Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Heutink over de campagne spitsspreiden en -mijden

Antwoord van Minister Tieman (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 9 december
2025).

Vraag 1

Deelt u de opvatting dat spitsmijden een rookgordijn is voor het feit dat er al jarenlang
niet of nauwelijks nieuwe weginfrastructuurprojecten worden afgerond, en daarmee dus
niets meer dan pure armoede is? Zo nee, waarom niet?1

Antwoord 1

Nee, ik deel die opvatting niet. IenW werkt aan bereikbaarheid. Dat betekent dat we,
naast investeringen in infrastructuur, ook inzetten op het bieden van inzicht aan
reizigers om het mobiliteitssysteem zo goed mogelijk te benutten. Het inzetten van
al deze mogelijkheden is om de bereikbaarheid van Nederland te verbeteren. Spitsspreiden
en -mijden maakt daarmee onderdeel uit van een reguliere bredere set aan maatregelen
en beleidsinstrumenten.

Vraag 2

Hoeveel campagnes om spitsmijden te promoten zijn er in de afgelopen 20 jaar gestart
en wat is het effect van ieder van deze campagnes precies geweest?

Antwoord 2

De campagne Spitsmijden die in 2025 is gestart, is welliswaar de eerste massamediale
publiekscampagne over dit specifieke onderwerp. Maar er zijn eerder regionale campagnes
uitgevoerd in het kader van Beter Benutten. Met vanAnaarBeter ontvangen reizigers
ook informatie over reismogelijkheden, naar aanleiding van wegwerkzaamheden.

De campagne stimuleert forenzen om later naar kantoor te gaan of eerder te vertrekken.
Het gaat hierbij om de mensen die de mogelijkheid hebben om de spits te mijden. De
boodschap van deze campagne is dus alleen gericht op reizigers die anders kunnen én
willen reizen. Dit sluit aan op de wens van de Kamer, uitgesproken met de motie Heutink
eerder dit jaar.2

Het veranderen van reisgedrag vergt een consistente, meerjarige aanpak. De effecten
van een campagne zijn nooit te isoleren van andere maatregelen en maatschappelijke
ontwikkelingen. De evaluatie van de campagne is nog niet beschikbaar. We verwachten
de rapportage rond februari 2026.

Vraag 3

Denkt u werkelijk dat Nederlanders de auto zullen laten staan zolang NS de tarieven
keer op keer blijft verhogen, maar tegelijkertijd niet verder komt dan een dienstregeling
die ternauwernood voldoet aan de bodemwaarde? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

De verwachting en het doel is niet dat met deze campagne alle reizigers de auto laten
staan en de trein pakken. Dat is ook niet nodig voor het verlichten van congestie.
Uit studies weten we dat als 8% van de reizigers een andere keuze maakt, de spitsproblematiek
grotendeels is opgelost.3

We maken reizigers bewust van de mogelijkheden die er zijn. Welke dat uiteindelijk
zijn hangt van verschillende zaken af, bijvoorbeeld de prijs, de reistijd, betrouwbaarheid
en het comfort van de reis. Uiteindelijk is het aan de reiziger zelf om een keuze
te maken.

Vraag 4

Gaat u MIRT-projecten (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) die
significant bijdragen aan het afnemen van de filedruk afronden? Zo ja, welke en wanneer?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) bevat de langetermijninvesteringen
in de bereikbaarheid. De Kamer wordt hier regelmatig over geïnformeerd via de MIRT
brieven en het MIRT Overzicht. De afgelopen jaren zijn scherpe keuzes noodzakelijk
gebleken in het investeringsprogramma van het Mobiliteitsfonds (MF), vanwege financiële
tekorten bij lopende projecten en programma’s, onvoldoende stikstofruimte en krapte
op de arbeidsmarkt. Door deze keuzes kan worden doorgewerkt aan de MIRT-projecten
die wél maakbaar zijn. Zoals de nieuwe verbinding ViA15 en de verbreding van de A27
Houten Hooipolder.

Om Nederland bereikbaar te houden herstart IenW de gepauzeerde projecten gefaseerd,
wanneer er voldoende ruimte is: financieel, stikstof en personeelscapaciteit. Als
onderdeel hiervan wordt verkend waar ruimte kan worden gezocht rond stikstofopgaven
en slimme oplossingen met capaciteit uit regio, de markt, of (inhuur door) RWS. De
Kamer is geïnformeerd dat er komende jaren sprake blijft van een zeer forse financiële
opgave.4 De bereikbaarheid en mobiliteit van Nederland staan hierdoor onder druk. Er zijn
structureel meer financiële middelen nodig. Zowel voor instandhouding als nieuwe (structuurversterkende)
infrastructuur voor ons hoofdwegennet en hoofdspoornet.

Vraag 5

Wanneer gaat u stoppen met dit soort nietszeggende campagnes en gaat u over op het
aanleggen en onderhouden van kwalitatieve infrastructuur? Waarom wel of waarom niet?

Antwoord 5

Het uitbreiden van infrastructuur vraagt een zorgvuldige voorbereiding en in veel
gevallen aanzienlijke financiële investeringen, voldoende vergunningsruimte en personeel.
Nederland heeft op dit moment te maken met tekorten op al deze onderdelen. Waar het
regeerprogramma hier wel ruimte voor biedt, wordt gewerkt aan infrastructurele oplossingen.
Zoals in het regeerprogramma is afgesproken, wordt deze ruimte vooral gebruik voor
het ontsluiten van (nieuwe) woningbouwlocaties.

Het beleid richt zich op een samenhangende aanpak. Het onderhouden van onze netwerken
en het waar nodig uitbreiden van infrastructuur zijn nu en in de toekomst essentieel
om onze bereikbaarheid op peil te houden. Tegelijkertijd zijn er meer instrumenten
om de bereikbaarheid in Nederland op peil te houden. Bijvoorbeeld het slimmer benutten
van de bestaande netwerken. De campagne spitsmijden levert hier een bijdrage aan.

Vraag 6

Vindt u het nu écht een goed idee om de automobilist, die zich nu al blauw aan het
betalen is aan de pomp en zijn eigen woonwijk tot een autoluwe omgeving ziet veranderen,
ook nog eens lastig te vallen over tijden waarop hij rijdt? Zo ja, waarom?

Antwoord 6

De campagne richt zich op de mensen die anders kunnen en willen reizen. Hierdoor krijgen
automobilisten die niet anders kunnen of willen juist meer ruimte op de weg. De spits
wordt hierdoor voor iedereen aangenamer.