Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Stoffer over de verkoop van het cloudbedrijf van DigiD en MijnOverheid en de dreiging voor onze digitale autonomie
Vragen van het lid Stoffer (SGP) aan de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de verkoop van het cloudbedrijf van DigiD en MijnOverheid en de dreiging voor onze digitale autonomie (ingezonden 19 november 2025).
Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 19 december 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026,
nr. 632.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht in het Financieele Dagblad van 12 november jongstleden
over de verkoop van het Nederlandse cloudbedrijf Solvinity aan Kyndryl, een Amerikaanse
partij, en de daaruit voortvloeiende onrust bij overheden die afhankelijk zijn van
de diensten van Solvinity, zoals DigiD, MijnOverheid en Digipoort?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Vraag 2
Deelt u de zorg dat door deze overname essentiële overheidsdiensten, waaronder DigiD
en MijnOverheid, feitelijk in buitenlandse handen komen, met alle risico’s van dien,
bijvoorbeeld op het gebied van digitale soevereiniteit en (data)veiligheid?
Antwoord 2
Ik heb begrip voor de zorgen van de Tweede Kamer over de voorgenomen overname van
het bedrijf Solvinity door een Amerikaans bedrijf. Solvinity is betrokken bij belangrijke
diensten van de overheid zoals bijvoorbeeld DigiD.
Het is belangrijk dat de veiligheid van vertrouwelijke gegevens van en de dienstverlening
aan burgers niet in het gedrang komen door deze overname. Daarom wordt momenteel,
naast de onderzoeken van de wettelijke toezichthouders, onder mijn regie onderzoek
gedaan naar de operationele, juridische en contractuele gevolgen van de voorgenomen
overname. Als het onderzoek naar de gevolgen van de beoogde overname een onacceptabel
risico laat zien, worden passende maatregelen genomen. De veiligheid en bescherming
van essentiële gegevens van Nederlandse burgers staan voorop.
Vraag 3
Welke juridische en bestuurlijke instrumenten staan u ter beschikking om dergelijke
overnames van strategisch vitale ICT-dienstverleners te reguleren of te keren? Zijn
er mogelijkheden om een overname te verbieden of voorwaarden te stellen?
Antwoord 3
Het waarborgen van onze digitale autonomie is een belangrijke ambitie van het kabinet,
zoals ook is beschreven in de Agenda Digitale Open Strategische Autonomie2. Voor onze digitale autonomie is het van belang dat we een sterkere Nederlandse (en
Europese) techsector opbouwen. Voor een klein handelsland als Nederland zijn een open
economie en toegang tot internationale kapitaalmarkten hiervoor essentieel. Dat zorgt
ervoor dat Nederlandse bedrijven internationaal innovatief en concurrerend kunnen
zijn. Tegelijkertijd betekent dit dat bedrijven overgenomen kunnen worden door buitenlandse
partijen. Waar investeringen in Nederlandse marktpartijen impact hebben op onze nationale
veiligheid, hebben we instrumenten tot onze beschikking om die impact te toetsen en
– indien noodzakelijk – ons hiertegen te beschermen, zoals de Wet veiligheidstoets
investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) en de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie
(WOZT).
Vraag 4
Bent u vooraf betrokken geweest bij de overnamebesprekingen, en is er door de departementen
gemonitord wat de gevolgen zijn van de overname specifiek voor overheidsklanten zoals
DigiD, het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en andere kritieke publieke diensten?
Antwoord 4
Nee, ik ben niet betrokken geweest bij overnamebesprekingen. Voor de zomer van 2025
heeft Solvinity bij Logius aangegeven dat een overname op handen was zonder details
van de overnamekandidaat te delen. Onder regie van BZK wordt op dit moment het totale
risicobeeld bij overheidsorganisaties geïnventariseerd.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de kans dat door deze overname buitenlandse entiteiten inzage of
controle zouden kunnen krijgen in kritische overheidsdata, bijvoorbeeld op grond van
buitenlandse wetgeving zoals de Cloud Act of andere wet- en regelgeving?
