Schriftelijke vragen : De stapeling van overtredingen en niet voldoen aan wet- en regelgeving door Tata Steel
Vragen van de leden Kostić en Teunissen (beiden PvdD) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Klimaat en Groene Groei over de stapeling van overtredingen en niet voldoen aan wet- en regelgeving door Tata Steel (ingezonden 21 mei 2026).
Vraag 1
Wanneer heeft u de brief die de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) op 23 april
2026 naar Tata Steel verstuurde, die ziet op de intrekking van de vergunningen voor
de Kooksgasfabrieken (KGF) 1 en 2, ontvangen?
Vraag 2
Wanneer wist u dat de ODNZKG voornemens was de vergunningen van de KGF 1 en 2 in te
trekken? Kunt u aangeven of dit voor of na het plenaire debat van 7 april jl. was?
Vraag 3
Indien u de brief op hetzelfde moment of rond dezelfde tijd ontving: waarom heeft
u die brief dan niet meteen met de Kamer gedeeld?
Vraag 4
Bent u het ermee eens dat de Staat zeer zorgvuldig en terughoudend moet omgaan met
het uitgeven van geld van burgers aan een commercieel, Indiaas bedrijf, al helemaal
in tijden waarin het kabinet kiest voor harde bezuinigingen op o.a. de Nederlandse
zorg? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5
Weet u nog dat de Partij voor de Dieren in debatten en in schriftelijke vragen van
de afgelopen jaren de regering er meermaals op heeft gewezen dat Tata Steel zich al
jaren niet houdt aan wet- en regelgeving en dat er een grote kans bestaat dat niet
alleen KGF 2, maar ook KGF 1 gedwongen dicht moet, dat dat het plan waar de Staat
over aan het onderhandelen is zou veranderen en dat geld geven aan Tata Steel een
extra risico vormt voor de belastingbetaler? Zo ja, bent u het ermee eens dat deze
signalen te licht zijn opgevat in het verleden, en hoe gaat u ervoor zorgen dat dit
soort signalen in de toekomst evenwichtig worden meegenomen?
Vraag 6
Bent het ermee eens – tegen de achtergrond dat de omgevingsdienst overgaat tot intrekking
van de vergunningen voor beide kooksfabrieken, omdat Tata Steel de normen stelselmatig
jarenlang overschrijdt en er geen reden is om te veronderstellen dat dat nog gaat
veranderen – dat er in lijn met de Joint Letter of Intent (JLoI) art.15.3 (d) sprake
is van een (potentiële) opzeggingsgrond? Waarom wel/niet?
Vraag 7
Bent u voornemens deze opzeggingsgrond aan te wenden om de inspanningsverplichting
te stoppen, aangezien in de kabinetsbrief van 7 april jl. (Kamerstuk 28 089, nr. 350) wordt gesteld dat bij het sluiten van een maatwerkafspraak het «van groot belang
is dat het bedrijf wet- en regelgeving naleeft»? Zo nee, kunt u dat heel nauwkeurig
onderbouwen?
Vraag 8
Wat gebeurt er op het moment dat uit het lopende strafrechtelijk onderzoek1 blijkt dat Tata Steel opzettelijk en onrechtmatig de gezondheid van mensen in gevaar
heeft gebracht? Welke invloed heeft het lopende onderzoek op de gesprekken over de
maatwerkafspraken?
Vraag 9
Kunt u bevestigen dat er geen enkele invloed op de ILT en de ILT-IOD, direct of indirect,
wordt uitgeoefend vanuit het ministerie in hun werk rondom Tata Steel en dat de instanties
onafhankelijk van de gesprekken over de maatwerkafspraken tot hun oordeel kunnen komen?
Vraag 10
Bent u ermee bekend dat experts zeggen dat KGF 2 zo verouderd is dat het al in de
jaren negentig gesloten had moeten worden, maar dat het nooit gebeurd is, omdat kortetermijnwinst
belangrijker werd geacht dan de gezondheid voor omwonenden?
Vraag 11
Welke invloed op de maatwerkafspraakgesprekken heeft het stilleggen van een bedrijfsonderdeel
door Tata Steel op verzoek van de toezichthouder, omdat na metingen is gebleken dat
het te veel van de kankerverwekkende stof chroom-6 uitstoot? Wanneer moet Tata dit
hebben opgelost volgens u, om in aanmerking te komen voor geld van de Nederlandse
belastingbetaler?
Vraag 12
Welke invloed op de maatwerkafspraakgesprekken heeft het overschrijden van verschillende
normen voor gevaarlijke stoffen bij de Sinterfabriek door Tata Steel? Wanneer moet
Tata dit hebben opgelost volgens u, om in aanmerking te komen voor geld van de Nederlandse
belastingbetaler?
Vraag 13
Welke invloed op de maatwerkafspraakgesprekken heeft het overtreden van regels bij
de Oxystaalfabriek door Tata Steel? Wanneer moet Tata dit hebben opgelost volgens
u, om in aanmerking te komen voor geld van de Nederlandse belastingbetaler?
