Verslag (initiatief)wetsvoorstel (nader) : Verslag
36 884 Wijziging van de Alcoholwet in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop, het organiseren van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen
Nr. 5 VERSLAG
Vastgesteld 27 februari 2026
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met het voorbereidend
onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen
van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en opmerkingen afdoende
door de regering worden beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van
het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
blz.
I
Algemeen deel
1
1.
Hoofdlijnen van het voorstel
3
2.
Verhouding Europees recht
6
3.
Gevolgen voor de uitvoering en handhaving
6
ALGEMEEN DEEL
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de Wijziging van de Alcoholwet
in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop, het organiseren
van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen en hebben
hier nog enkele vragen en opmerkingen over.
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het wetsvoorstel
met betrekking tot de Wijziging van de Alcoholwet in verband met de naleving van de
leeftijdsgrens bij online verkoop, het organiseren van kleine kansspelen in horecalokaliteiten
en enkele andere wijzigingen. Op het moment hebben zij hierbij geen verdere vragen.
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de Wijziging van
de Alcoholwet in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop,
het organiseren van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen
en hebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.
De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de Wijziging van
de Alcoholwet in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop,
het organiseren van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen.
De leden hebben nog enkele vragen over de naleving van de leeftijdsgrens bij online
verkoop en de andere wijziging.
De leden van de JA21-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Alcoholwet. Zij hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de Wijziging van de Alcoholwet
in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop, het organiseren
van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen. Deze leden
hebben geen vragen hierover aan de Minister.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel voor de Wijziging
van de Alcoholwet in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop,
het organiseren van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen.
Zij hebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel van de
regering om op verschillende punten de Alcoholwet te wijzigen. Zij hebben enkele zorgen
en vragen bij verschillende onderdelen van dit wetsvoorstel.
De leden van de ChristenUnie-fractie maken van de gelegenheid gebruik om te vragen
naar de webshop-only slijterijen. Er is recent uitspraak gedaan over een webshop-only
slijterij, dus zonder fysieke winkel met baliefunctie, dat deze ten onrechte een vergunning
is geweigerd1. Klopt het dat met deze uitspraak ruimte maakt voor webshop-only slijterijen? Deelt
de regering de inschatting van deze leden dat er een aanzienlijke toename van slijterijen
te verwachten is? De leden van de ChristenUnie-fractie maken zich zorgen over deze
toename met het oog op preventie van alcoholschade en met het oog op het toezicht
op de naleving van de leeftijdsgrens. Kan de regering hierop reflecteren? Vindt de
regering het ook wenselijk dat online verkoop alleen zou moeten kunnen worden toegestaan
aan een vergunde slijter met een voor het publiek toegankelijke slijtlokaliteit? Wil
de regering daartoe artikel 19 Alcoholwet verduidelijken?
De leden van de Groep Markuszower hebben kennisgenomen van de Wijziging van de Alcoholwet
in verband met de naleving van de leeftijdgrens bij online verkoop, het organiseren
van kleine kansspelen in horecalokaliteiten en enkele andere wijzigingen en hebben
daarover nog enkele vragen en opmerkingen.
1. HOOFDLIJNEN VAN HET VOORSTEL
De leden van de D66-fractie vinden dat de leeftijdsgrens voor alcohol van groot belang
is voor de gezondheid van minderjarigen en het beperken van maatschappelijke kosten.
Uit diverse onderzoeken blijkt echter dat de naleving van deze leeftijdsgrens bij
de online verkoop van alcohol structureel laag is. Het wetsvoorstel introduceert een
geborgde werkwijze om de leeftijdscontrole te verbeteren, maar de lage naleving suggereert
dat het enkel verplichten van een document en procedures mogelijk onvoldoende is om
daadwerkelijk te voorkomen dat jongeren alcohol ontvangen. Genoemde leden vragen de
regering daarom of het overweegt om technologische middelen, zoals digitale leeftijdsverificatie
en identificatie bij aflevering, toe te voegen om de effectiviteit van de leeftijdscontrole
te vergroten?
De leden van de D66-fractie constateren dat met dit wetsvoorstel de Nederlandse Voedsel-
en Warenautoriteit (NVWA) extra bevoegdheden krijgt om te handhaven op de naleving
van de leeftijdsgrens bij online verkoop van alcohol. Deze leden vragen de regering
echter of de NVWA over voldoende capaciteit en middelen beschikt om effectief toezicht
te houden op een markt waarin dagelijks duizenden online bestellingen en afleveringen
plaatsvinden. Handhaving op afstand is immers complex. Kan de regering toelichten
hoe zij waarborgt dat de NVWA voldoende is toegerust om structureel toezicht te houden
en niet slechts incidenteel te handhaven? Acht de regering het risico aanwezig dat,
ondanks hoge boetes, de naleving structureel laag blijft?
