Home
Kamerstukken
Kamervragen

Memorie van toelichting : Memorie van toelichting

36 915 XIII Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Za°ken (XIII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 2
MEMORIE VAN TOELICHTING

INHOUDSOPGAVE

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

BEGROTINGSTOELICHTING

Leeswijzer

Beleid

2.1

Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Beleidsartikelen

3.1

Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten

3.2

Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei

3.3

Beleidsartikel 3 Toekomstfonds

Niet-beleidsartikelen

4.1

Artikel 40 Apparaat

4.2

Artikel 41 Nog onverdeeld

Agentschappen

5.1

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 en 2

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van
artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk

afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken;

2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van
deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.

begrotingstoelichting).

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
H.G. Herbert

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

Opbouw 1e suppletoire begroting 2026

Deze 1e suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de begrotingsuitvoering
2026. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als volgt opgebouwd:

1. Leeswijzer.

2. Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. De belangrijkste
verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.

3. De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire gevolgen van
beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten weergegeven.

In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2024 ook
de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid
van de 1e suppletoire begrotingen.

Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en
vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluitvorming zijn
verwerkt.

4. De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotingsmutaties voor
de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen.

5. De agentschappen. In deze 1e suppletoire begroting zijn de aanpassingen in de agentschapsparagraaf
van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) opgenomen.

Ondergrenzen toelichtingen

Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze eerste suppletoire begroting
de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)

< 50

=> 50 en < 200

=> 200 < 1.000

=> 1.000

2 Beleid

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Belangrijkste suppletoire
uitgavenmutaties 2026

Tabel 2 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000)

Artikelnummer

Uitgaven 2026

Uitgaven 2027

Uitgaven 2028

Uitgaven 2029

Uitgaven 2030

Uitgaven 2031

Stand vastgestelde begroting 20261

3.320.871

2.884.890

2.702.605

2.554.948

2.490.199

Mutaties coalitieakkoord

CA 22. Toekomstfonds

– 72.000

– 7.000

– 50.000

– 41.000

CA 61. Efficiencytaakstelling

alle

– 4.025

– 7.710

– 13.638

– 19.828

– 18.884

CA 62. Vernieuwing Rijksdienst / slagvaardige overheid

– 22.214

– 56.023

– 53.355

CA 63. Subsidietaakstelling

– 6.257

– 2.464

Belangrijkste suppletoire mutaties

Extrapolatie

alle

1.956.501

NGF – project 6G

25.120

43.000

35.000

29.000

11.750

250

NGF – project kwantumDeltaNL

38.893

6.354

– 11.282

– 31.355

– 55.992

74.553

NGF – project Oncode-PACT

37.000

9.000

– 8.000

– 18.000

– 20.000

NGF – project NXTGEN HIGH TECH

39.835

3.509

– 21.400

– 13.398

– 3.824

NWO-TTW

– 14.441

2.031

– 1.769

– 3.569

– 3.617

– 7.100

Ruimtevaart

18.825

20.000

25.000

Fund to Fund

– 11.905

– 132.844

ROM's

19.378

Eigen vermogen agentschappen

61.932

Loon- en prijsbijstelling

58.428

52.210

44.667

42.312

42.670

37.904

Kasschuiven

alle

– 89.545

52.076

97.546

– 46.189

– 10.081

– 20.402

Overige mutaties

alle

217.042

54.042

43.366

103.961

22.905

169.710

Stand 1e suppletoire begroting 2026

3.721.433

3.104.925

2.802.861

2.460.757

2.341.902

2.095.713

X Noot

Incl. ISB's, NvW en amendementen

Toelichting

CA 22. Toekomstfonds

In het Coalitieakkoord is vastgelegd dat er taakstellend op het Toekomstfonds wordt
omgebogen. Dit leidt tot een structurele verlaging van de uitgaven op het Innovatiekrediet,
SEED-Capital en Vroegefasefinanciering.

CA 61. Efficiencytaakstelling

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat een efficiencytaakstelling op de rijksoverheid
wordt doorgevoerd met als doel de apparaatsuitgaven structureel te verminderen. Voor
het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat betekent dit een ombuiging van circa
€ 4,0 mln in 2027, oplopend tot € 18,8 mln in 2031.

CA 62. Vernieuwing Rijksdienst / slagvaardige overheid

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat aanvullend op de efficiencytaakstelling
op de rijksoverheid een additionele taakstelling wordt doorgevoerd in het kader van
de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Voor de het Ministerie
van Economische Zaken en Klimaat betekent dit een ombuiging van circa € 22,2 mln in
2029, oplopend tot € 53,4 mln in 2031.

CA 63. Subsidietaakstelling

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat de subsidiebudgetten bij de departementen
structureel worden verlaagd. Voor de begroting van Economische Zaken betekent dit
een ombuiging van circa € 2,5 mln in 2031.

Extrapolatie

Met de extrapolatie wordt de begrotingshorizon 1 jaar uitgebreid.

NGF – project 6G

Deze mutatie betreft de omzetting van de reservering voor het NGF-project op de NGF-begroting,
naar een toekenning aan de EZK-begroting. De focus van het project 6G Future Network
Services ligt op intelligente radiocomponenten en antennes, intelligente netwerken
en leidende toepassingen in maatschappelijk belangrijke sectoren. Het project werkt
met verschillende lijnen, waarin verschillende onderdelen worden ontwikkeld waaronder
de hardware voor de ontwikkeling van 6G, de benodigde software, specifieke toepassingen
en een human capital agenda.

NGF – project kwantumDeltaNL

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 21,2 mln) en het actualiseren
van de raming waarbij budget naar voren wordt gehaald (€ 17,7 mln).

NGF – project Oncode-PACT

Op basis van uitvoeringsinformatie wordt de kasraming geactualiseerd.

NGF – project NXTGEN HIGH TECH

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 4,7 mln) en het actualiseren
van de raming waarbij budget naar voren wordt gehaald.

NWO-TTW

De NWO-TTW Perspectief is een subsidieregeling die publiek-private consortia ondersteunt
die onderzoeksprojecten rondom nieuwe technologie uitvoeren op laag tot middel TRL-niveau.
In de overkoepelende afweging van de instrumenten op de EZ-begroting is gekozen om
op deze regeling volledig om te buigen. Dit omdat de uitkomst van de evaluatie van
het instrument in 2022 diffuus was. Hierom wordt de bijdrage na 2027 stopgezet en
ingezet voor de onvermijdelijke en urgente problematiek bij 1e suppletoire 2026. Bij de herziening van de PPS-innovatieregeling, waarbij de vernieuwde
regeling in 2028 van start gaat, zal het effect van het stopzetten van het Perspectief
programma worden meegewogen.

Ruimtevaart

Deze mutatie is het gevolg van de hogere inschrijving op de ESA-conferentie 2025.
De dekking is gevonden in de latere jaren op Faciliteiten Toegepast Onderzoek.

Fund to Fund

Deze mutatie betreft dekking voor maatregel 22 uit het Coalitieakkoord van dit jaar
over het Toekomstfonds.

