Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Vellinga-Beemsterboer over het bericht 'Hoe de Waddentop in Esbjerg uitmondde in een deceptie'

Antwoord van Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) (ontvangen
16 juni 2026).

Vraag 1

Hoe beoordeelt u het verloop en de uitkomsten van de trilaterale Waddenzeeconferentie
in Esbjerg?1

Antwoord 1

Ik betreur dat het vanwege de op dat moment nog lopende kabinetsformatie in Denemarken
onmogelijk was om een politieke ontmoeting met mijn Deense en Duitse collega’s te
hebben op de conferentie in Esbjerg. Dit was een onvoorziene samenloop van omstandigheden
waar helaas niets aan te doen was. Toch beoordeel ik het verloop en de uitkomsten
van de conferentie als geheel positief. Er zijn veel nieuwe connecties gelegd tussen
overheden, NGO’s en bedrijfsleven in de drie Waddenzeelanden en er is onder andere
een gezamenlijk statement getekend door de drie landen waarin het belang van de bescherming
van de Waddenzee opnieuw bevestigd is.2

Vraag 2

Hoe beoordeelt u het feit dat er geen gezamenlijke regeringsverklaring tot stand is
gekomen tussen Nederland, Duitsland en Denemarken?

Antwoord 2

In het gezamenlijke statement van de drie landen op de conferentie is uitgesproken
dat de drie landen alsnog een regeringsverklaring zullen tekenen zodra de nieuwe Deense
regering geïnstalleerd is. Van uitstel komt dus zeker geen afstel.

Vraag 3

Deelt u de mening dat voor een goede bescherming van het Werelderfgoed Waddenzee goede
internationale afspraken onontbeerlijk zijn?

Antwoord 3

Ja.

Vraag 4

Acht u intensievere samenwerking tussen de Waddenzeelanden noodzakelijk gezien de
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het beschermen van de Waddenzee als ecologische
eenheid en UNESCO Werelderfgoed?

Antwoord 4

Ja. De trilaterale Waddenzee samenwerking is sinds het ontstaan in 1978 gebaseerd
op een vrijwillige samenwerking tussen de drie landen Denemarken, Duitsland en Nederland.3 De wens om intensiever samen te werken zal dus ook door de andere twee landen gedeeld
moeten worden om gerealiseerd te kunnen worden. Nederland zal als voorzitter deze
wens met Duitsland en Denemarken bespreken.

Vraag 5

Welke concrete resultaten zijn volgens u, ondanks het uitblijven van een regeringsverklaring,
wel bereikt tijdens de conferentie in Esbjerg?

Antwoord 5

Het belang van de bescherming van de Waddenzee is op de conferentie opnieuw bevestigd
door de drie deelnemende landen in een gezamenlijk statement. Ook is het voorzitterschap
van de trilaterale samenwerking overgegaan van Denemarken naar Nederland. Luzette
Kroon, Dijkgraaf van het Wetterskip Fryslân, zal deze rol de komende vier jaar namens
Nederland vervullen. De brede deelname van overheden, NGO’s en bedrijfsleven aan de
conferentie heeft daarnaast geleid tot meer wederzijds begrip.

Vraag 6

Welke prioriteiten stelt Nederland tijdens het aankomende voorzitterschap van de Trilaterale
Waddenzee Samenwerking?

Antwoord 6

Zodra de nieuwe Deense regering is aangetreden, leggen we de gezamenlijke inzet voor
de samenwerking in de komende vier jaar vast in de Verklaring van Esbjerg. Zodra het
zover is, zal ik deze ook met uw Kamer delen. Uit de Verklaring van Esbjerg zullen
ook de prioriteiten en doelen van het Nederlandse voorzitterschap volgen. Deze prioriteiten
en doelen worden de komende tijd uitgewerkt in samenspraak met overheden, NGO’s en
stakeholders in het gebied. Hierbij zal de Waddengovernance worden betrokken. Ook
zal er afstemming plaatsvinden met Duitsland en Denemarken. Inzet van Nederland is
om het Werelderfgoed en de natuur beter te beschermen, met tegelijk oog voor de mensen
die in het Waddengebied wonen en werken.

Vraag 7

Welke concrete doelen wil Nederland tijdens het voorzitterschap bereiken op het gebied
van natuurherstel, klimaatadaptatie en ecologische bescherming van de Waddenzee?

Antwoord 7

Zie het antwoord op vraag 6.

