Inbreng verslag schriftelijk overleg : Inbreng verslag schriftelijk overleg over o.a. de Geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad van 22-23 januari 2026 (Kamerstuk 32317-989)

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen en opmerkingen
voorgelegd over de volgende brieven:

• Geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad, 22–23 januari 2026 (Kamerstuk 32 317, nr. 989);

• Antwoorden op vragen commissie over o.a. de geannoteerde agenda van de formele JBZ-Raad,
8–9 december 2025 (Kamerstuk 32 317, nr. 978) (Kamerstuk 32 317, nr. 984).

De fungerend voorzitter van de commissie,

Ellian

Adjunct-griffier van de commissie,

Paauwe

Inhoudsopgave

I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie

II

Reactie van de Minister

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie

De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de
informele Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 22–23 januari 2026 in Cyprus (informele
JBZ-Raad). Naar aanleiding hiervan hebben deze leden nog een aantal vragen.

De leden van de PVV-fractie lezen dat het kabinet voorstellen zal ondersteunen om
CULTNET van een informeel samenwerkingsverband om te vormen tot een gestructureerd
platform met een duidelijk omschreven operationeel mandaat. Deze leden vragen de Minister
welke financiële consequenties verbonden zijn aan het omzetten van CULTNET van een
informeel samenwerkingsverband naar een gestructureerd platform. Kan de Minister aangeven
of deze transitie gepaard gaat met extra kosten – bijvoorbeeld voor organisatie, secretariaat,
personele inzet of ICT-voorzieningen – en, zo ja, hoe hoog deze kosten naar verwachting
zullen zijn?

De leden van de PVV-fractie vragen voorts hoe deze eventuele kosten zullen worden
gefinancierd. Worden deze gedragen binnen bestaande budgetten of is sprake van aanvullende
nationale of Europese middelen? Indien gebruik wordt gemaakt van EU-financiering,
kan de Minister aangeven om welke fondsen het gaat en welke financiële verplichtingen
hier mogelijk voor Nederland uit voortvloeien?

Daarnaast vragen de leden van de PVV-fractie of het beoogde operationele mandaat van
het gestructureerde CULTNET gevolgen heeft voor de inzet en verantwoordelijkheden
van nationale autoriteiten, zoals politie, Douane of andere betrokken diensten. Kan
de Minister toelichten of de versterking van CULTNET leidt tot extra structurele inzet
van Nederlandse capaciteit en hoe dit zich verhoudt tot bestaande prioriteiten binnen
de strafrechtelijke handhaving?

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de geannoteerde
agenda van de informele JBZ-Raad. Deze leden stellen nog enkele vragen.

Confiscatie en bevriezing criminele activa

De leden van de VVD-fractie lezen dat een werksessie zal plaatsvinden over de confiscatie
en bevriezing van criminele activa in een veranderend financieel landschap. Kan nader
worden toegelicht wat de specifieke inzet van de Minister is bij deze werksessie?
Welke best practices wil de Minister concreet uitwisselen? En hoe verhoudt de bespreking
in deze werksessie zich tot de nieuwe Confiscatierichtlijn die in november 2026 moet
zijn geïmplementeerd? Is deze implementatiedeadline voor Nederland nog haalbaar, ook
voor de uitvoering? Op grond waarvan is gekozen een internetconsultatie van drie maanden
te hanteren bij het implementatiewetsvoorstel en waarom is het wetsvoorstel nadat
de consultatietermijn afliep in oktober 2025, nog altijd niet aangeboden aan eerst
de Raad van State en daarna de Tweede Kamer?

Verordening ter bestrijding van online seksueel kindermisbruik (CSAM-verordening)

De leden van de VVD-fractie begrijpen dat de trilogen over het CSAM-akkoord op 9 december
2025 zijn begonnen en dat daarnaast de tijdelijke regels over detectie van CSAM zullen
worden verlengd als het aan de Europese Commissie ligt. Het Commissievoorstel verlengt
deze derogatie tot 3 april 2028. Deze leden zijn het eens met deze nieuwe tijdelijke
verlenging, die het mogelijk maakt dat aanbieders vrijwillig kunnen blijven scannen
op CSAM en dergelijk materiaal kunnen verwijderen. Wat vindt de Minister van deze
tijdelijke verlenging en deelt hij de mening van deze leden dat het wrang zou zijn
voor zoveel slachtoffers en hun naasten als deze tijdelijke vrijwillige mogelijkheid
voor aanbieders om CSAM te detecteren en te verwijderen, zou komen te vervallen? Klopt
het dat de vrijwillige detectie een effectieve bijdrage kan blijven leveren aan het
tegengaan van CSAM en wat zouden andere landen ervan vinden als Nederland zich zou
keren tegen de verlenging, nu nog altijd een derde van de door de Internet Watch Foundation
geïdentificeerde URL's1 met seksueel kindermisbruikmateriaal in Nederland wordt gehost?

Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda
en de onderliggende stukken. Deze leden hebben enkele vragen en opmerkingen over bevriezing
van criminele activa, jeugdige drugsdelinquenten en digitalisering. Deze zullen zij
hieronder uiteenzetten.

Bevriezing criminele activa

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben vragen over de mogelijkheden om criminele
activa te confisqueren en bevriezen. Er zijn Europese richtlijnen aangenomen die lidstaten
voor 23 november 2026 nationaal door moeten voeren. Kan de Minister aangeven welke
aanpassingen er nodig zijn van de Nederlandse wet- en regelgeving om hieraan te voldoen?
Is deze deadline haalbaar voor Nederland en andere lidstaten? Zo ja, wanneer komen
deze plannen naar de Kamer? Zo nee, wat gaat de Minister doen om de implementatie
zo veel mogelijk te versnellen?

Alternatieven voor detentie voor jeugdige drugsdelinquenten

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben opmerkingen over de informele discussies
over alternatieven voor detentie voor jeugdige drugsdelinquenten. Eerder zijn in de
motie-Mutluer (Kamerstuk 29 279, nr. 987) alternatieven geschetst. Ook in de nota «Jeugdstraf- en Herstelplan: Een offensief
tegen jeugdcriminaliteit» (Kamerstuk 36 445) staat het voorstel om kleinschalige voorzieningen in de wijken als alternatief voor
detentie. Is de Minister bereid om in overleg met de andere lidstaten te gaan en expliciet
te vragen welke ervaringen lidstaten hebben met onder andere het inzetten van kleinschalige
voorzieningen in de wijken, het verlengen van toezichttermijnen door de reclassering
of jeugdzorg, mogelijkheden voor gedragsbeïnvloedende therapieën en het versterken
van samenwerking tussen instanties op het gebied van monitoring en begeleiding? Deze
leden vragen de Minister om toe te lichten welke suggesties Nederland in deze discussie
zelf zal aandragen.

Digitale Omnibus

Ten aanzien van digitalisering brengen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie ten
eerste de Omnibus AI2 en de Omnibus Digitaal onder de aandacht. Deze leden hebben fundamentele zorgen dat
deze Omnibussen zullen leiden tot een afzwakking van de Algemene verordening gegevensbescherming
(AVG) en de privacybescherming van Europeanen. Deze leden vrezen dat het openbreken
van de AVG en de AI Act een opmaat kan zijn naar verdere wijzigingen van deze wetgeving.
Daarmee komt de privacy- en consumentenbescherming in het geding. Is de Minister bereid
om de zorgen die zijn geuit in het BNC-fiche3, ook ter sprake te brengen tijdens de informele JBZ-Raad? Met welke lidstaten kan
de Minister samen optrekken in de kritiek van het kabinet op de Omnibussen? Is de
Minister bereid om steun te zoeken voor het kabinetsstandpunt bij andere lidstaten?

Ontwikkelingen X

Ten tweede brengen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie wat betreft digitalisering
de ontwikkelingen rondom X onder de aandacht. De AI-bot Grok van het socialemediaplatform
X wordt volop gebruikt om seksuele deepfakes te maken, ook van minderjarigen, op het
platform. Volgens deze leden is dat volstrekt onacceptabel. Kan de Minister een formele
reactie geven op dit misbruik? Wat kunnen de slachtoffers van seksuele deepfakes doen
om zich te beroepen op hun rechten en de beelden verwijderd te krijgen?

Bovendien stellen deze leden dat Nederland zich ten volste in moet zetten om X verantwoordelijk
te houden voor dit soort misbruik. Welke acties onderneemt Nederland tegen X en Chief
Executive Officer Elon Musk? Kan de Minister samen met gelijkgestemde lidstaten optrekken
om eensgezinde maatregelen te bespreken? In welke lidstaten is beeldmanipulatie van
Grok nog niet verboden en wat kan Nederland samen met andere lidstaten doen om het
verbod Europees in te voeren?