ROM's

Deze mutatie (€ 19,4 mln) betreft de herstructurering van ROM Impuls Zeeland, waarbij
het aandeelhouders van EZK in de dochteronderneming van de ROM met gesloten beurs
wordt overgeheveld naar de moederonderneming.

Middels een ontvangstenmutatie van € 19,4 voor de verkoop van de aandelen in de dochteronderneming
en corresponderende mutaties aan de uitgavenkant (verplichtingen en kas) voor de storting
voor de aankoop van de aandelen in moederonderneming, wordt de herstructurering technisch
verwerkt in de begroting.

Eigen vermogen agentschappen

Dit betreft de afroming van bovenmatig eigen vermogen van de agentschappen RVO, RDI
en DICTU conform de regeling agentschappen. Deze middelen komen binnen aan de ontvangstenkant
van de begroting en worden naar de uitgavenkant overgeheveld middels een desaldering.

Loon- en prijsbijstelling

Jaarlĳks worden de middelen op de EZ-begroting gecorrigeerd voor de stĳging in lonen
en prijzen.

Kasschuiven

Deze mutatie betreft het actualiseren van de raming op diverse instrumenten.

Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026

Tabel 3 Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000)

Artikelnummer

Ontvangsten 2026

Ontvangsten 2027

Ontvangsten 2028

Ontvangsten 2029

Ontvangsten 2030

Ontvangsten 2031

Stand vastgestelde begroting 20261

472.320

250.934

266.298

447.797

238.582

Mutaties coalitieakkoord

Belangrijkste suppletoire mutaties

Extrapolatie

alle

240.812

Fund to Fund

43.500

– 95.327

ROM's

19.378

ROM's

– 17.991

Eigen vermogen agentschappen

61.932

Overige mutaties

alle

– 473

– 7.646

4.674

7.318

7.436

11.002

Stand 1e suppletoire begroting 2026

578.666

243.288

270.972

359.788

246.018

251.814

X Noot

Incl. ISB's, NvW en amendementen

Toelichting Extrapolatie

Met de extrapolatie wordt de begrotingshorizon 1 jaar uitgebreid.

Fund to Fund

Betreft een actualisatie van de ontvangstenraming voor DVI. Dit bedrag stond oorspronkelijk
voor 2029 geraamd. De DVI fondsen bij het EIF gaan richting het einde van hun investeringsperiode,
waardoor de verhouding tussen aanvullende stortingen en terugkerende ontvangsten is
verschoven en er per saldo meer uitbetalingen zijn dan stortingen. Hierdoor komen
in 2026 de eerste ontvangsten binnen á € 43,5 mln. Deze middelen worden uit 2029 naar
2026 geschoven. Hiernaast wordt er in 2029 € 51,8 mln afgeboekt omdat deze ontvangsten
niet meer gerealiseerd worden doordat er is gesaldeerd bij het EIF en OostNL. Hierdoor
zal er in totaal minder worden ontvangen, doordat ontvangsten bij het EIF en OostNL
zijn ingezet voor stortingen in de fondsen. De totale investering van € 230 mln voor
DVI I en II is hiermee alsnog voldaan, er zullen alleen minder ontvangsten terugvloeien
naar de EZ-begroting omdat er ook minder uitgaven gedaan zijn.

ROM's

De ontvangstenraming voor de Corona Overbrugingsleningen (COL's) wordt met € 18,0
mln verlaagd. De afgelopen jaren zijn de ontvangsten vanuit de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen
(ROM’s) op deze leningen eerder teruggekomen naar de EZK-begroting dan initieel was
geraamd. In 2025 waren de gerealiseerde ontvangsten daardoor € 18,0 mln hoger dan
geraamd. Aangezien er een vast totaalbedrag terugkomt, wordt de raming nu met hetzelfde
bedrag naar beneden bijgesteld.

Eigen vermogen agentschappen

3 Beleidsartikelen

3.1 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Goed functionerende economie en markten
(Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

438.157

70.294

508.451

67.323

15.053

13.930

10.244

351.395

Uitgaven

481.720

29.504

511.224

46.323

50.053

42.736

21.994

363.098

Subsidies (regelingen)

140.065

31.098

171.163

45.600

35.000

28.806

11.750

15.203

Subsidiemaatregel telecom Caribisch Nederland

6.000

2.600

3.500

EU-cofinanciering Digital Europe

13.775

– 194

AI-fabriek

500

PEGA – AI-fabriek

41.597

NGF – project AiNed

31.699

2.483

34.182

NGF – project Nationaal Onderwijslab

7.683

2.865

10.548

NGF – project 6G

9.682

25.120

34.802

43.000

35.000

29.000

11.750

250

NGF – projecten Subsidie route

20.201

630

20.831

11.453

Digitale veiligheid

8.928

Opdrachten

48.858

– 14.224

34.634

– 11.189

– 978

– 779

– 578

51.672

Onderzoek&opdrachten

6.096

820

6.916

2.647

3.458

3.657

3.858

7.932

Beleidsvoorbereiding en evaluaties Veiligheid en Frequenties

5.439

– 16

5.423

5.282

Digital trust center

7.064

– 5.052

2.012

– 4.436

3.744

Cyber security

11.561

– 4.126

7.435

12.347

ICT beleid

9.458

850

10.308

8.838

CSIRT – DSP

8.382

– 6.700

1.682

– 9.400

13.529

Nationaal Groeifonds

858

Bijdrage aan agentschappen

72.810

10.526

83.336

9.405

13.199

13.829

14.456

85.900

Bijdrage RVO.nl

17.844

6.052

23.896

– 67

– 134

– 200

– 264

13.086

Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)

54.966

4.474

59.440

9.472

13.333

14.029

14.720

72.814

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

215.052

1.516

216.568

2.507

2.832

880

– 3.634

205.457

Bijdrage Metrologie

13.332

13.196

Raad voor de Accreditatie

1.025

378

1.403

398

709

937

– 9

479

Bijdrage ACM

945

– 5

– 11

– 16

– 22

923

Bijdrage aan het CBS

199.750

1.138

200.888

2.114

2.134

– 41

– 3.603

190.859

Bijdrage aan

(inter-)nationale organisaties

4.935

588

5.523

4.866

Bijdrage Nederlands Normalisatie Instituut

1.507

Bijdrage aan internationale organisaties

3.428

588

4.016

3.359

Ontvangsten

44.684

155

44.839

48.235

Ontvangsten ACM

162

Ontvangsten High Trust

42.450

44.700

Diverse ontvangsten

2.072

155

2.227

3.373

Budgetflexibiliteit

Tabel 5 Geschatte budgetflexibiliteit

2026

juridisch verplicht

96%

bestuurlijk gebonden

beleidsmatig gereserveerd

nog niet ingevuld/vrij te besteden

Juridisch verplicht

– Subsidies (regelingen): Een groot deel van de subsidie-instrumenten zijn volledig juridisch verplicht; voorbeelden
zijn NGF-project AlNed en Cyber Security.