Vraag 14
Welke invloed op de maatwerkafspraakgesprekken heeft het feit dat de toezichthouder
heeft geconstateerd dat Tata Steel toezicht en controles belemmert en vertraagt? Welke
consequenties zijn er vanuit het kabinet richting Tata Steel als belemmering en vertraging
van de toezichthoudende taken nogmaals worden geconstateerd?
Vraag 15
Wat vindt u ervan dat de omgevingsdienst al in 2025 heeft geconstateerd dat Tata Steel
een aanzienlijk hogere uitstoot van schadelijke stoffen rapporteert in het elektronisch
milieujaarverslag (e-MJV) van 2024 ten opzichte van voorgaande jaren, en dat de omgevingsdienst
nog steeds geen goede verklaring voor deze veel hogere uitstoot heeft ontvangen van
Tata Steel? Wat zegt dit over de bedrijfscultuur en betrouwbaarheid van Tata Steel?
Vraag 16
Klopt het dat Tata Steel tot nu toe meer dan 25 miljoen euro aan boetes heeft moeten
betalen voor het overtreden van regels? Zo nee, wat is het bedrag precies?
Vraag 17
Wat vindt u van de cultuur van het buitenlandse bedrijf, dat zich jarenlang, structureel,
niet aan wet- en regelgeving houdt, handhaving en toezicht traineert en belemmert,
onvolledige of misleidende cijfers en informatie deelt, door de toezichthouder «calculerend
en opportunistisch» wordt genoemd, en onvoldoende en ontijdig heeft geïnvesteerd in
gezonde bedrijfsvoering en onderhoud?
Vraag 18
Welke risico’s voor de maatwerkafspraken, de Staat en de belastingbetaler zijn er
door de stapeling van alle schendingen van wet- en regelgeving (waarvan een aantal
in vorige vragen genoemd), de bovengeschetste cultuur van het bedrijf en door de lopende
rechtszaken? Kunt u met de Kamer delen welke adviezen u daarover heeft ontvangen?
Vraag 19
Kunt u uitgebreid uitleggen en onderbouwen hoe u de stapeling van alle schendingen
van wet- en regelgeving en lopende onderzoeken en rechtszaken beoordeelt vanuit art.15.3
van de JLoI?
Vraag 20
Aangezien u eerder schreef dat bij het sluiten van een maatwerkafspraak het «van groot
belang is dat het bedrijf wet- en regelgeving naleeft», en Tata Steel zich al jaren
niet aan wet- en regelgeving houdt, tot wanneer precies geeft u Tata Steel de tijd
om eindelijk aan de wet- en regelgeving te voldoen?
Vraag 21
Kunt u uitsluiten dat u een maatwerkafspraak maakt met Tata Steel, als het bedrijf
zich nog steeds niet aan wet- en regelgeving kan houden? Zo nee, wat is dan uw uitspraak
over het belang van naleving van wet- en regelgeving waard?
Vraag 22
Aangezien Tata Steel zich jarenlang, structureel, niet aan wet- en regelgeving houdt
en door toezichthouders «calculerend en opportunistisch» wordt genoemd, welk signaal
denkt u dat het afgeeft dat de Staat alsnog bereid is om zo’n bedrijf belastinggeld
te geven? Waarom zou u Tata Steel belonen voor het jarenlang overtreden van regels,
het traineren van handhaving en toezicht, het onvoldoende investeren in onderhoud
en tijdige vervanging van fabrieken en het uitstoten van te veel kankerverwekkende
stoffen waar mensen aantoonbaar ziek van worden?
Vraag 23
Hoe beïnvloedt het vroegtijdig sluiten van KGF 2 en met name KGF 1 de levensvatbaarheid
van de plannen zoals vastgelegd in de JLoI, aangezien het originele plan op basis
waarvan de Staat de onderhandelingen in is gegaan, uitgaat van het nog jarenlang openhouden
van KGF 1? Op welke onafhankelijke experts baseert u zich hierin?
Vraag 24
Hoe ziet het plan van Tata er dan nu precies uit, welke wijzigingen zijn/worden gemaakt
ten opzichte van het plan op basis waarvan de Staat een JLoI is aangegaan?
Vraag 25
Aangezien Tata Steel Nederland in 2025 een verlies van ruim 200 miljoen euro noteert,
welk financieel risico neemt de Staat bij de toekenning van 2 miljard euro subsidie?
Hoe is dit risico bepaald en afgewogen en kunt u de exacte onderbouwing daarvan delen
met de Kamer?
Vraag 26
Is dit risico volgens u nog verantwoord, nu de materiële en financiële situatie bij
Tata Steel Nederland volledig anders is dan bij het ondertekenen van de JLoI en nu
de auditor van Tata Steel spreekt van «material uncertainty to going concern»?2 Kunt u nauwkeurig onderbouwen waarom wel/niet?