Antwoord 5
Ten tijde van het afsluiten van de contracten zijn met Solvinity afspraken gemaakt
over de vertrouwelijkheid en veiligheid van de bij deze onderneming ondergebrachte
gegevens. Een overname van Solvinity door een partij in de VS betekent dat die afspraken
nader moeten worden ingevuld, om te voorkomen dat de vertrouwelijkheid en veiligheid
van die gegevens in het geding kan komen.
De wettelijke Amerikaanse instrumenten maken het, in ieder geval in theorie, mogelijk
dat autoriteiten in de VS onder de in deze wetgeving genoemde voorwaarden toegang
kunnen krijgen tot de gegevens waarover een onderneming in de VS beschikt, óók wanneer
de gegevens zich bevinden onder een dochtervennootschap en op servers buiten de VS.
Als Solvinity wordt overgenomen door een onderneming in de VS brengt dit Solvinity
onder de reikwijdte van deze wetgeving. Het gevolg daarvan kan, in ieder geval in
theorie, zijn dat autoriteiten in de VS in voorkomend geval toegang krijgen tot de
gegevens die door Solvinity in opdracht van de Staat worden verwerkt.
De overeenkomsten tussen de Staat en Solvinity bieden aanknopingspunten om ten minste
van Solvinity te verlangen dat er technische en organisatorische maatregelen worden
getroffen om te waarborgen dat de gegevens waartoe zij toegang heeft op een wijze
worden verwerkt die voldoet aan de in de EU geldende regels, zoals die uit de Algemene
verordening gegevensbescherming. Welke maatregelen dat zullen zijn vormt onderwerp
van de gesprekken tussen de Staat en Solvinity.
Vraag 6
Wat is op dit moment de eigendomsstructuur van de IT-diensten achter DigiD, MijnOverheid
en Digipoort? Welke onderdelen zijn in handen van Solvinity, en wat betekent de overname
praktisch voor de eigendom en exploitatie van deze cruciale infrastructuur?
Antwoord 6
Voorzieningen zoals DigiD, MijnOverheid en Digipoort zijn specifieke applicaties ontwikkeld
door en voor Logius. De applicaties DigiD en MijnOverheid draaien op het door Solvinity
beheerde ICT-infrastructuurplatform «PICARD». Op dit platform kunnen de gebruikersrechten
en het beheer per laag (infrastructuur, applicatie, netwerk) verschillen en/of door
verschillende partijen worden uitgevoerd.
Het uitgangspunt is dat de Staat der Nederlanden eigenaarsrechten van de software
en data van voorzieningen als DigiD, MijnOverheid en Digipoort bezit. Leveranciers
hebben, afhankelijk van de dienstverlening, gebruikersrechten om toegang te krijgen
om hun beheertaken te kunnen uitvoeren. Er zijn twee vormen van beheer te onderscheiden:
technisch beheer en applicatiebeheer. Het technische beheer (o.a. infrastructuur,
servers) van het «PICARD» ICT-platform is uitbesteed aan Solvinity.
Het applicatiebeheer dat zich richt op de werking van de applicatie zelf wordt uitgevoerd
door eigen Logius medewerkers, eventueel aangevuld met inhuur of uitbesteed. Dit verschilt
per voorziening. Beide vormen van beheer zijn uitvoerende taken en staan los van eigendomsrechten
t.a.v. software en data.
Vraag 7
Hoe waarborgt u dat andere belangrijke overheidsdiensten, die nu in Nederlandse handen
zijn, niet op termijn eveneens kunnen worden overgenomen door buitenlandse partijen?
Welke preventieve strategie wordt hierbij door het kabinet gehanteerd?