– Opdrachten: Een aantal opdrachten is reeds voor meerdere jaren aangegaan en daarmee juridisch
verplicht. Dit geldt voor o.a. de bemiddelingsdienst voor doven en slechthorenden.

– Bijdragen aan agentschappen: De opdrachten worden voorafgaand aan het begrotingsjaar verstrekt en zijn daarmee
100% juridisch verplicht. Dit geldt bijvoorbeeld voor opdrachten aan RDI en RVO.

– Bijdragen aan ZBO's en RWT's: Betreft wettelijke taken van o.a. VSL, RvA en CBS.

– Bijdragen aan (Inter)nationale Organisaties: Betreft o.a. de bijdrage aan de Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut
(NEN).

Bestuurlijk gebonden

– Betreft de subsidie in het kader van EU-cofinanciering Digital Europe waarvoor voor
2026 al afspraken zijn gemaakt op basis van eerdere calls.

Beleidsmatig gereserveerd

– Overige beschikbare budgetten zijn opdrachten waarover EZ momenteel in gesprek is
met interne en externe organisaties.

Toelichting

Verplichtingen

De verhoging van het verplichtingbudget met € 66,6 mln wordt voornamelijk veroorzaakt
door de toekenning van het NGF – project 6g Future Network Services (€ 78,0 mln),
en overboekingen naar het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor NCSC vanuit Digital
Trust Center (– € 5,0 mln) en vanuit CSIRT-DSP (– € 6,7 mln). Bij het NCSC wordt in
opdracht van EZK uitvoering gegeven aan onder meer Wet bevordering digitale weerbaarheid
bedrijven en de Cyberbeveiligingswet.

Uitgaven

Subsidies

NGF – project 6G Future Network Services (€ 25,1 mln)

Deze mutatie betreft voor € 23,0 mln de omzetting van de reservering voor het NGF
– project op de NGF-begroting, dat is omgezet in een toekenning aan EZK. De andere
€ 2,1 mln betreft opvragen van de eindejaarsmarge. De focus van het project 6G Future
Network Services ligt op intelligente radiocomponenten en antennes, intelligente netwerken
en leidende toepassingen in maatschappelijk belangrijke sectoren. Het project werkt
met verschillende lijnen, waarin verschillende onderdelen worden ontwikkeld waaronder
de hardware voor de ontwikkeling van 6G, de benodigde software, specifieke toepassingen
en een human capital agenda.

Digital Trust Center (– € 5,1 mln) en CSIRT – DSP (– € 6,7 mln)

Vanuit deze instrumenten worden overboekingen naar het Ministerie van Justitie en
Veiligheid gedaan voor de uitvoering van taken, van onder meer Wet bevordering digitale
weerbaarheid bedrijven en de Cyberbeveiligingswet.

Bijdrage RVO.nl (€ 6,1 mln)

Voor de opdracht aan de RVO voor het jaar 2026 heeft er een overheveling vanuit met
name Cyber security plaatsgevonden voor de uitvoering van taken zoals de Nederlands
Cybersecurity Coördinatiecentrum.

3.2 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap
voor duurzame welvaartsgroei (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

3.106.302

314.033

3.420.335

– 7.379

– 8.744

– 16.911

– 76.085

2.168.806

Uitgaven

1.791.971

248.263

2.040.234

97.159

– 2.584

– 40.385

– 136.364

1.210.817

Subsidies (regelingen)

664.143

1.665

665.808

140.103

805.911

58.116

– 39.510

– 60.400

– 80.533

242.994

MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)

14.213

– 11.214

2.999

– 4.931

– 8.140

– 657

19.440

Eurostars

23.645

– 151

23.494

21.973

Bevorderen ondernemerschap

38.143

1.000

39.143

– 10.162

28.981

11.685

10.929

9.648

5.479

20.745

Cofinanciering EFRO

24.077

Bijdrage aan ROM's

11.241

2.700

13.941

2.700

11.248

Startup beleid

6.714

– 190

6.524

– 1.185

825

Invest-Nl

10.056

825

10.881

300

9.132

Tegemoetkoming vaste lasten

10.000

– 3.098

6.902

Europees Defensie Fonds cofinanciering

1.200

– 342

858

Tegemoetkoming vaste lasten Startersregeling

100

Herstructurering winkelgebieden

12.481

1.600

14.081

– 1.142

12.939

R&D mobiliteitssectoren

13.192

– 4.976

8.216

4.700

NGF – project Health-RI

11.317

NGF – project RegMed XB

2.271

– 1.535

736

NGF – project kwantumDeltaNL

66.576

38.893

105.469

6.354

– 11.282

– 31.355

– 55.992

74.553

NGF – project Oncode-PACT

15.000

37.000

52.000

9.000

– 8.000

– 18.000

– 20.000

NGF – project NXTGEN HIGH TECH

36.557

39.835

76.392

3.509

– 21.400

– 13.398

– 3.824

NGF – project PhotonDelta

76.845

10.119

86.964

7.758

– 21.100

– 24.352

– 1.930

10.421

NGF – project Opschaling PPS beroepsonderwijs

31.448

10.739

42.187

15.820

13.820

16.440

NGF – project Material Independence & Circular Batteries

29.146

16.705

45.851

Tegemoetkoming Energiekosten

2.703

IPCEI Cloudinfrastructuur en services

13.388

– 1.277

12.111

IPCEI Micro elektronica

84.587

– 935

83.652

– 920

82.732

EuroHPC

6.264

2.646

8.910

EuroQCI

4.500

– 2.127

2.373

Qredits duurzaamheid

3.000

– 3.000

3.000

Actieplan Groene en Digitale Banen

5.000

Ruimte voor

economie / bedrijventerreinen

13.436

Maritieme Maakindustrie

5.685

– 424

5.261

948

698

– 4.620

PEGA – Ruimte voor economie

28.083

20.568

48.651

– 15

IPCEI AST

40.000

Nationaal versterkingsplan microchiptalent

56242

56.242

1.055

57.297

1.473

1.980

464

354

2.185

Overig

7.033

– 424

6.609

9.220

Leningen

35.400

NGF project PhotonDelta

28.400

PEGA – econonomische bedrijvigheid

7.000

Garanties

64.312

55.373

BMKB

38.567

35.628

Groeifaciliteit

8.000

Garantie Ondernemersfinanciering

11.745

11.825

11.745

Garantie Ondernemersfinanciering Corona

5.000

Maatwerkgaranties

1.000

– 80

920

Opdrachten

10.167

497

10.664

2.410

1.987

1.801

10.388

Onderzoek en opdrachten

6.146

6.183

1.409

986

800

6.253

Caribisch Nederland

1.020

– 381

639

1.020

Regeldruk

2.336

2.450

Budget Samenwerking regio

665

841

1.506

1.001

665

Bijdrage aan agentschappen

111.558

30.914

142.472

3.619

3.367

2.698

996

101.194

Bijdrage RVO.nl

110.756

30.914

141.670

3.623

3.376

2.711

1.013

100.424

Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)

