Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Bühler, Inge van Dijk en Zwinkels over het bericht 'Tiktokshop komt naar Nederland, 'een giftige cocktail voor impulsaankopen''

Antwoord van Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat), mede namens de Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 7 juli 2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Tiktokshop komt naar Nederland, «een giftige cocktail
voor impulsaankopen»» van de NOS?1 Erkent u dat de combinatie van sociale media, verslavende aanbevelingsalgoritmen
en directe aankoopmogelijkheden het risico op impulsieve en onverantwoorde aankopen
vergroot?

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met het artikel. Ik erken dat de combinatie van sociale media, gepersonaliseerde
aanbevelingsalgoritmen en directe aankoopmogelijkheden het risico op impulsieve aankopen
kan vergroten.

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de verenigbaarheid van de Tiktokshop met Europese consumentenbeschermingsregels,
nu gebruikers producten kunnen aanschaffen zonder de app te verlaten en daarmee voortdurend
worden blootgesteld aan commerciële prikkels? Acht u het risico reëel dat hierbij
sprake is van verboden manipulatieve ontwerpkeuzes (dark patterns)?

Antwoord 2

Ik deel de zorgen over manipulatieve ontwerpkeuzes bij sommige webshops. In dat kader
zet het kabinet via de aangekondigde Digital Fairness Act (DFA) in op een verdere aanpak van dark patterns door het reeds bestaande verbod uit de Digital Services Act (DSA)2 over te nemen in het algemene consumentenrecht en het expliciet verbieden van specifieke
dark patterns, zoals het emotioneel manipuleren van consumenten om bepaalde acties te verrichten3. Daarnaast is misleiding van consumenten reeds verboden onder het bestaande consumentenrecht.
Of er sprake is van een overtreding is aan het oordeel van de toezichthouder Autoriteit
Consument en Markt (ACM).

Vraag 3

Heeft u inzicht in de wijze waarop de Tiktokshop gebruikmaakt van livestreamverkoop,
aftellende aanbiedingen, schaarsteclaims en influencer marketing? Erkent u dat deze technieken specifiek zijn ontworpen om consumenten aan
te zetten tot snelle en impulsieve aankopen en daarmee het risico op financiële problemen
kunnen vergroten, met name onder jongeren?

Antwoord 3

Ik erken dat deze verkooptechnieken consumenten – en met name jongeren – kunnen aanzetten
tot impulsieve aankopen en daarmee het risico op financiële problemen kunnen vergroten.
Dat is zorgelijk. TikTok geeft aan een leeftijdsgrens van 18 jaar te hanteren voor
de Tiktokshop. Op grond van het consumentenrecht zijn misleidende praktijken – zoals
misleidende aftelklokken en het onterecht claimen van schaarste- reeds verboden4. Monitoring en handhaving hiervan valt in Nederland onder de verantwoordelijkheid
van ACM.

Vraag 4

Welke concrete stappen zetten de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en andere bevoegde
toezichthouders, waaronder de Autoriteit Persoonsgegevens en de Europese Commissie
in het kader van de Europese digitaledienstenverordening (Digital Services Act), om de Tiktokshop vanaf de introductie actief te controleren op overtredingen van
de toepasselijke regelgeving? Acht u deze toezichthouders voldoende toegerust qua
bevoegdheden en capaciteit?

Antwoord 4

De ACM en de Europese Commissie houden toezicht op de naleving van de DSA. In het
geval van «zeer grote online platforms» zoals Tiktok is dit primair de taak van de
Europese Commissie. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op naleving
van de AVG.

Voor een «zeer groot online platform» als Tiktok gelden op basis van de DSA de meest
strenge eisen. Zo is TikTok verplicht om alle zogenaamde systeemrisico’s die voortvloeien
uit het ontwerp of uit de werking van hun dienst en de daaraan verbonden systemen
en uit het gebruik van hun diensten te analyseren en beperken. Deze risicobeoordelingen
moeten ten minste één keer per jaar worden uitgevoerd. Ook moet een beoordeling plaatsvinden
voorafgaand aan de uitrol van functionaliteiten die waarschijnlijk kritieke gevolgen
zullen hebben voor de vastgestelde systeem risico’s. Naar ik begrijp heeft TikTok
voorafgaand aan de lancering van Tiktokshop contact gehad met de Europese Commissie,
die primair toezicht houdt op de zeer grote online platforms. Ik begrijp dat TikTok
in dat kader ook een risicobeoordeling met de Europese Commissie heeft gedeeld en
inmiddels de eerste systeem risicobeoordeling onder de DSA heeft uitgevoerd. Ook heeft
TikTok desgevraagd aangegeven doorlopend contact te houden met nationale toezichthouders.

