkije is strategisch gelegen,
heeft na de VS het grootste leger binnen de alliantie, een snel groeiende defensie-industrie
en is een partner in de steun aan Oekraïne. Ook daarom hecht het kabinet waarde aan
de relatie met Turkije.

Rechtsstaat is en blijft daarbij een integraal onderdeel van de dialoog met het land,
zowel op bilateraal als EU-niveau. Zoals eerder aan uw Kamer gemeld, deelt het kabinet
de serieuze zorgen van de Europese Commissie over de rechtstaat in Turkije. Ik verwijs
u graag naar de Kabinetsappreciatie Uitbreidingspakket 20253 voor een weergave van de kabinetsinzet in dit kader. Ook de arrestatie van de burgemeester
van Istanbul en andere oppositieleden zijn onderwerp van gesprek in contacten met
de Turkse autoriteiten. Daarnaast zijn diplomaten van het Nederlandse postennet in
Turkije, samen met vertegenwoordigers van andere EU lidstaten, aanwezig bij rechtbankzittingen
in de rechtszaken die tegen de burgemeester van Istanbul zijn aangespannen.

Vraag 12

Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voor de NAVO-top op 7 juli begint?

Antwoord 12

Dat is helaas niet gelukt.