802

– 4

– 9

– 13

– 17

770

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

442.344

21.563

463.907

9.511

3.063

– 18.352

– 9.377

366.850

Bijdrage aan TNO

249.348

34.801

284.149

8.609

6.678

– 12.393

– 2.200

202.590

Kamer van Koophandel

163.339

1.203

164.542

– 1.115

– 1.818

– 2.344

– 3.499

142.614

Bijdrage aan NWO-TTW

29.657

– 14.441

15.216

2.017

– 1.797

– 3.615

– 3.678

21.646

Bijdrage aan medeoverheden

17.753

MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)

17.753

Bijlage aan (inter-)nationale organisaties

481.694

– 1.665

480.029

19.786

499.815

23.503

28.509

33.868

– 49.251

434.018

Internationaal Innoveren

60.657

9.075

69.732

9.298

9.676

10.689

– 549

74.883

PPS toeslag

189.245

– 1.600

187.645

1.673

189.318

– 858

804

144.632

TO2 (excl. TNO)

67.216

4.260

71.476

2.510

2.465

2.100

2.000

66.431

Topsectoren overig

15.710

– 65

15.645

– 2.950

12.695

– 1.593

18.608

Ruimtevaart (ESA)

88.537

18.825

107.362

20.000

25.000

79.649

Bijdrage NBTC

10.763

390

11.153

9.359

Overige bijdragen aan organisaties

6.739

– 1.873

4.866

– 2.093

– 1.093

5.348

Economische ontwikkeling en technologie

127

523

650

3.657

EU-cofinanciering JTF

5.156

– 1.331

3.825

156

Faciliteiten toegepast onderzoek TO2 en RKI

30.691

– 8.806

21.885

– 5.354

– 2.343

– 2.632

– 48.820

31.295

NGF – project NXTGEN Ruimtevaart

6.853

Ontvangsten

225.740

– 8.730

217.010

– 9.176

4.044

6.688

130.045

Rijksoctrooiwet

48.085

150

48.235

150

51.040

Eurostars

4.000

1.250

5.250

1.250

5.250

F-35

10.576

– 10.576

2.644

5.288

18.508

Diverse ontvangsten

1.246

446

1.692

1.247

Bedrijfssteun

39.033

Tegemoetkoming vaste lasten

56.600

BMKB

33.000

Groeifaciliteit

8.000

Garantie Ondernemingsfinanciering

13.000

Maatwerkgarantie

1.000

Tegemoetkoming Energiekosten

11.200

Tabel 7 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

3.106.302

314.033

3.420.335

– 7.379

– 8.744

– 16.911

– 76.085

2.168.806

waarvan garantieverplichtingen

1.188.928

1.165.000

waarvan overige verplichtingen

1.917.374

314.033

2.231.407

– 7.379

– 8.744

– 16.911

– 76.085

1.003.806

Budgetflexibiliteit

Tabel 8 Geschatte budgetflexibiliteit

2026

juridisch verplicht

94%

bestuurlijk gebonden

beleidsmatig gereserveerd

nog niet ingevuld/vrij te besteden

Juridisch verplicht

– Subsidies (regelingen): Een groot deel van de subsidie-instrumenten is juridisch verplicht;
voorbeelden zijn bijdrages aan ROM’s, Invest-NL en een aantal NGF-projecten zoals
NGF-project Photondelta en NXTGEN.

– Bijdragen aan ZBO's/RWT's: De bijdragen aan TNO en de Kamer van Koophandel zijn juridisch
verplicht.

– Bijdragen aan (inter)nationale organisaties: De kasbudgetten voor bijdragen aan (inter)nationale
organisaties zijn grotendeels juridisch verplicht. Voorbeelden van juridisch verplichte
instrumenten zijn bijdrage aan TO2 (Deltares, NLR, en Marin) en bijdrage NBTC.

Bestuurlijk gebonden

– Subsidies (regelingen): Een deel van de subsidies is bestuurlijk gebonden. Voorbeelden
zijn MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) en Bevorderen Ondernemerschap.

– Bijdragen aan (inter)nationale organisaties: Een deel van deze kasbudgetten is bestuurlijk
gebonden, bijvoorbeeld Internationaal Innoveren en het Nationaal Programma Ruimtevaart.

Beleidsmatig gereserveerd

– Subsidies (regelingen): Een klein deel van het subsidiebudget van het instrument Bevorderen
Ondernemerschap is beleidsmatig gereserveerd.

– Bijdragen aan (inter)nationale organisaties: Enkele van deze kasbudgetten zijn beleidsmatig
gereserveerd; een voorbeeld is het instrument Internationaal Innoveren.

Toelichting Verplichtingen

De verhoging van het verplichtingbudget met € 314,0 mln wordt met name veroorzaakt
door:

– Ruimtevaart (€ 85,0 mln) vanwege de hogere inschrijving op de ESA-conferentie 2025.

– Toekenning NGF-project Opschaling PPS Beroepsonderwijs (€ 57,4 mln).

– Eindejaarsmarge diverse NGF projecten (€ 92,1 mln).

– Eindejaarsmarge PEGA – Ruimte voor economie (€ 27,8 mln).

– Bijdragen van andere departmenten aan TNO (€ 33,6 mln).

– Nationaal versterkingsplan microchiptalent wegens het vervallen van verplichtingruimte
in 2025 (€ 17,0 mln).

Uitgaven Subsidies

MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (– € 11,2 mln)

Deze mutatie betreft met name een overboeking van EZK naar het Ministerie van Binnenlandse
Zaken in het kader van de subsidiemiddelen MIT 2026. Het Provinciefonds zorgt voor
een verdere verdeling aan de deelnemende provincies.

Bevorderen ondernemerschap (– € 10,2 mln)

Deze mutatie betreft onder meer de overheveling van uitvoeringskosten van meerdere
regelingen naar bijdrage RVO.nl (– € 4,2 mln) en een overheveling van de middelen
voor het Nationaal Materialen Observatorium (NMO) naar het TNO-instrument (– € 5,1
mln). Op dit instrument wordt tevens de economische veiligheid en weerbaarheid, en
kritieke grondstoffen geraamd. Deze beleidsinzet wordt vanaf 2027, inclusief de bestaande
inzet op de Nationale Grondstoffen Strategie, structureel voortgezet met € 8,1 mln.

NGF – project kwantumDeltaNL (€ 38,9 mln)

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 21,2 mln) en het actualiseren
van de raming waarbij budget naar voren wordt gehaald (€ 17,7 mln) voor de uitvoering
van Fase 3 van dit NGF-project waarvoor grote uitbetalingen gepland staan voor 2026.

NGF – project Oncode-PACT (€ 37,0 mln)

Op basis van uitvoeringsinformatie wordt de kasraming geactualiseerd. De middelen
voor Fase 2 van dit NGF-project worden in het verwachte benodigde ritme voor uitfinanciering
geplaatst.

NGF – project NXTGEN HIGH TECH (€ 39,8 mln)

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 4,7 mln) en het actualiseren
van de raming waarbij budget naar voren wordt gehaald (€ 35,1 mln) in verband met
een gewijzigd bevoorschottingsschema welke in overleg met het consortium is overeengekomen.

