Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ellian over het bericht dat het Openbaar Ministerie weer procesafspraken maakt met een grote crimineel (Faissal Taghi)

Antwoord van Minister Van Oosten (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 13 januari 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 609.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht: «Zoon Ridouan Taghi maakt procesafspraken met OM in
strafzaak»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u ervan dat met de zoon van de beruchtste crimineel van Nederland procesafspraken
worden gemaakt?

Antwoord 2

Op lopende individuele zaken kan ik als Minister niet ingaan. Het is een eigenstandig
besluit van het Openbaar Ministerie (OM) om al dan niet procesafspraken te maken.

Vraag 3

Hoe kan het dat procesafspraken worden gemaakt met iemand die zijn vader uit de Extra
Beveiligde Inrichting wilde bevrijden en iemand die dus mede heeft veroorzaakt dat
medewerkers van de Extra Beveiligde Inrichting moesten onderduiken?

Antwoord 3

Op lopende individuele zaken kan in niet ingaan, maar het is in algemene zin niet
ongebruikelijk dat het OM in strafzaken procesafspraken maakt, ook met personen die
zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan ernstige misdrijven, mits de voorwaarden
daarvoor gerechtvaardigd zijn en de belangen door het OM op de juiste wijze zijn afgewogen.
Het OM maakt per individueel geval een afweging die recht moet doen aan de omstandigheden
van het geval. Er wordt hierbij natuurlijk ook rekening gehouden met de veiligheid
van derden. Het is uiteindelijk aan de rechter om een passende straf op te leggen
voor de bewezenverklaarde feiten.

Vraag 4

Hoe kunt u volhouden dat «criminele kopstukken moeten worden aangepakt» (zie uw eerdere
antwoorden van 6 februari 2025) indien het Openbaar Ministerie grote criminelen met
procesafspraken laat wegkomen met een lichtere straf?

Antwoord 4

Criminele kopstukken met grote impact op de samenleving moeten streng en ook effectief
worden aangepakt. Het maken van procesafspraken door het OM kan een middel zijn om
een strafzaak efficiënter af te ronden, met name in gevallen waar er andere belangrijke
overwegingen spelen. Procesafspraken worden door het OM gemaakt op basis van een zorgvuldige
belangenafweging, waarbij acht wordt geslagen op de ernst van het begane strafbare
feit, de daarop gestelde maximumstraf en de straf die de rechter op zal leggen. Dit
betekent niet dat de ernst van de strafbare feiten wordt miskend. Na het maken van
procesafspraken is doorgaans minder zittingstijd nodig en kan de zaak veelal in één
instantie worden afgedaan. Hierdoor blijft ook meer capaciteit beschikbaar om andere
(ernstige) strafzaken op te pakken. Zoals in mijn antwoord op de vorige vraag is aangegeven,
is het uiteindelijk aan de rechter om een passende straf op te leggen voor de bewezenverklaarde
feiten.

In de literatuur2 en de jurisprudentie3 wordt aanvaard dat de strafkorting die aan verdachten geboden kan worden in ruil
voor het maken van procesafspraken, een bandbreedte kent van maximaal een derde ten
opzichte van de straf die in een zaak eigenlijk zou kunnen/moeten worden opgelegd.
Hoewel dit geen harde regel is en dit dus niet met zoveel woorden in de Aanwijzing
procesafspraken in strafzaken van het College van Procureurs-Generaal staat opgenomen,
pleegt deze regel in beginsel te worden gevolgd door rechters. De rechter kan echter
ook een hogere straf opleggen dan in de procesafspraken is voorgesteld.4

Vraag 5

In hoeverre zijn dit soort vergaande afspraken zonder wettelijke grondslag en dus
een uitdrukkelijke uitspraak van de wetgever, nog wenselijk?

Antwoord 5

Over de wenselijkheid van het maken van procesafspraken verwijs ik naar het antwoord
op de vragen 2, 3 en 4. Er bestaat op dit moment geen specifieke wettelijke regeling
voor het maken van procesafspraken. De huidige praktijk wordt genormeerd via door
de Hoge Raad gegeven kaders (ECLI:NL:HR:2022:1252) en de Aanwijzing procesafspraken
in strafzaken van het College van Procureurs-Generaal. Binnen die grenzen kunnen procesafspraken
worden gemaakt. Ik vind het van belang om een specifiek wettelijk kader voor procesafspraken
in te voeren. Deze regeling is opgenomen in de eerste aanvullingswet bij het nieuwe
Wetboek van Strafvordering. Op dit moment wordt het advies van de Raad van State over
dit wetsvoorstel verwerkt, waarna het wetsvoorstel bij uw Kamer wordt ingediend.

Vraag 6

Hoe beoordeelt u de transparantie en openbaarheid van rechtspraak nu juist bij grote
criminelen in toenemende mate procesafspraken worden gemaakt?