De leden van de D66-fractie constateren dat het wetsvoorstel alleen het boetemaximum
aanpast, terwijl er geen regeling is opgenomen om bij de vaststelling van de boete
rekening te houden met de draagkracht van kleinere ondernemingen. Waarom heeft de
regering ervoor gekozen om dit niet in de wet te regelen, en hoe wordt voorkomen dat
boetes onevenredig zwaar uitvallen voor kleinere ondernemers terwijl het doel van
effectieve handhaving behouden blijft?
De leden van de D66-fractie begrijpen de wens van de regering om de handhaving te
vereenvoudigen en onderschrijven het belang van uitvoerbaarheid voor toezichthouders.
Het laten vervallen van de verplichting om strafrechtelijk te handhaven wanneer het
economisch voordeel de bestuurlijke boete aanmerkelijk overstijgt, kan bijdragen aan
een efficiëntere praktijk. Tegelijkertijd vragen deze leden hoe wordt gewaarborgd
dat overtredingen waarbij sprake is van aanzienlijk economisch voordeel niet verworden
tot een «ingecalculeerd bedrijfsrisico». Op welke wijze borgt de regering dat in gevallen
waarin bedrijven bewust of structureel overtreden om financieel voordeel te behalen,
daadwerkelijk wordt gekozen voor een handhavingsinstrument met voldoende afschrikwekkende
werking? Kan de regering toelichten welke criteria of waarborgen toezichthouders hanteren
bij de keuze tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving in dergelijke
situaties?
De leden van de D66-fractie steunen het versterken van de handhavingsmogelijkheden
van de NVWA bij het online verkopen van sterke drank zonder vergunning. Tegelijkertijd
vragen deze leden hoe wordt gewaarborgd dat de NVWA over voldoende capaciteit en middelen
beschikt om deze aanvullende bevoegdheid daadwerkelijk effectief uit te oefenen. Kan
de regering toelichten hoe de taakverdeling tussen de NVWA en gemeenten bij de handhaving
van artikel 19 concreet is vormgegeven? Hoe wordt voorkomen dat in de praktijk onduidelijkheid
ontstaat over welke toezichthouder optreedt, of dat overtredingen tussen wal en schip
vallen?
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie onderschrijven de uitzondering voor het organiseren
van kleine kansspelen in horecalokaliteiten, zodat er bijvoorbeeld bingo kan worden
gespeeld in een café. Genoemde leden zijn in algemene zin wel kritisch over gokken
in combinatie met alcohol, wat elkaar over en weer kan versterken. Kan nader worden
toegelicht wat precies onder kleine kansspelen valt? Kan nader worden toegelicht waarom
er is gekozen voor de maximale winstbedragen van € 400 per serie of set en de gezamenlijke
waarde daarvan niet meer bedraagt dan € 1.550 per bijeenkomst?
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat de organisator van de kleine kansspelen
een Nederlandse vereniging moet zijn die minstens drie jaar oud is en moet in de statuten
van de vereniging een duidelijk doel omschreven staan – dat mag niet het organiseren
van kansspelen zijn. Kan nader worden toegelicht waarom een vereniging drie jaar moet
bestaan? Waarom is een vereniging an sich met daarbij de bovenbeschreven voorwaarde
niet voldoende?
De leden van de CDA-fractie steunen het voornemen van de regering om gehoor te geven
aan een brede wens vanuit de samenleving om een uitzondering te maken voor het organiseren
van kleine kansspelen zoals een bingoavond in horecalokaliteiten.
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat het volgens de
regering niet wenselijk is om in de Alcoholwet op te nemen dat het verboden is te
handelen in strijd met de zogeheten geborgde werkwijze omdat dit afspraken tussen
private partijen betreft. Deze leden vragen de regering toe te lichten waarom er,
gezien deze zienswijze, voor wordt gekozen artikel 20a, tweede lid, Alcoholwet, bij
deze wetswijziging ongewijzigd te laten indien een verbod zoals daar beschreven volgens
de regering onwenselijk is.