NGF – project PhotonDelta (€ 10,1 mln)

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 9,2 mln) en het actualiseren
van de raming waarbij budget naar voren wordt gehaald (€ 29,2 mln). Hiernaast worden
middelen overgeheveld naar het financiële instrument «leningen» (– € 28,4 mln) om
conform het projectplan een lening af te geven binnen het NGF-project.

NGF – project Opschaling PPS beroepsonderwijs (€ 10,7 mln)

Deze mutatie betreft een nieuwe toekenning vanaf de NGF-begroting voor dit project
voor fase 2 van dit NGF-project.

NGF – project Material Independence & Circular Batteries (€ 16,7 mln)

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge over 2025. Doordat aan het
eind van vorig jaar een milestone later was behaald dan origineel rekening mee gehouden
in de raming voor 2025 heeft een laatste uitbetaling vorig jaar niet plaatsgevonden.
Deze milestone wordt dit jaar naar verwachting behaald.

PEGA – Ruimte voor economie (€ 20,6 mln)

Deze mutatie betreft het opvragen van de eindejaarsmarge (€ 27,6 mln) en een overheveling
naar het financiële instrument «leningen» (– € 7,0 mln).

Leningen

NGF – project PhotonDelta (€ 28,4 mln)

Vanuit dit NGF-project wordt een lening verstrekt voor de uitbreiding van de productie
van fotonische chips.

Bijdrage aan agentschappen

Bijdrage aan RVO.nl (€ 30,9 mln)

Voor de uitvoering van de verschillende regelingen van EZK is het budget voor de uitvoeringskosten
van RVO opgehoogd.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

Bijdrage aan TNO (€ 34,8 mln)

Als eigenaar en stelselverantwoordelijke voor de Toegepaste Onderzoeksinstellingen
verstrekt EZK de Rijksbijdrage aan TNO. Deze mutatie bestaat voornamelijk uit bijdragen
van andere departementen (€ 35,5 mln).

Bijdrage aan NWO-TTW (– € 14,4 mln)

De NWO-TTW Perspectief is een subsidieregeling die publiek-private consortia ondersteunt
die onderzoeksprojecten rondom nieuwe technologie uitvoeren op laag tot middel TRL-niveau.
In de overkoepelende afweging van de instrumenten op de EZK-begroting is gekozen om
op deze regeling volledig om te buigen. Dit omdat de uitkomst van de evaluatie van
het instrument in 2022 diffuus was. Hierom wordt de bijdrage na 2027 stopgezet en
ingezet voor de onvermijdelijke en urgentie problematiek bij de 1e suppletoire begroting
2026. Bij de herziening van de PPS-innovatieregeling, waarbij de vernieuwde regeling
in 2028 van start gaat, zal het effect van het stopzetten van het Perspectief programma
worden meegewogen.

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

Ruimtevaart (€ 18,8 mln)

Deze mutatie is het gevolg van de hogere inschrijving op de ESA-conferentie 2025.
De dekking is gevonden in de latere jaren op het Faciliteiten Toegepast Onderzoek.

Ontvangsten

F-35 (– € 10,6 mln)

Anticiperend op een verlenging van de pauzering van de afdrachten voor 2026 en 2027
wordt in overleg met de sector de ontvangstenraming naar latere jaren geschoven. Op
basis van de bestaande afspraken is de verwachting dat de totale afdracht met een
looptijd tot 2062 alsnog kunnen worden voldaan.

Toelichting op de begrotingsreserves

De begrotingsreserves zijn bedoeld om inkomsten uit premies en uitgaven voor schades,
die over de jaren kunnen fluctueren, te verevenen. De reserve dient als buffer voor
uitgaven door EZK in geval bedrijven niet aan hun terugbetalingsverplichtingen kunnen
voldoen inzake leningen bij financieringsinstellingen waarop EZK een borgstelling
heeft afgegeven.

Er zijn begrotingsreserves voor de Borgstelling mkb-kredieten (BMKB, inclusief BMKB-Corona),
de BMKB groen, de Garantie Ondernemingsfinanciering (GO, inclusief de GO-Corona),
maatwerk garantie, de Groeifaciliteit (GF), de Garantie MKB-financiering en Klein
Krediet Corona (KKC). De GO, GF, KKC en Garanties MKB-financiering betreffen kostendekkende
garanties, waarvan de te realiseren premieontvangsten naar verwachting toereikend
zijn voor het afdekken van eventuele verliesdeclaraties.

Tabel 9 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) (bedragen x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

196,5

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

196,5

De begrotingsreserve van de BMKB bestaat uit een begrotingsreserve voor de reguliere
BMKB en de BMKB-Corona. Vooralsnog is geen storting in de reserve BMKB geraamd. Aan
het eind van 2026 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties
de storting of onttrekking aan de reserve BMKB worden vastgesteld.

Tabel 10 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten groen (BMKB groen) (bedragen
x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

13,1

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

13,1

De begrotingsreserve van de BMKB groen is in 2022 aangemaakt als aparte reserve voor
het groene luik onder de BMKB. Vooralsnog is geen storting in de reserve BMKB groen
geraamd. Aan het eind van 2026 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de
schadedeclaraties de storting of onttrekking aan de reserve BMKB groen worden vastgesteld.

Tabel 11 Begrotingsreserve Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) (bedragen x € 1
mln)

Stand 1/1/2026

73,5

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

73,5

De begrotingsreserve van de GO bestaat uit een begrotingsreserve voor de reguliere
GO en de GO-Corona. De regeling is gesloten voor nieuwe aanvragen en de openstaande
garanties zijn afgenomen. Aan het eind van 2026 zal op basis van de gerealiseerde
ontvangsten en de schadedeclaraties de storting of onttrekking aan de reserve GO worden
vastgesteld.

Tabel 12 Begrotingsreserve maatwerk garantie (bedragen x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

30,0

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

30,0

Voor maatwerk garantie is een begrotingsreserve aangelegd. Aan het eind van 2026 zal
op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties de storting of onttrekking
aan de reserve worden vastgesteld.

Tabel 13 Begrotingsreserve Groeifaciliteit (bedragen x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

57,8

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

57,8

Vooralsnog is geen storting in de reserve Groeifaciliteit geraamd. Aan het eind van
2026 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties de storting
of onttrekking aan de reserve Groeifaciliteit worden vastgesteld.

Tabel 14 Begrotingsreserve Garantie MKB-financiering (bedragen x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

23,1

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

23,1

Vooralsnog is geen storting in de reserve Garantie MKB-financiering geraamd. Aan het
eind van 2026 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties
de storting of onttrekking aan de reserve Garantie MKB-financiering worden vastgesteld.

Tabel 15 Begrotingsreserve Klein Krediet Corona (bedragen x € 1 mln)

Stand 1/1/2026

11,6

+ Geraamde storting

– Geraamde onttrekking

Stand (raming) per 31/12/2026

11,6

Vooralsnog is geen storting in de reserve Klein Krediet Corona (KKC) geraamd. Aan
het eind van 2026 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties
de storting of onttrekking aan de reserve KKC worden vastgesteld.