Vraag 8

Welke stappen gaat Nederland als voorzitter zetten om te komen tot meer gezamenlijke
en bindende afspraken tussen de drie Waddenzeelanden?

Antwoord 8

De trilaterale Waddenzee samenwerking is sinds het ontstaan in 1978 gebaseerd op een
vrijwillige samenwerking. Deze vrijwillige samenwerking komt voort uit de grote verschillen
die er bestaan tussen de governance van het Waddengebied in de drie verschillende
landen. Nederland zal als voorzitter de wens om tot meer gezamenlijke en bindende
afspraken te komen met Duitsland en Denemarken bespreken. Mocht deze wens door de
andere twee landen gedeeld worden, dan zal er hiertoe gedurende het Nederlandse voorzitterschap
een voorstel gedaan worden aan de andere twee landen.

Vraag 9

Hoe gaat Nederland zich tijdens het voorzitterschap inzetten voor betere afstemming
over grootschalige infrastructuurprojecten, zoals de aanleg van stroomkabels door
het Waddengebied?

Antwoord 9

In trilateraal verband werken Nederland, Denemarken en Duitsland aan het LANICE-project.4 Dit project heeft als doelstelling om de EU-doelstellingen voor de aansluiting van
hernieuwbare energie te ondersteunen met behoud van de unieke (ecologische) waarden
van de Waddenzee. Nederland, Denemarken en Duitsland werken binnen LANICE aan het
ontwikkelen van maatregelen om de milieu-impact effectief te verminderen. Dit wordt
gedaan door milieueffecten -en conflicten te onderzoeken en de mogelijkheden voor
mitigatie en versnelling van projecten voor de energie-infrastructuur in de Waddenzee
in kaart te brengen.

Nederland heeft in het Programma Aansluiting Wind op Zee – Eemshaven onderzoek gedaan
naar de mogelijkheden voor energie-infrastructuur in het Nederlandse deel van de Waddenzee.
In PAWOZ – Eemshaven is uitgebreid gekeken naar de effecten van de aanleg van energie-infrastructuur
en mitigerende maatregelen. Vanuit de opgedane kennis, ervaring en expertise van PAWOZ
– Eemshaven zal Nederland in haar rol als voorzitter actief blijven bijdragen aan
de verdere ontwikkeling van LANICE. Uiteraard in samenwerking met de andere Waddenzee-landen
en de betrokken stakeholders, zoals de Waddengovernance en het Omgevingsberaad Waddengebied,
alsmede met natuur -en milieuorganisaties.

Vraag 10

Hoe gaat Nederland tijdens het voorzitterschap voorkomen dat nationale verschillen
blijven leiden tot versnipperde besluitvorming binnen de trilaterale samenwerking?

Antwoord 10

De verschillen in besluitvorming binnen de trilaterale samenwerking komen voort uit
de verschillen die er bestaan tussen de governance van het Waddengebied in de drie
landen. Dit is inherent aan het feit dat de Waddenzee zich binnen de grenzen van drie
landen bevindt. Met de aanwijzing in 2009 tot Werelderfgoed is het wel minder vrijblijvend
geworden: Unesco spreekt de Waddenzeelanden gezamenlijk aan. Nederland zal zich als
voorzitter inzetten voor goede afstemming van de besluitvorming binnen de trilaterale
Wadden Sea Board, die minimaal twee keer per jaar vergaderd.5

Vraag 11

Wanneer is de eerstvolgende geplande bestuurlijke bijeenkomst in het kader van de
trilaterale Waddenzee-samenwerking?

Antwoord 11

De trilaterale Wadden Sea Board vergadert minimaal twee keer per jaar, de eerstvolgende
keer in november 2026. Hierin zijn de drie samenwerkende landen op ambtelijk niveau
vertegenwoordigd. De eerstvolgende reguliere bestuurlijke bijeenkomst van de trilaterale
Waddenzee samenwerking is gepland medio 2030, op de volgende regeringsconferentie
in Nederland. Omdat de Waddenzee daarop niet kan wachten, zal ik – in overleg met
mijn Deense collega – mijn collegaministers uitnodigen in Nederland om de Verklaring
van Esbjerg te tekenen, zodra de nieuwe Deense regering daartoe in staat is. Ook is
het mijn streven om in 2028, wanneer de trilaterale samenwerking 50 jaar bestaat,
een extra trilaterale bestuurlijke bijeenkomst en conferentie te organiseren, in het
Nederlandse Waddengebied.