De leden van de CDA-fractie constateren dat het NVWA aangeeft dat de wijziging van
de Alcoholwet handhaafbaar, uitvoerbaar en fraudebestendig is mits de wet tegelijk
in gaat met de inwerkingtreding van de wijzing van het Alcoholbesluit waarmee de verkoper
op afstand wordt verplicht om een fysiek kenmerk aan te brengen aan de buitenkant
van de verpakking. In de memorie van toelichting schrijft de regering dat er «zal
gestreefd worden naar» gelijktijdige inwerkingtreding. Deelt de regering de zorgen
van de leden dat met het ontbreken van een harde koppeling tussen het Alcoholbesluit
en de wijziging van de Alcoholwet er een risico ontstaat op een periode met onvoldoende
handhaafbaarheid? Zo ja, hoe borgt de regering dat deze eventuele periode van onvoldoende
handhaafbaarheid minimaal zal zijn?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de NVWA adviseert om in de wet of memorie
van toelichting op te nemen dat de NVWA de mogelijkheid heeft om een terugkoppeling
te geven aan de verkoper van de alcoholhoudende drank over de controle waarbij de
ketenpartij niet of niet juist heeft gecontroleerd. Gezien de verwachting dat verkopende
partijen beter instaat zijn hun ketenverantwoordelijkheid te nemen indien zij deze
informatie wel van de NVWA ontvangen, vragen deze leden de regering toe te lichten
waarom zij ervoor kiest deze terugkoppelingsmogelijkheid niet aan de NVWA te geven.
De leden van de JA21-fractie lezen in de memorie van toelichting dat kleine kansspelen
onder voorwaarden zijn toegestaan in horecalokaliteiten en dat daarbij wordt uitgegaan
van een incidenteel karakter. Deze leden vragen de regering aan te geven aan de hand
van welke objectieve criteria zal worden beoordeeld of het organiseren van kleine
kansspelen een incidenteel karakter heeft.
De leden van de JA21-fractie lezen voorts in de memorie van toelichting dat de wijziging
voor de NVWA handhaafbaar en uitvoerbaar is, mits deze gelijktijdig in werking treedt
met de wijziging van het Alcoholbesluit. Deze leden vragen hoe wordt omgegaan met
de handhaafbaarheid van de wet indien de wijziging van het Alcoholbesluit, om welke
reden dan ook, niet gelijktijdig in werking treedt. Welke maatregelen worden in dat
geval getroffen?
De leden van de JA21-fractie lezen in de memorie van toelichting dat in dit wetsvoorstel
tot wijziging van de Alcoholwet, met het schrappen van een bepaling, de verplichting
tot strafrechtelijke handhaving in bepaalde gevallen vervalt en dat daarmee in het
vervolg een afweging kan worden gemaakt tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke
handhaving. Deze leden vragen op basis van welke criteria deze keuze zal worden gemaakt.
Ontstaat er volgens de regering hiermee een risico op ongelijke behandeling tussen
vergelijkbare gevallen? Zijn er beleidsregels, richtlijnen of afwegingskaders om willekeur
te voorkomen en zo ja, welke?
De leden van de JA21-fractie vragen voorts of het schrappen van de verplichte strafrechtelijke
route ertoe zal leiden dat overtreders vaker uitsluitend een bestuurlijke boete opgelegd
krijgen in plaats van strafrechtelijke vervolging. Hoe wordt voorkomen dat door deze
wijziging feitelijk milder wordt gestraft? Kunnen zich scenario’s voordoen waarin
de totale sanctie lichter uitvalt dan onder het huidige Alcoholwet en hoe beoordeelt
de regering dit?
De leden van de JA21-fractie vragen daarnaast in hoeverre het duidelijk is dat bestuursrechtelijke
sancties even effectief zijn als strafrechtelijke vervolging voor het bevorderen van
naleving. Op welke onderzoeken, evaluaties of praktijkervaringen baseert de regering
haar inschatting hierover?
De leden van de SP-fractie lezen dat dit wetsvoorstel het mogelijk maakt om kleine
kansspelen te organiseren in horecagelegenheden, waarbij wordt gewezen op bingomiddagen.
Zij vragen of de regering uiteen kan zetten wat de gebruikte definitie is van kleine
kansspelen. Hoe wordt voorkomen dat de uitzondering die bedoeld is voor relatief onschuldige
bingomiddagen kan worden gebruikt voor schadelijkere kansspelen?
De leden van de SP-fractie hebben nog enkele vragen over de voorgestelde aanpassing
van artikel 19 van de alcoholwet. In welke gevallen kan de NVWA nu niet handhaven
en wat wordt daar nu aan veranderd?
De leden van de ChristenUnie-fractie maken zich zorgen over de verruiming van de Alcoholwet,
om kleine kansspelen te organiseren in horecafaciliteiten. Deze leden vinden het onverstandig
om alcoholgebruik te normaliseren. Hoe rijmt de regering deze verruiming met beleidsdoelstellingen
om alcoholmisbruik te voorkomen en gokverslaving te voorkomen, zo vragen deze leden.
Is de regering bekend met onderzoek dat aantoont dat alcoholgebruik leidt tot een
toename van gokken?2 En de constatering van het Trimbos-instituut dat problematisch alcoholgebruik een
van de risicofactoren is voor het ontwikkelen van gokproblematiek?3 Hoe geeft de regering rekenschap hiervan in het licht van deze wetswijziging?