3.3 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid art. 3 Toekomstfonds (Eerste suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

685.956

147.555

833.511

– 15.727

– 10.238

– 127.440

– 4.433

114.662

Uitgaven

499.600

5.244

504.844

2.122

– 11.080

– 133.305

– 31.036

120.838

Subsidies (regelingen)

4.565

506

5.071

506

507

2.058

Thematisch Technology Transfer

4.565

506

5.071

506

507

2.058

Leningen

484.969

2.917

487.886

– 357

– 13.274

– 135.484

– 32.980

107.555

Startups / MKB financiering

Volledig revolverend

Fund to Fund

11.905

– 11.905

– 132.844

ROM's

14.479

19.378

33.857

Dutch Future Fund

Deep Tech Fund

20.000

50.000

45.000

35.000

Fonds Alternatieve Financiering

Economische Veiligheid Fonds

2.237

Secfund

European Tech Champions Initiative (ETCI)

225.000

Deels revolverend

Innovatiekrediet

56.996

6.984

63.980

– 1.944

– 8.708

– 1.761

– 1.582

34.871

Risicokapitaal SEED

42.561

– 8.151

34.410

– 6.590

– 11.048

– 10.344

– 7.658

41.426

Vroege fase / informal investors

23.717

– 4.254

19.463

– 5.367

460

646

– 2.785

18.675

Start ups / MKB

– 26.639

– 27.393

– 28.146

– 20.776

1.000

Blended finance faciliteit Invest-NL

75.000

Met vermogensbehoud

Onco research

3.995

694

4.689

1.820

– 146

426

– 2.794

2.504

Thematische Technology Transfer

7.155

858

8.013

1.610

2.179

1.954

1.864

5.469

RegMed XB

1.924

– 687

1.237

– 1.342

– 1.713

– 415

751

3.610

Bijdrage aan agentschappen

10.066

1.821

11.887

1.973

1.687

1.672

1.437

11.225

Bijdrage RVO.nl

10.066

1.821

11.887

1.973

1.687

1.672

1.437

11.225

Ontvangsten

167.854

52.989

220.843

1.530

630

– 94.697

748

43.277

ROM's

133.117

1.387

134.504

Fund to Fund

43.500

– 95.327

Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek

310

340

– 870

100

740

Thematische Technology Transfer

200

– 852

2.925

Smart Industry

227

112

Innovatiekredieten

21.000

25.000

SEED

13.000

Vroege fase / informal investors

8.072

1.500

Budgetflexibiliteit

Tabel 17 Geschatte budgetflexibiliteit

2026

juridisch verplicht

85%

bestuurlijk gebonden

beleidsmatig gereserveerd

15%

nog niet ingevuld/vrij te besteden

Juridisch Verplicht

– Subsidies (regelingen): Het volledige budget voor subsidies is in 2026 juridisch verplicht.
Dit betreft de uitfinanciering van de verplichtingen in het kader van de regeling
Thematische Technology Transfer (TTT).

– Leningen: Verschillende leningen zijn juridisch verplicht. Dit betreft onder andere
het budget voor European Tech Champions Initiatieve (ETCI), de Seed Capital regeling,
en het Deep Tech Fund.

Beleidsmatig gereserveerd

– Leningen: Een deel van de leningen is beleidsmatig gereserveerd. Dit betreft de uitgaven
voor blended finance faciliteit bij Invest-NL.

Toelichting Verplichtingen

De verhoging van het verplichtingenbudget met € 147,6 mln wordt met name veroorzaakt
door een verplichtingschuif op Deep Tech Fund (€ 130,0 mln) om voor de voortzetting
van dit instrument het budget in het benodigde ritme te plaatsen. De verplichting
zal in 2026 worden aangegaan.

Hiernaast is er een mutatie (€ 19,4 mln) inzake de herstructurering van ROM Impuls
Zeeland, waarbij het aandeelhouders van EZK in de dochteronderneming van de ROM met
gesloten beurs wordt overgeheveld naar de moederonderneming.

Uitgaven

Leningen

Fund to fund (– € 11,9 mln)

Deze mutatie betreft dekking voor maatregel 22 uit het Coalitieakkoord van dit jaar
over het Toekomstfonds.

ROM's (€ 19,4 mln)

Zie toelichting onder verplichtingen.

Innovatiekrediet (€ 7,0 mln)

Op basis van de voortgang binnen de huidige portefeuille van het Innovatiekrediet
is er een verschuiving in het moment van kasbetalingen waardoor € 7 mln wordt verschoven
van 2028 naar 2026 om aan de verwachte uitfinancieringsbehoefte te kunnen voldoen
in 2026.

Risicokapitaal SEED (– € 8,2 mln)

Deze mutatie is het saldo van (€ 6,0 mln) méér ontvangsten in 2025 en de actualisatie
van de uitfinanciering van openstaande verplichtingen (– € 13,5 mln).

Ontvangsten

ROM's (€ 1,4 mln)

Naast genoemde desaldering onder verplichtingen (€ 19,4 mln) wordt de raming verlaagd
voor de Corona Overbruggingsleningen (COL's) omdat de ontvangsten al in 2025 zijn
gerealiseerd (– € 18,0 mln).

Fund to fund (€ 43,5 mln)

Vroege fase / informal investors (€ 8,1 mln)

Incidenteel worden er op dit instrument extra ontvangsten verwacht in verband met
terugbetaling van enkele regionale fondsen die niet volledig tot uitbetaling zijn
gekomen en enkele terugvorderingen. Ongeveer € 1,5 mln van deze mutatie bestaat uit
het structureel ramen van de ontvangsten op de VFF, het restant (€ 6,6 mln) bestaat
uit incidentele hogere ontvangsten in het huidige begrotingsjaar.

4 Niet-beleidsartikelen

4.1 Artikel 40 Apparaat

Op dit artikel zijn de personele en materiële uitgaven en ontvangsten van EZK geraamd,
voor zover die betrekking hebben op het kerndepartement (Directoraten-Generaal en
stafdirecties) en de diensten van EZK (ACM1, CPB en SodM). Enkele stafdirecties van EZK werken als gemeenschappelijke dienst
voor EZK en LVVN. In deze begroting is enkel het EZK-aandeel van deze gedeelde diensten
geraamd, te weten 57%. De overige 43% van het budget staat op de LVVN-begroting geraamd.