Antwoord 7
Het in Nederlandse handen houden van alle bedrijven is op zichzelf geen doel van het
kabinet. Nederland hanteert een stelsel van investeringstoetsingen gericht op het
mitigeren van risico’s voor de nationale veiligheid. Mocht de beoogde overname onder
het bereik van de investeringstoetsing vallen zal het reguliere, zorgvuldige proces
daartoe gevolgd worden.
De nieuwe Rijksbrede Strategie IT-sourcing, onderdeel van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie
(NDS), geeft aandacht aan het verkrijgen van een sterkere regie op digitale autonomie,
soevereiniteit en veiligheid. Voor situaties waarin leveranciers worden overgenomen
door buitenlandse partijen wordt een handreiking ontwikkeld om de afnemers te helpen
met het in kaart brengen van de mogelijke risico’s die daarmee gepaard gaan en de
mogelijkheden tot mitigatie.
Vraag 8
Erkent u de bredere zorgen over de afhankelijkheid van buitenlandse cloudaanbieders
die in het artikel naar voren worden gebracht? In hoeverre heeft het kabinet concrete
stappen gezet om te investeren in digitale autonomie, bijvoorbeeld op het gebied van
een nationale of «soevereine» overheidscloud?
Antwoord 8
Het kabinet erkent de zorgen over de afhankelijkheid van buitenlandse cloudaanbieders.
De Rijksoverheid streeft dan ook naar het tot stand komen van een «soevereine overheidscloud»
voor kritieke overheidsdienstverlening. Binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie
(NDS) wordt verkend hoe een soevereine overheidscloud eruit kan zien; dit geldt als
belangrijke prioriteit. Tevens recent de Visie Digitale Autonomie vastgesteld. Naast
het onderstrepen van het belang van digitale autonomie, worden ook de strategische
bouwstenen benoemd die nodig zijn om te komen tot een digitale overheid die grip heeft
op autonomie, zeggenschap heeft over haar data (soevereiniteit) en cyberveilig en
weerbaar is. Deze casus onderstreept het belang van de NDS.
Vraag 9
Hoe verhoudt deze overname zich tot het bestaande Rijksbreed Cloudbeleid? Worden er
in dat beleid mechanismen opgenomen om toekomstige overnames van (voormalig-) Nederlandse
cloudleveranciers door buitenlandse partijen te beperken?
Antwoord 9
In het Rijksbreed cloudbeleid is een risicoanalyse verplicht. Hierin moeten ook de
risico’s van mogelijke buitenlandse inmenging op de dienstverlening op het gebied
van vertrouwelijkheid en beschikbaarheid worden meegewogen. Waar nodig moeten die
risico’s worden gemitigeerd, dan wel moet een andere leverancier worden gezocht. Deze
risico’s gelden niet voor elke overheidsdienst waardoor een risico-gebaseerde aanpak
het gehanteerde mechanisme is.
Vraag 10
Bent u bereid de Kamer halfjaarlijks te informeren over de risico-inschatting, de
maatregelen die worden genomen én de mogelijke vervolgacties in het kader van digitale
autonomie over Nederlandse overheidswebsites?
Antwoord 10
Het Forum Standaardisatie voert periodiek onderzoeken3 uit naar de toepassing van open standaarden, de naleving van de «pas toe of leg uit»-lijst
en de informatiebeveiliging bij overheidsorganisaties, waarmee zij inzicht geeft in
de interoperabiliteit en digitale weerbaarheid van de Nederlandse overheid om daarmee
vendor lock-in te voorkomen en kwetsbaarheden in kaart te brengen.
Daarnaast wordt in de eerste helft van 2026, vanuit het NDS Programma, een verkenning
uitgevoerd naar realisatie van een overheidsbrede soevereine cloudvoorziening. Deze
cloudvoorziening is een belangrijke prioriteit van het NDS programma. Ik zal de uitkomsten
van deze verkenning met uw Kamer delen.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
E. van Marum, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Bijlagen
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.