Schriftelijke vragen : Het bericht dat er honderden miljoenen bestemd voor gedupeerde Groningers op de plank blijven liggen terwijl zwaar gedupeerden niet geholpen worden

Vraag 1

Voor 2025 werd geraamd dat er 1,6 miljard euro uitgegeven zou worden aan versterking
en perspectief, daarvan is 644 miljoen euro niet uitgegeven; erkent u dat dit zeer
problematisch is?

Vraag 2

Ruim tien jaar na de start van de versterking zijn er 5.147 woningen daadwerkelijk
versterkt of herbouwd opgeleverd, zo’n 8.700 woningen moeten nog versterkt of herbouwd
worden; erkent u dat dit nog steeds veel te traag gaat?

Vraag 3

Voor 2025 werd geraamd dat er 1.165 miljoen euro uitgegeven zou worden aan schades,
daarvan is 221 miljoen euro niet uitgegeven; erkent u dat dit problematisch is?

Vraag 4

De grootste onderbesteding op uw begroting is de post duurzaam herstel, een regeling
waar gedupeerden al zeer lang op wachten; erkent u dat het in 2025 op de plank laten
liggen van 168 miljoen euro zeer problematisch is?

Vraag 5

Een voorbeeld van bewoners die al zeer lang wachten zijn de bewoners aan de Schipsloot
in Loppersum: op de plek waar in 2015 werd aangekondigd dat de versterking daar zou
beginnen, wachten gedupeerden nog; begrijpt u dat dit zeer problematisch is?

Vraag 6

In uw Kamerbrief reageert u op de situatie aan de Schipsloot, echter de bewoners geven
aan dat er veel fouten in uw brief staan; heeft u voor u deze Kamerbrief schreef ook
contact gezocht met de betrokken bewoners? Zo nee, bent u bereid dit alsnog te doen?1

Vraag 7

De bewoners zijn allen ingedeeld in clusters, zij geven aan dat deze complexe systematiek
al jaren de werkelijkheid bepaalt waar zij dagelijks mee te maken hebben. Waarom is
gekozen voor zo’n complex en bureaucratisch systeem?

Vraag 8

De clustering zou volgens de bestuurlijke afspraken bedoeld zijn om verschillen binnen
een buurt te voorkomen, nu ontstaan juist grote verschillen tussen twee straten. Kunt
u uitleggen waarom het doel «verschillen tegengaan» lijkt te zijn losgelaten?

Vraag 9

In uw Kamerbrief geeft u een, voor de bewoners, nieuwe reden dat er een knip is ontstaan
in de behandeling van bewoners in cluster 1, namelijk zorgen dat het proces «ongewijzigd
door kon lopen», bewoners zien echter dat er in hun straat juist sprake is van stilstand.
Kunt u uw argumentatie onderbouwen?2

Vraag 10

De bewoners van de Schipsloot herkennen zich niet in uw woorden dat «hetzelfde vastgestelde
proces» wordt gevolgd als voor de Middenstraat binnen cluster 1; bij de Middenstraat
heeft namelijk een collectieve scenario-afweging plaatsgevonden voor de straat als
geheel, maar aan de Schipsloot niet. Kunt u verduidelijken waarom u dan toch spreekt
van «hetzelfde vastgestelde proces»?

Vraag 11

Waarom is de scenario-afweging richting sloop/nieuwbouw voor de Middenstraat gebaseerd
op ramingen en moet voor diezelfde scenario-afweging aan de Schipsloot gewacht worden
op het beschikbaar zijn van definitieve uitvoeringsontwerpen, aannemersbegrotingen
en definitieve kosten?

Vraag 12

Erkent u dat dit handelen op gespannen voet staat met de wijze waarop de routekaart
voor onaanvaardbare verschillen door de toenmalig Staatssecretaris is omschreven in
de Kamerbrief van 27 maart 2025?3

Vraag 13

Begrijpt u dat bewoners die al zo lang in onzekerheid zitten en zien dat zij ongelijk
behandeld worden, aangeven dat hun realiteit haaks staat op de woorden in uw Kamerbrief
dat «bewoners hebben recht op duidelijkheid over wat zij kunnen verwachten en op een
overheid die haar beloftes nakomt»? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?4

Vraag 14

Hoe gaat u uw slotzin waarmaken «dat vertrouwen wordt niet gewonnen met woorden, maar
met daden: door afspraken na te komen, bewoners serieus te nemen en knelpunten proactief
op te lossen»?5

Vraag 15

Ook huurders in de Middenstraat en de Schipsloot geven aan dat zij eveneens in grote
onzekerheid zitten over wat er met hun huis gaat gebeuren en zij niet actief betrokken
worden bij het gehele proces (niet uitgenodigd voor bewonersbijeenkomsten of informatieavonden);
erkent u dit signaal? Erkent u dat veel meer huurders deze ervaring hebben? Wat gaat
u hiermee doen?