Antwoord 6

In uiteenlopende typen strafzaken vindt het OM het op basis van een zorgvuldige belangenafweging
wenselijk om procesafspraken te maken. Het maken van procesafspraken doet geen afbreuk
aan de transparantie en openbaarheid van het strafproces, die gelden als essentiële
pijlers van het rechtssysteem. Procesafspraken worden schriftelijk aan de rechter
voorgelegd en tijdens een openbare behandeling besproken. De rechter beoordeelt zelfstandig
of hij al dan niet overeenkomstig de gemaakte procesafspraken zal beslissen en legt
daarover in zijn vonnis verantwoording af. Op die wijze is gewaarborgd dat procesafspraken
niet op gespannen voet staan met de genoemde beginselen.

Vraag 7

Waarom heeft het (demissionaire) kabinet geen mening over de omvang en reikwijdte
van procesafspraken met grote criminelen?

Antwoord 7

Ik hecht grote waarde aan effectieve strafrechtelijke handhaving en proportionele
bestraffing, alsook aan een voortvarend verloop van het strafproces en een efficiënte
inzet van capaciteit. Zoals hiervoor ook aangegeven kunnen procesafspraken daarbij
behulpzaam zijn. De vraag of en in welke mate procesafspraken in praktijk moeten worden
ingezet, is een afweging die aan het OM en de rechtspraak is. In het antwoord op vraag
5 heb ik aangegeven dat een wetsvoorstel in procedure is, waarin een specifieke regeling
van procesafspraken is opgenomen. Deze wettelijke regeling geeft de wetgever de mogelijkheid
om principiële vragen die samenhangen met procesafspraken van een antwoord te voorzien,
waaronder de vraag of de mogelijkheid om procesafspraken te maken bij bepaalde strafbare
feiten moet worden uitgesloten.

Vraag 8

Waarom prevaleren doorlooptijdtijden, werklast en capaciteitsinzet boven het eisen
van de maximale straf voor internationale drugscriminelen die met hun handel een spiraal
van geweld in stand houden?

Antwoord 8

Zowel het streven naar proportionele bestraffing als een efficiënt strafproces zijn
voor het OM van groot belang. Daarbij worden de ernst van de misdrijven en de impact
op de samenleving altijd meegewogen. Het OM maakt procesafspraken om tot een voortvarende
afdoening van strafzaken te komen en kijkt daarbij altijd nadrukkelijk naar de gevolgen
van de misdrijven voor de maatschappij. De capaciteit die door de inzet van procesafspraken
wordt bespaard worden ingezet om andere strafzaken op te pakken, die anders mogelijk
zouden zijn blijven liggen.

Zoals hiervoor bij vragen 3 en 4 is aangegeven blijft het uiteindelijk aan de rechter
om te bepalen wat een passende straf is.

Vraag 9

Waarom mogen procesafspraken worden gemaakt met criminelen waarbij het risico op voortgezet
crimineel handelen uit detentie onaanvaardbaar hoog is?

Antwoord 9

Het kabinet hecht groot belang aan het voorkomen van voortgezet crimineel handelen
vanuit detentie. De afwegingen die het OM maakt bij het maken van procesafspraken
zijn complex en betreffen niet alleen de strafmaat, maar ook andere belangen zoals
bijvoorbeeld het voorkomen van langdurige rechtszaken met risico’s van strafvermindering
bij het wijzen van het vonnis. Bij het maken van procesafspraken is het toepasselijke
detentieregime nadrukkelijk geen onderwerp van onderhandeling. Zo is dat ook opgenomen
in de Aanwijzing procesafspraken in strafzaken van het Openbaar Ministerie. Als er
voorafgaand aan het maken van procesafspraken signalen zijn van mogelijk voortgezet
crimineel handelen in detentie, worden deze signalen door het OM uiteraard betrokken
bij de beslissing over het al dan niet maken van procesafspraken.

Vraag 10

Hoe beoordeelt u het maken van procesafspraken met grote criminelen in het licht van
de overweging van de Hoge Raad dat geen algemene regels gegeven kunnen worden over
de toelaatbaarheid van procesafspraken en dat een algemene regeling door de wetgever
gemaakt dient te worden?

Antwoord 10

Ik erken de wenselijkheid van duidelijke kaders voor het maken van procesafspraken.
Er is – zoals toegelicht in de beantwoording van vraag 5 – een wetsvoorstel in voorbereiding
waarin een specifieke regeling van procesafspraken is opgenomen.

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk en binnen drie weken beantwoorden?

Antwoord 11

Het kabinet heeft de vragen afzonderlijk en zo volledig mogelijk beantwoord. Er is
gepoogd om de gevraagde termijn te behalen, maar dit is helaas niet gelukt.