De leden van de ChristenUnie-fractie zien een risico in het verwijzen naar artikel
7c van de Wet op de kansspelen; namelijk dat als de definitie in de Wet op de kansspelen
wordt verruimd, waar het WODC al onderzoek naar doet, daarmee ook de Alcoholwet wordt
verruimd. Waarom is er niet voor gekozen om in het voorliggende wetsvoorstel zich
te beperken tot bingo, waar de discussie en aanleiding van deze wetswijziging om draait,
zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Kan deze inkadering alsnog worden
aangebracht, bijvoorbeeld in lagere regelgeving?
Kan de regering aangeven hoeveel bingo-activiteiten (of andere kleine kansspelen die
onder de definitie van artikel 7c vallen) er zijn in Nederland, hoeveel mensen hiernaar
toe gaan en hoeveel prijzengeld hiermee gemoeid is, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Als de regering hier geen zicht op heeft, is de regering dan bereid dit in beeld te
brengen?
De leden van de Groep Markuszower willen graag weten waarom de regering er niet gewoon
voor kiest kleine kansspelen, zoals bingo-activiteiten, waarbij het samenkomen meer
centraal staat dan het gokken, in horecalokaliteiten toe te staan. Waarom moet er
worden voldaan aan bepaalde voorwaarden? Immers, de risico’s bij kleine kansspelen,
zoals bingo, worden beduidend lager ingeschat dan bij risicovolle kansspelen, zoals
online casinospelen. Waarom kiest de regering voor zo’n omslachtige uitzonderingsregel
als het voldoen aan de voorwaarden van artikel 7c, eerste lid van de Wok voor het
organiseren van kleine kansspelen, zoals een bingomiddag, in horecalokaliteiten? Waarom
moet het perse een Nederlandse vereniging zijn die de bingomiddag/avond in een horecalokaliteit
organiseert? Waarom mag de eigenaar van de horecalokaliteit de bingomiddag niet zelf
organiseren? Waarom mag een vrijwilliger geen bingomiddag in een horecalokaliteit
organiseren?
De leden van de Groep Markuszower vrezen dat met deze aanpassing van de Alcoholwet
bingomiddagen/avonden in een horecalokaliteit alsnog zullen verdwijnen. Kan de regering
hierop reageren?
De leden van de Groep Markuszower lezen dat een aantal gemeenten verzocht hebben om
de kleine kansspelen uit te zonderen van het verbod op het aanbieden van kansspelen
in een horecalokaliteit. Heeft de regering de voorgestelde oplossing met deze gemeenten
besproken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, staan deze gemeenten achter deze voorgestelde
wetswijziging? Op welke manier gaat de gemeente toezicht houden? Hoeveel Nederlandse
verenigingen, zonder het doel organiseren van kansspelen, zijn er op dit moment die
bingomiddagen/avonden organiseren?
2. VERHOUDING EUROPEES RECHT
De leden van de D66-fractie constateren dat de nieuwe regels voor verkoop op afstand
alleen van toepassing zijn op transacties tussen in Nederland gevestigde partijen.
Deze leden vragen zich af hoe de regering waarborgt dat buitenlandse aanbieders, die
alcohol naar Nederlandse jongeren sturen, niet alsnog toegang bieden tot alcoholhoudende
drank voor minderjarigen. Welke maatregelen overweegt de regering om te voorkomen
dat de doelstelling van deze wet – het beschermen van jongeren tegen alcohol – wordt
ondermijnd door grensoverschrijdende online verkoop?
3. GEVOLGEN VOOR UITVOERING EN HANDHAVING
De leden van de D66-fractie vragen of de regering overweegt expliciet in de wet of
memorie van toelichting op te nemen dat de NVWA terugkoppeling kan geven aan verkopers
over tekortkomingen bij ketenpartijen, zodat verkopers hun geborgde werkwijze kunnen
verbeteren en hun verantwoordelijkheid effectief kunnen invullen, waardoor de naleving
van de leeftijdsgrens wordt versterkt.
De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen de regering erop dat de NVWA de wetswijziging
handhaafbaar, uitvoerbaar en fraudebestendig vindt mits de wet tegelijk in gaat met
de inwerkingtreding van de wijziging van het Alcoholbesluit waarmee de verkoper op
afstand wordt verplicht om een fysiek kenmerk aan te brengen aan de buitenkant van
de verpakking. De regering zegt ernaar te streven dat beide gelijktijdig in werking
treden. Kan de regering garanderen dat dit inderdaad gelijktijdig zal zijn, zo vragen
de leden van de ChristenUnie-fractie.
De voorzitter van de vaste commissie, Mohandis
Adjunct-griffier van de vaste commissie, Heller
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
M. Mohandis, voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport -
Mede ondertekenaar
M. Heller, adjunct-griffier
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.