Onderhandelingen CSAM-verordening

Wat betreft digitalisering brengen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie ten derde
de onderhandelingen over de CSAM-verordening onder de aandacht. Deze leden achten
de CSAM-verordening nog altijd een riskant voorstel waarmee Europese mensenrechten
grootschalig worden geschonden, zonder dat slachtoffers voortvarend geholpen worden.
Kan de Minister een stand van zaken geven over hoe de triloogfase van de CSAM-verordening
vordert? Hoe stelt Nederland zich op en op welke manier geeft de Minister invulling
aan de motie-Kathmann c.s. (Kamerstuk 32 317, nr. 981), met name aan het tweede dictum dat vraagt om «zich in de vervolgfase ten volste
in te zetten om alle verplichtingen die kunnen leiden tot massasurveillance op versleutelde
diensten en onacceptabele cyberveiligheidsrisico's uit het voorstel te slopen»? Welke
acties onderneemt de Minister om dit uit te voeren?

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de
informele JBZ-Raad. Deze leden maken graag van de gelegenheid gebruik om enkele vragen
te stellen aan de Minister hierover.

Werksessie I – Versterking van confiscatie crimineel vermogen in een veranderend financieel
landschap

De leden van de CDA-fractie lezen dat tijdens deze werksessie wordt gesproken over
uitdagingen en ontwikkelingen bij de confiscatie van crimineel vermogen in het licht
van veranderingen in het financiële landschap. In dat kader vragen deze leden wat
de stand van zaken is van het wetsvoorstel ter implementatie van de Europese Confiscatierichtlijn
dat in juli 2025 in consultatie is gebracht. Wanneer kan de Kamer dit wetsvoorstel
verwachten en is de regering bereid hier vaart achter te zetten? In hoeverre komen
deze nieuwe financiële instrumenten in dit wetsvoorstel ook aan bod?

Daarnaast vragen deze leden of de Minister verwacht dat deze werksessie nuttige inzichten
zal geven die bruikbaar zijn voor het betreffende wetsvoorstel en, zo ja, of de Minister
dit met de Kamer kan delen.

Werklunch – Het bevorderen van alternatieven voor detentie voor jongeren waaronder
doorverwijzen naar een drugsbehandeling

De leden van de CDA-fractie vragen of andere lidstaten soortgelijke programma’s hebben,
zoals Nederland heeft met Preventie met Gezag. Daarnaast vragen deze leden of andere
lidstaten ook werken met re-integratieofficiers en, zo ja, of hier ook kennis over
wordt uitgewisseld tijdens de werklunch. Tot slot vragen deze leden wat de Minister
precies verstaat onder evidence-based preventie en vragen zij of de Minister hier
voorbeelden van kan geven.

Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie

De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda voor de
informele JBZ-Raad. Naar aanleiding hiervan hebben deze leden geen vragen. Wel hebben
deze leden enkele vragen over aanhangende onderwerpen op het terrein van migratie.

De leden van de BBB-fractie ontvangen opnieuw signalen over een Nederlandse advocaat
die zowel in 2019 als in 2024 zonder nadere toelichting is afgewezen bij een aanvraag
inzake het Electronic System for Travel Authorization (ESTA) voor de Verenigde Staten.
Betrokkene vermoedt dat deze afwijzing mogelijk samenhangt met haar eerdere betrokkenheid
als advocaat in een terrorismezaak. Zij heeft zich destijds uit die zaak teruggetrokken
en behandelt sinds die tijd geen terrorismezaken meer, mede vanwege zorgen over mogelijke
gevolgen voor haar internationale reisvrijheid.

De leden van de BBB-fractie vragen de Minister hoe deze signalen worden beoordeeld.
Deze leden herinneren de Minister eraan dat in 2019 Kamervragen zijn gesteld over
een vergelijkbare situatie, waarbij door het kabinet is aangegeven dat de ontwikkelingen
zouden worden gemonitord en dat hierover contact zou worden onderhouden met de Nederlandse
orde van advocaten (NOvA).

Tegen deze achtergrond vragen de leden van de BBB-fractie de Minister ten eerste wat
er sinds 2019 concreet is gedaan in het kader van deze monitoring. Kan de Minister
toelichten of en op welke wijze overleg met de NOvA heeft plaatsgevonden en wat de
uitkomsten daarvan zijn geweest?

Ten tweede vragen de leden van de BBB-fractie of de Minister kan aangeven of en, zo
ja, welke informatie door de Nederlandse Staat wordt gedeeld met de Verenigde Staten
in het kader van de ESTA-procedure. In welke registers kan dergelijke informatie voorkomen
en onder welke omstandigheden vindt internationale gegevensuitwisseling plaats?

De leden van de BBB-fractie hechten eraan te benadrukken dat het verlenen van rechtsbijstand
aan verdachten geen gevolgen zou mogen hebben voor de beroepsuitoefening of de persoonlijke
reisvrijheid van advocaten. Deze leden vragen de Minister om een nadere toelichting
en reactie hierop.

II Reactie van de Minister