Vraag 16

Huurders voelen zich onzichtbaar, terwijl in communicatie naar buiten vaak wel de
indruk wordt gewekt dat het om besluitvorming over hele straten, blokken of clusters
gaat. Hoe gaat u zorgen dat huurders tijdig en gelijkwaardig worden geïnformeerd?

Vraag 17

Hoe voorkomt u dat er besluiten worden genomen die direct invloed hebben op de veiligheid
en woonomgeving van huurders zonder dat zij daarin worden meegenomen?

Vraag 18

Na de parlementaire enquête is besloten dat onuitlegbare verschillen in de versterking
worden rechtgezet en huurders daarom recht krijgen op vergoedingen die er eerder alleen
voor eigenaren waren (onder andere maatregel 8 en 12 Nij Begun). Hoe staat het met
de uitvoering hiervan? Hebben alle huurders gekregen waar zij recht op hebben?

Vraag 19

Erkent u dat er opnieuw signalen zijn van huurders die alsnog een vergoeding (zoals
de verhuisvergoeding) (nog) niet krijgen? Wat gaat u hieraan doen?

Vraag 20

In de Tweede Kamer is er door verschillende partijen al vele jaren aandacht gevraagd
voor straten en buurten die vastlopen of ongelijk behandeld worden, zo was er in 2020
veel aandacht voor «het vergeten hoekje» en de actie «en wij dan» in de wijk Opwierde
in Appingedam. Erkent u dat veel bewoners van die buurt, zes jaar na de acties en
elf jaar na de start van de versterking, nog in onzekerheid zitten?

Vraag 21

Bewoners die inmiddels al vijftien maanden in een wisselwoning wonen, geven aan dat
pas recent hun oude woning is gesloopt, delen hun grote zorgen dat de herbouw nog
zeer lang kan gaan duren, aangezien er momenteel sprake is van een complex en vertraagd
traject waarin conflicten zijn ontstaan en waarbij juridische en organisatorische
processen elkaar raken. Kunt u deze bewoners meer zekerheid en duidelijkheid geven?

Vraag 22

Welk tijdpad wordt er gevolgd en welke harde afspraken zijn er waar de bewoners op
kunnen vertrouwen? Hoe wordt erop toegezien dat de Nationaal Coördinator Groningen
(NCG) de bestaande conflicten oplost?

Vraag 23

De bewoners geven aan zich al jaren gegijzeld te voelen door een gevoel van voortdurende
afhankelijkheid en gebrek aan regie, ook ervaren zij een gebrek aan communicatie over
voortgang en knelpunten. Kunt u zorgen dat deze bewoners veel beter geïnformeerd worden
en knelpunten worden opgelost?

Vraag 24

Gebrekkige communicatie is een terugkerende klacht vanuit veel betrokken bewoners;
hoe ziet u toe op verbetering van de communicatie?

Vraag 25

Kunt u zich voorstellen wat zo lang vastzitten in een moeizaam verlopende versterkingsoperatie
voor impact heeft op het welzijn en de gezondheid van de betrokkenen en hun gemeenschappen?
Welke invloed heeft dit op de maatregelen die u neemt?

Vraag 26

Hoe voorkomt u dat bewoners die uit huis moeten vanwege de versterkingsoperatie verschillen
ervaren in de manier waarop ze tijdelijk gehuisvest worden en de financiering hiervan?

Vraag 27

Herkent u de signalen over gebrekkige wisselwoningen? Wat gaat u hieraan doen? Herkent
u de signalen over verschillen hierin tussen bewoners?

Vraag 28

Naast noodkreten vanuit buurten en straten ontvangen we ook veel noodsignalen van
bewoners die nog steeds vastlopen. Erkent u dat het daarom erg wrang is te lezen dat
er ook veel geld op de plank blijft liggen bij de verschillende regelingen voor het
oplossen van knelpunten en bijzondere situaties?

Vraag 29

Hoe kan het dat er in 2025 veel minder is uitgegeven dan begroot voor vastgelopen
situaties (2,7 en 4,7 miljoen euro), de commissie bijzondere situaties (1,6 miljoen euro)
en knelpunten Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) (14,7 miljoen euro) terwijl
er zoveel knelpunten en vastgelopen situaties zijn?