Tabel 18 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Eerste suppletoire begroting) (bedragen
x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

547.580

73.716

621.296

37.506

34.700

9.951

– 30.061

378.553

Uitgaven

547.580

73.716

621.296

37.506

34.700

9.951

– 30.061

378.553

Personele uitgaven

399.856

47.673

447.529

42.937

36.607

12.054

– 27.819

262.689

eigen personeel

363.018

35.455

398.473

41.875

31.980

6.054

– 32.996

234.030

inhuur externen

25.198

8.589

33.787

– 3.271

– 1.272

– 1.944

– 2.264

13.385

overige personele uitgaven

11.640

3.629

15.269

4.333

5.899

7.944

7.441

15.274

Materiële uitgaven

147.724

26.043

173.767

– 5.431

– 1.907

– 2.103

– 2.242

115.864

ICT

27.738

– 5.019

22.719

– 1.146

– 913

– 320

– 202

17.721

bijdrage aan SSO's

28.107

– 42

– 83

35.521

DICTU

27.137

10.131

37.268

8.258

8.611

29.589

28.865

31.800

overige materiële uitgaven

64.742

20.931

85.673

– 12.543

– 9.605

– 31.330

– 30.822

30.822

Ontvangsten

34.042

61.932

95.974

30.257

Overig

34.042

61.932

95.974

30.257

Toelichting op de verplichtingen en uitgaven

Personele uitgaven

Het budget voor personele uitgaven wordt per saldo met € 47,7 mln verhoogd. Dit heeft
te maken met:

– Een stijging van de geraamde personele uitgaven met € 35,5 mln. Dit heeft onder andere
te maken met de uitbreiding van personeel die benodigd is om twee extra bewindspersonen
te ondersteunen (€ 5,2 mln). Ook heeft een herijking plaatsgevonden op de begroting
van ACM tussen personele en materiële uitgaven. Hierdoor zijn de begrote personele
uitgaven gestegen (€ 10,2 mln). Ook wordt € 2,3 mln aan middelen van de Aanvullende
Post opgevraagd in het kader van Werk aan Uitvoering. Tot slot zijn de ramingen omhoog
bijgesteld op het vlak van Economische Veiligheid en Weerbaarheid (€ 1,3 mln) en op
KGG-vlak, waar sprake is van aflopende budgetten (€ 4,4 mln).

– Een stijging van het budget voor externe inhuur met € 8,6 mln. Het budget voor externe
inhuur was nog niet juist begroot. Dienstonderdelen is gevraagd om de inhuur voor
in ieder geval het lopende jaar te actualiseren. Hierdoor is de begroting bijgesteld.
Het betreft onder andere inhuur op het vlak van informatievoorziening. Ook zijn de
begrote uitgaven op externe inhuur van de ACM met € 3,3 mln afgenomen in het kader
van de herijking van de ACM-begroting.

– De stijging van het budget voor overige personele uitgaven met € 3,6 mln wordt verklaard
door de afroming van eigen vermogen agentschappen en wederom een aanvraag van middelen
in het kader van Werk aan Uitvoering voor SodM.

Materiële uitgaven

Het budget voor de materiële uitgaven wordt in 2026 per saldo met € 26,0 mln verhoogd.
Deze verhoging wordt grotendeels verklaard door:

– Het instellen van een bestemmingsfonds voor de RVO welke met € 27,5 mln gevuld wordt.
Dit valt onder overige materiële uitgaven. Het bestemmingsfonds dient ertoe om een
grootschalige en noodzakelijke modernisering van het IV-landschap van de RVO mogelijk
te maken in de komende vijf jaar.

– Er heeft een herijking plaatsgevonden op de begroting van ACM tussen personele en
materiële uitgaven. Hiertoe zijn de overige materiële uitgaven afgenomen met € 6,9
mln.

– Een correctieboeking om € 10,1 mln over te zetten van overige materiële uitgaven naar
uitgaven aan DICTU.

– Er zijn voor € 4,4 mln aan middelen vrijgemaakt voor de klimaat- en energiecampagnes
in 2026.

Ontvangsten

Het budget voor de ontvangsten wordt in 2026 met ongeveer € 61,9 mln verhoogd. Dit
wordt verklaard door het afromen van bovenmatig eigen vermogen van RVO, RDI en DICTU
conform de regeling agentschappen.

4.2 Artikel 41 Nog onverdeeld

Tabel 19 Nog onverdeeld (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting 2026

(1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's

(2)

Vastgestelde begroting 2026

(3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(4)

Stand 1e suppletoire begroting

(5) = (3) + (4)

Mutatie 2027

Mutatie 2028

Mutatie 2029

Mutatie 2030

Mutatie 2031

Verplichtingen

43.835

36.925

29.167

26.812

27.170

22.407

Uitgaven

43.835

36.925

29.167

26.812

27.170

22.407

Loonbijstelling

26.521

21.797

21.145

19.872

19.193

17.804

Prijsbijstelling

17.314

15.128

8.022

6.940

7.977

4.603

Onverdeeld

Onvoorzien

Ontvangsten

Toelichting op de verplichtingen en uitgaven

Loon- en prijsbijstelling

Bĳ Voorjaarsnota 2026 is de loon- en prĳsbĳstellingstranche 2026 overgeheveld naar
de departementale begroting. De loonbĳstelling betreft de vergoeding voor de stĳging
van de contractloonontwikkeling en de stĳging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever.
De prĳsbĳstelling betreft de verwerking van de stĳging van de diverse prĳsindexen.
De loon- en prĳsbĳstellingstranche 2026 zal bĳ de eerstvolgende begrotingsronde verdeeld
worden aan de relevante loon- en prĳsgevoelige onderdelen.

5 Agentschappen

5.1 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)

Tabel 20 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RVO.nl Eerste suppletoire begroting
2026 (bedragen x € 1.000)

(1)

Vastgestelde begroting

(2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(3) = (1) + (2)

Totaal geraamd

Baten

– Baten als tegenprestatie voor de levering van producten en/of diensten

1.290.117

113.312

1.403.429

Omzet Lumpsumopdrachten

345.600

49.778

395.378

Omzet Nacalculatieopdrachten

806.422

63.534

869.956

Omzet Gemeenschappelijke Informatievoorziening en Dienstverlening

138.095

– Baten als tegenprestatie voor de levering van input

14.370

6.030

20.400

Waarvan bijdrage WaU en POK/Woo

14.370

6.030

20.400

Rentebaten

4.000

1.700

5.700

Vrijval voorzieningen

Bijzondere baten

Totaal baten

1.308.487

121.042

1.429.529

Lasten

Apparaatskosten

1.130.905

45.034

1.175.939

– Personele kosten

788.277

121.860

910.137

waarvan eigen personeel

591.208

78.150

669.358

waarvan inhuur externen

173.421

32.746

206.167

waarvan overige personele kosten

23.648

10.964

34.612

– Materiële kosten

342.627

– 76.826

265.801

waarvan apparaat ICT

7.207

55.686

62.893

waarvan bijdrage aan SSO's

267.289

– 80.564

186.725

waarvan overige materiële kosten

68.130

– 51.947

16.183

Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten

146.229

76.847

223.076

Rentelasten

1.000

360

1.360

Afschrijvingskosten

12.600

– 1.200

11.400

– Materieel

100

waarvan apparaat ICT

waarvan overige materiële afschrijvingskosten

100

– Immaterieel

12.500

– 1.200

11.300

Overige lasten

17.754

waarvan dotaties voorzieningen

17.754

waarvan bijzondere lasten

–

Totaal lasten

1.308.487

121.042

1.429.529

Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening

Agentschapsdeel Vpb-lasten

Saldo van baten en lasten

RVO wijkt in dit stuk af van de gehanteerde omzetsegmentatie uit de agentschapsparagraaf
van de Begroting 2026. Dit is gedaan na afstemming met het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat en het Ministerie van Financiën. Bij het aanleveren van de agentschapsparagraaf
van de Begroting 2026 hield RVO onderstaande omzetsegmentatie aan:

– Uren

– Directe Uitvoeringskosten (DUKs)

– Gemeenschappelijke Informatievoorziening en Dienstverlening (GID) De nieuwe indeling
van de omzetsegmentatie is als volgt:

– Lumpsumopdrachten

– Nacalculatieopdrachten

– GID

Deze indeling sluit aan bij de sturing van RVO en houdt rekening met verschil in verantwoording
lumpsumopdrachten versus nacalculatieopdrachten.