Vraag 27
Hoe verhoudt de geambieerde staatssteun zich nog tot de financiële feiten, gezien
het oordeel van de auditor van Tata Steel dat de aangekondigde intrekking van vergunningen
«material uncertainty to going concern» oplevert, gezien het feit dat Tata Nederland
een verlies van ruim 200 miljoen euro noteert én gezien het feit dat volgens Europese
regels geen staatssteun gegeven mag worden aan een financieel noodlijdend bedrijf?
Hoe onderbouwt u dit en op welke onafhankelijke experts baseert u zich?
Vraag 28
Heeft u naar aanleiding van de ontstane situatie al contact gehad met de Europese
Commissie, die de eventuele subsidie moet goedkeuren in lijn met de Europese regels?
Zo ja, kunt u de inhoudelijke reactie van de Commissie met de Kamer delen?
Vraag 29
Aangezien tijdens de aandeelhoudersvergadering op 16 mei jongstleden CEO Thachat Narendran
de volgende uitspraak over de winstgevendheid van Tata Steel Nederland bij het sluiten
van de beide kooksfabrieken heeft gedaan: «So going forward, if the coke ovens close, we expect it to continue to be EBITDA
positive, maybe making less EBITDA than we had hopefully would make, but it will always
be EBITDA positive. And so far, the Netherlands operation has operated without any
support from India. So I think we expect that to continue»3, onderschrijft de Minister dat de overgangstermijn voor het sluiten van de beide
kooksgasfabrieken beperkt kan worden tot de technische haalbaarheid? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 30
Is de datum van de sluiting van de kooksgasfabrieken onderwerp van de onderhandelingen,
of is dit een zuiver technische afweging van de omgevingsdienst?
Vraag 31
Wat vindt u ervan dat de omwonenden al heel lang aandringen op sluiting van de kooksgasfabrieken
wegens jarenlange overtredingen van de regels, maar dat Tata Steel de provincie Noord-Holland
en de Tweede Kamer steeds heeft voorgehouden dat het een vroegtijdige sluiting van
alleen al KGF 2 financieel niet kan dragen?
Vraag 32
Beweert Tata Steel nu wel die vroegtijdige sluiting van de kooksgasfabrieken te kunnen
betalen en, zo ja, hoe en wat is er dan precies veranderd in die korte tijd?
Vraag 33
Gezien artikel 15.4 van de JLoI waarin opzeggronden voor Tata zijn bepaald voor de
inspanningsverplichting rondom de maatwerkafspraken, hoe interpreteert u deze zin
uit het persbericht van Tata India: «Tata Steel Netherlands is also engaged with the regulators on evolving standards
relating to classification and disposal of steel slag, where local requirements in
Netherlands now not only exceed EU standards but are threatening to become infeasible.»?
Vraag 34
Aangezien de beslisnota van 18 mei schrijft dat het kabinet een vinger aan de pols
hierover houdt en dat wordt onderzocht of en, zo ja, welke implicaties dit voor de
maatwerkafspraak met het bedrijf heeft, kunt u precies uitleggen wat u bedoelt met
het onderzoek en welke implicaties mogelijk zijn?
Vraag 35
Houdt u daarbij de uitvoering van de opdracht van de moties-Zalinyan/Kostic (Kamerstuk
28 089, nr. 343) en -Teunissen c.s. (Kamerstuk 29 383, nr. 428) nog scherp, en zorgt u ervoor dat onderhandelingen over de maatwerkafspraken op
geen enkele manier invloed hebben op de noodzakelijke beleidsstappen die moeten worden
gezet om mens, dier en milieu (uit voorzorg) te beschermen tegen staalslakken?
Vraag 36
Hoe interpreteert u het feit dat in het laatste kwartaalverslag van Tata Steel India
voor het eerst in twee jaar (en dus acht kwartaalverslagen) het «Groen» Staalplan
en de maatwerkafspraken niet worden genoemd in de investeerderspresentatie?
Vraag 37
Aangezien Tata India investeerders liet weten dat er onzekerheid is rondom de plannen
in Nederland en de CFO tijdens de investors call zei; «there is an alternative path forward too», bent u op de hoogte van dat alternatieve pad? Zo ja, kunt u de Kamer daar zo snel
mogelijk, maar in ieder geval bij de beantwoording van deze vragen, schriftelijk over
informeren?
Vraag 38
Bent u zelf ook bezig met een plan B, tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen
en de mogelijke gevolgen van die ontwikkelingen voor de inwoners van de IJmond en
meer specifiek de werknemers van Tata Steel? Waarom wel/niet? Zo ja, kunt u de Kamer
dan zo snel mogelijk informeren over alternatieve plannen?
Vraag 39
Kunt u deze vragen afzonderlijk en vóór half juni 2026 beantwoorden, gezien de urgentie?
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
Ines Kostić, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Christine Teunissen, Tweede Kamerlid
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.