Vraag 30

Ook mensen die bijgestaan worden door het interventieteam geven aan dat ze lang moeten
wachten tot knopen worden doorgehakt en beloftes om voor een bepaalde datum duidelijkheid
te geven niet worden gehaald. Kunt u aangeven hoe gezorgd kan worden dat beloftes
worden nagekomen en er sneller duidelijkheid kan komen voor betrokken gedupeerden?

Vraag 31

Tegelijkertijd geven bewoners aan dat zij wel strak worden gehouden en binnen termijnen
moeten reageren; waarom doet de overheid niet wat zij wel van inwoners vraagt? Waarom
is er niet meer coulance richting inwoners wanneer zij extra tijd nodig hebben?

Vraag 32

Voor 2025 werd geraamd dat er 112 miljoen euro zou worden uitgegeven aan versterking
in eigen beheer, daarvan is 78 miljoen euro niet uitgegeven. Erkent u dat dit zeer
problematisch is?

Vraag 33

Veel mensen willen in eigen beheer versterken om regie te houden op hun huis en leven,
maar krijgen dit niet voor elkaar. Welke stappen gaat u zetten om te zorgen dat deze
regeling goed gaat lopen?

Vraag 34

In het laatste debat is u een casus voorgelegd van mensen in een monumentale boerderij
die al jaren strijden om de inspectie in eigen beheer te mogen uitvoeren. Erkent u
het belang van deze mogelijkheid van eigen regie en welke stappen wilt u zetten om
te borgen dat ook inspectie in eigen beheer een serieuze optie wordt?

Vraag 35

De Groninger Bodembeweging (GBB) laat in haar rapport «de staat van het kerngebied»
duidelijk zien hoe bewoners in het kerngebied nog steeds te maken hebben met een stapeling
van problemen en bewoners zich nog steeds in de steek gelaten voelen. Kunt u een reactie
geven op dit rapport, waarbij u ook ingaat op welke acties u wilt ondernemen voor
juist deze groep gedupeerden?6

Vraag 36

Deelt u de mening van de GBB dat de focus moet verschuiven naar de zwaarst gedupeerden?
Kunt u uw antwoord toelichten?

Vraag 37

In 2023 werd de motie Beckerman/Nijboer aangenomen waarin het kabinet onder andere
werd verzocht om onterecht afgewezen schades, zoals B- en C-schades van de Nederlandse
Aardoliemaatschappij (NAM), alsnog te vergoeden; in 2025 presenteerde het kabinet
een plan om uitvoering te geven aan deze motie. Kunt u de resultaten hiervan delen?7

Vraag 38

Hoeveel gedupeerden hebben inmiddels vergoeding gekregen, hoeveel gedupeerden wachten
nog? Waar zitten de knelpunten?

Vraag 39

Hoe beoordelen gedupeerden de aanpak en de vergoeding?

Vraag 40

In uw Kamerbrief over de gekozen uitwerking van de motie gaf u aan dat de door het
kabinet gemaakte keuzes «niet voor iedereen een passende oplossing [zullen] bieden».
Voor hoeveel gedupeerden komt er geen passende oplossing? Waar kunnen gedupeerden
zich melden wanneer zij in deze groep vallen?8

Vraag 41

Erkent u dat bewoners die genoegen moesten nemen met een korting van vijf procent
op de taxatiewaarde van hun woning omdat zij vielen onder de Stichting Proef Koopinstrument
(SPKI) en de opvolgers daarvan ongelijk zijn behandeld? Bent u bereidt dit alsnog
recht te zetten? Kunt u uw antwoord toelichten?

Vraag 42

Achter elk onderbestedingscijfer in de verantwoordingsdagstukken zitten vaak schrijnende
verhalen van mensen. Bent u bereid op korte termijn met de bewoners die de verhalen
uit deze Kamervragen hebben gedeeld in gesprek te gaan?

Vraag 43

In het vorige week gepresenteerde jaarverslag van de Nationale ombudsman waarschuwt
deze voor het gevaar dat de overheid de behoefte van de burger te weinig centraal
stelt in hersteltrajecten, zoals bij de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in
Groningen. Herkent u dit? Zo ja, hoe zorgt u dat de behoefte van inwoners wel centraal
komt te staan?

Vraag 44

De Ombudsman waarschuwt voorts dat wanneer de overheid tekortschiet in hersteltrajecten,
het vertrouwen van de burger verder afbrokkelt. Herkent u dit signaal en hoe gaat
u hiermee om?

Vraag 45

Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het eerstvolgende Kamerdebat?