Om nu een goede vergelijking te maken hebben we de omzet van de ontwerpbegroting gesegmenteerd
naar Lumpsumopdrachten, Nacalculatieopdrachten en GID. Er is een zo goed mogelijke
inschatting gemaakt wat de verdeling van de baten als tegenprestatie voor de levering
van producten en/of input destijds zou zijn geweest.

Als agentschap werkt RVO met het uitgangspunt van een kostendekkende begroting. De
totale mutatie in de baten is € 121,0 mln. Dit is voornamelijk te verklaren omdat
er ten opzichte van de begroting een aantal wijzigingen hebben plaatsgevonden in het
opdrachtenpakket.

Toelichting op de baten

Omzet moederdepartement

De omzet van het moederdepartement is gestegen met € 7,2 mln ten opzichte van de ontwerpbegroting.
Hieronder noemen we de voornaamste mutaties.

De omzet van de opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie is lager dan bij de ontwerpbegroting.
Dit wordt onder andere veroorzaakt door een lagere omzet uit de opdrachten Octrooicentrum
Nederland, Tegemoetkoming energiekosten en Consumer Electronics Show Las Vegas. Daarnaast
is de omzet uit een aantal kleinere opdrachten ook afgenomen.

De omzet van de opdracht van DG Economie en Digitalisering is lager dan in de ontwerpbegroting.
Deze daling wordt vooral veroorzaakt door een lagere toekenning van het Groeifonds,
het stopzetten van de opdracht Zeekabels en het verkleinen van de opdracht Small Business
Innovation Research Cyber.

De omzet van de opdracht van Centrale Directeur Inkoop is hoger dan in de ontwerpbegroting.

Omzet overige departementen

De totale omzet van de overige departementen is gegroeid met € 106,1 mln ten opzichte
van de ontwerpbegroting. Hieronder noemen we de voornaamste mutaties.

De opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
stijgt met € 36,5 mln ten opzichte van de ontwerpbegroting. Deze stijging wordt vooral
veroorzaakt door een grotere jaaropdracht dan waar rekening mee was gehouden bij de
ontwerpbegroting. Dit betreft met name de opdrachten Vrijwillige Beëindigsregeling
veehouderijlocaties, Zienswijzeprocedure Wet Open Overheid, Gebiedsgerichte inzet
en Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2028.

De opdracht van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei is gegroeid met € 24,2
mln. Deze toename is onder anderen te verklaren door intensiveringen voor Instituut
voor Milieu, Mens en Mijnbouw Limburg, Commissie Mijnbouwschade, en de nieuwe opdracht
Expertpool Energie-infrastructuur: vliegende brigade.

De opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is € 2,7 mln groter dan de ontwerpbegroting.
Dit is voornamelijk te verklaren door een nieuwe aanvulling op de opdracht Wederopbouw
Oekraïne.

De opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is € 40,9
mln groter dan de ontwerpbegroting. Dit is voornamelijk te verklaren door een stijging
van de opdracht van Groningen en Ondergrond. Daarnaast zijn er twee additionele opdrachten
bijgekomen: Adviescollege Veiligheid Groningen en Professioneel en Innovatief Aanbesteden,
Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers. De opdracht van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat is afgenomen met € 4,0 mln ten opzichte van de ontwerpbegroting. Deze
afname is onder anderen te verklaren door minder werkzaamheden bij de Circulaire Economie
opdrachten, als gevolg van Kabinetsbeslissingen en Partners voor Water.

De opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is € 2,8
mln groter dan de ontwerpbegroting. Dit is voornamelijk te verklaren door de opdracht
Realisatiestimulans.

Omzet derden

De omzet uit de opdrachten van derden wijkt niet af van de omzet uit de ontwerpbegroting.

Toelichting op de lasten

De lasten stijgen met € 121,0 mln. Dit is voornamelijk te verklaren door de stijging
in personele kosten (€ 121,9 mln). Daarnaast heeft er een verschuiving plaatsgevonden
bij de materiele kosten en de kosten voor uitbesteed werk en andere externe kosten.
De kosten voor ambtelijk personeel zijn gestegen met € 78,1 mln. De kosten voor externe
inhuur zijn gestegen met € 32,7 mln.

Tabel 21 Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

(1)

Vastgestelde begroting

(2)

Mutaties 1e suppletoire begroting

(3) = (1) + (2)

Totaal geraamd

Rekening-courant RHB 1 januari 2026 + depositorekeningen

256.585

40.936

297.521

Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)

1.308.487

121.042

1.429.529

Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

– 1.295.888

– 122.241

– 1.418.129

Totaal operationele kasstroom

12.600

– 1.200

11.400

Totaal investeringen (-/-)

– 39.500

5.300

– 34.200

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)

Totaal investeringkasstroom

– 39.500

5.300

– 34.200

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

– 37.000

Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

27.500

Aflossingen op leningen (-/-)

– 30.032

7.352

– 22.680

Beroep op leenfaciliteit (+)

39.500

– 5.300

34.200

Totaal financieringskasstroom

9.468

– 7.448

2.020

Rekening-courant RHB 31 december 2026 (=1+2+3+4)

239.153

37.588

276.741

Toelichting op het kasstroomoverzicht

In het kasstroomoverzicht is zichtbaar dat het grotere opdrachtpakket zorgt voor hogere
operationele ontvangsten en uitgaven. Daarnaast doet RVO een eenmalige uitkering aan
het moederdepartement naar aanleiding ter afroming van het positieve resultaat van
2025. Daarnaast verwacht RVO een eenmalige storting door het moederdepartement ter
vorming van een bestemmingsfonds.

Download

Ondertekenaars

Eerste ondertekenaar
H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat

Datum:2 april 2026
Getal:36915-XIII-2
Memorie van toelichting

Gerelateerde documenten

Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.

Lijst van vragen

9 april 2026

Verslag houdende een lijst van vragen over de Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)(Kamerstuk 36915-XIII) - Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Indiener W.P.J. van Eijk, voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken

Lijst van vragen

Begrotingswetsvoorstellen

2 april 2026

36915-XIII Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Indiener H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat

Begrotingswetsvoorstellen

Voorstel van wet

2 april 2026

36915-XIII-1 Voorstel van wet - Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Indiener H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat

Voorstel van wet