Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Jagtenberg over het bericht dat defensie vasthoudt aan zero-tolerancebeleid voor drugs

Mededeling van Staatssecretaris Boswijk (Defensie) (ontvangen 22 mei 2026).

Vraag 1

Klopt het dat met het zero-tolerancebeleid sollicitanten bijvoorbeeld worden afgewezen
op basis van het roken van een joint in hun tienerjaren?

Vraag 2

Kunt u exact toelichten op basis waarvan (welk verleden en/of gebruik) defensiepersoneel
kan worden ontslagen of als ongeschikt kan worden bestempeld tijdens een sollicitatie?

Vraag 3

Kunt u voor de afgelopen tien jaar aangeven hoeveel militairen er jaarlijks vanwege
drugsgebruik zijn ontslagen en hoeveel sollicitanten zijn afgewezen vanwege drugsgebruik
in het verleden?

Vraag 4

Hoe verhoudt dit beleid zich tot de huidige maatschappelijke realiteit waarin (beperkt)
recreatief gebruik van bijvoorbeeld cannabis voorkomt, zonder dat dit leidt tot disfunctioneren?

Vraag 5

Overwegende dat uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat een kwart van de
Nederlanders wel eens wiet of cannabis heeft gebruikt, erkent u dat de keuze voor
een zero-tolerancebeleid een groot deel van de Nederlanders uitsluit van actief dienen
voor Defensie? Zo niet, hoe kunt u dit onderbouwen?

Vraag 6

Deelt u de constatering dat het huidige beleid geen ruimte laat voor maatwerk en proportionaliteit,
bijvoorbeeld bij een eenmalige overtreding zonder relatie tot de dienst?

Vraag 7

Acht u het proportioneel dat een militair voor een eenmalig incident met softdrugs
zijn gehele loopbaan kan verliezen, terwijl andere gedragingen (zoals overmatig alcoholgebruik)
niet altijd tot vergelijkbare sancties leiden?

Vraag 8

Hoe verhoudt het zero-tolerancebeleid op het gebied van drugs zich tot het beleid
op het gebied van alcohol? Erkent u dat in veel gevallen alcoholgebruik gevaarlijker
is voor militairen dan (het ooit gerookt hebben van) een joint?

Vraag 9

Erkent u dat het vreemd is dat het roken van een joint zoals omschreven in het artikel
van de NOS leidt tot ontslag terwijl drankgebruik compleet wordt geaccepteerd?1

Vraag 10

Hoe beoordeelt u het risico dat waardevolle en schaars opgeleide militairen verloren
gaan door een strikt sanctieregime, terwijl Defensie tegelijkertijd kampt met personeelstekorten?

Vraag 11

Bent u bekend met signalen dat militairen of aspirant-militairen zich gedwongen voelen
om niet eerlijk te zijn over eerder (incidenteel) drugsgebruik uit angst voor afwijzing?
Zo niet, hoe duidt u het feit dat aspirant-defensiepersoneel op online fora informatie
en strategieën deelt over hoe om te gaan met vragen over hun drugsgebruik in hun tienerjaren?

Vraag 12

Hoe beoordeelt u wetenschappelijke inzichten, zoals onderzoek waaruit blijkt dat beperkt
drugsgebruik in het verleden geen negatieve correlatie heeft met functioneren of prestaties
binnen de krijgsmacht?2

Vraag 13

Welk wetenschappelijk bewijs ligt er onder de keuze om te kiezen voor een zero-tolerancebeleid
voor zowel soft- als harddrugs? Kunt u een overzicht geven van de onderzoeken die
aantonen dat het gebruik (in het verleden) van softdrugs een groter risico vormt voor
het functioneren van (aspirant-)militairen dan drankgebruik?

Vraag 14

Bent u bereid om (in overleg met militairen, vakbonden en experts) te komen tot een
herziening van het drugsbeleid waarin proportionaliteit, maatwerk en evidence-based
beleid centraal staan?

Mededeling

Hierbij deel ik u mee dat beantwoording van de vragen gesteld door het lid Jagtenberg
(D66) (2026Z09236) binnen de gestelde termijn niet haalbaar is gebleken. De beantwoording heeft met
het oog op een zorgvuldige en volledige beantwoording meer tijd nodig.

Uw Kamer zal de schriftelijke beantwoording zo spoedig mogelijk ontvangen.