TikTok is niet gevestigd in Nederland, maar in Ierland. Hierdoor is het handhavingsperspectief
van de ACM wanneer het gaat om optreden op basis van de DSA in deze casus beperkt.
Dit is aan de Europese Commissie en de Ierse toezichthouder. Wel werkt de ACM nauw
samen met de Europese Commissie en de Ierse toezichthouder, bijvoorbeeld door het
verzamelen en doorsturen van ontvangen meldingen over Tiktok(shop). De ACM heeft naar
aanleiding van de inwerkingtreding van de DSA extra capaciteit gekregen om haar taken
uit te voeren.

Vraag 5

Bent u bereid de introductie van de Tiktokshop actief te monitoren, waaronder consumentenklachten,
retourpercentages, signalen van misleiding en problematische impulsaankopen, en de
Kamer hierover periodiek te informeren?

Antwoord 5

De ACM heeft richting mij aangegeven actief te zullen toezien op de naleving van de
relevante wet- en regelgeving, waaronder het monitoren van consumentenklachten en
andere parameters die zij relevant acht. Ook de Europese Commissie houdt actief toezicht
op de naleving van de DSA. Zo heeft de Europese Commissie in februari 2026 het voorlopig
oordeel gepubliceerd dat het verslavende ontwerp op TikTok in strijd is met de DSA.5 De ACM staat in dit verband ook in nauw contact met de Europese Commissie en de Ierse
toezichthouder op de DSA. Mochten hieruit bevindingen komen die van belang zijn voor
het bredere beleid, dan zal ik de Kamer hierover informeren.

Vraag 6

Welke ervaringen zijn bij u bekend uit landen waar de Tiktokshop reeds actief is,
waaronder meldingen van consumentenmisleiding, agressieve verkooppraktijken en handhavingsmaatregelen
door toezichthouders? Welke lessen trekt u hieruit voor de Nederlandse situatie?

Antwoord 6

Ik beschik niet over specifieke inzichten over de effecten van Tiktokshop in andere
landen. Waar nodig werkt de ACM echter (in het kader van de DSA en consumentenwetgeving)
samen met toezichthouders uit andere lidstaten.

Vraag 7

Deelt u de opvatting dat de bestaande regelgeving onvoldoende is toegesneden op social-commerce platforms die aanbevelingsalgoritmen, influencer marketing en directe aankoopfunctionaliteiten combineren? Zo nee, waarop baseert
u die conclusie? Zo ja, welke aanvullende maatregelen zult u in Europees verband bepleiten?

Antwoord 7

Momenteel biedt bestaande regelgeving – onder meer de DSA, de AVG en de consumentenwetgeving
– al een stevig kader voor social-commerce platforms. Zo is TikTok in het kader van de DSA verplicht om jaarlijks systeemrisicobeoordelingen
uit te voeren en moet het bedrijf voldoen aan regels met betrekking tot transparantie
van aanbevelingssystemen en het tegengaan van manipulatieve ontwerpkeuzes (dark patterns).
Van een dark pattern onder de DSA is sprake in het geval dat online platforms hun
interface zodanig ontwerpen, organiseren of beheren dat zij de afnemers van hun dienst
misleiden of manipuleren of hun vermogen om vrije en geïnformeerde beslissingen te
nemen, anderszins wezenlijk verstoren of ondermijnen.

Daarbovenop biedt de DFA, die momenteel in Europees verband wordt ontwikkeld, een
goede mogelijkheid om de bestaande consumentenregelgeving verder aan te scherpen.
Hiermee zal aanvullende bescherming worden geboden aan consumenten online, met name
voor kwetsbare groepen zoals jongeren. In dat kader zet ik mij actief in voor de opname
van een verbod op verslavende ontwerptechnieken, meer controlemogelijkheden voor gebruikers
en een verbod op dark patterns in het consumentenrecht. Met deze aanvullende regelgeving zal een nog stevigere basis
worden gelegd voor de regulering van social-commerceplatforms.