Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Podt over overlastgevers in Ter Apel

Antwoord van Minister Keijzer (Asiel en Migratie) (ontvangen 9 december 2025). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 465.

Vraag 1

Wat is de stand van zaken met betrekking tot het aantal plaatsen in de procesbeschikbaarheidslocatie
(pbl) in Ter Apel op dit moment? Klopt het dat er op dit moment slechts vijf plaatsen
beschikbaar zijn? Vindt u dit zelf voldoende? Op welke termijn kunnen we hier meer
van verwachten?

Antwoord 1

De procesbeschikbaarheidslocatie is een onderdeel van de pilot procesbeschikbaarheidsaanpak.
Het doel van deze pilot is het versneld afhandelen van asielaanvragen die op basis
van het land van herkomst van de aanvrager als «kansarm» worden ingeschat. Daarnaast
zijn er binnen de pilot mogelijkheden om een strikter regime toe te passen op het
moment dat de aanvrager zich niet aan de afspraken houdt of overlastgevend gedrag
laat zien. Dit zijn de inhuisregistratie, de verscherpt toezichtslocatie, de de procesbeschikbaarheidslocatie,
de handhavings- en toezichtslocatie en vreemdelingenbewaring. De verscherpt toezichtslocatie
heeft 75 plekken. De procesbeschikbaarheidslocatie is gestart met vijf plaatsen in
juli 2025. Bij aanvang is afgesproken dat er méér mensen kunnen worden geplaatst indien
hier aanleiding toe is. Het is daarmee niet zo dat maximaal 5 personen op de pbl kunnen
worden geplaatst.

Momenteel zien we dat veel overlast veroorzaakt wordt door groepen mensen die niet
in de pbl kunnen worden geplaatst, zoals mensen met een Dublinclaim en minderjarige
asielzoekers. De pbl is erop gericht om asielzoekers versneld af te handelen (binnen
4 weken). Mensen met een Dublinclaim kunnen niet in de pbl geplaatst worden, omdat
het doorlopen van hun procedure langer dan vier weken duurt. Daarom is momenteel het
aantal pbl plaatsingen beperkt. De Dublinclaimanten die overlast veroorzaken, zoals
een winkeldiefstal, worden in de verscherpt toezicht locatie (vtl) geplaatst. Daarnaast
heeft het verspreiden van mensen met een Dublinclaim prioriteit. De werking van de
pilot procesbeschikbaarheidsaanpak wordt de komende tijd met de keten geëvalueerd.
Hierbij wordt ook het aantal plekken betrokken. Hierover zal ik u het eerste kwartaal
van 2026 informeren.

Vraag 2

Welke afspraken zijn er met de lokale driehoek in de gemeente Westerwolde gemaakt
over de handhaving van het gebiedsgebod op het terrein? Is er al sprake van extra
handhavingscapaciteit voor het terrein waarvoor het gebiedsgebod geldt, zoals u vermeldde
in uw brief van 2 oktober 2025?1

Antwoord 2

Op 28 augustus jl. heeft een afvaardiging van het ministerie en de asielketen deelgenomen
aan het overleg met de lokale driehoek in de gemeente Westerwolde. Hierbij is ook
de handhaving aan de orde gekomen. Op basis van dit overleg is onderzocht of extra
capaciteit van politie en extra inzet van boa’s mogelijk is. Mijn ministerie heeft
hierbij toegezegd om extra boa’s te leveren aan gemeente Westerwolde die ingezet kunnen
worden in Ter Apel. Voor de handhaving van het gebiedsgebod geldt dat de politie altijd
onderzoekt of vreemdelingenbewaring opportuun is als iemand buiten het gebied staande
wordt gehouden door bevoegd gezag.

Vraag 3

Wat is de stand van zaken met betrekking tot het doorplaatsen van overlastgevende
asielzoekers met een Dublinclaim naar opvanglocaties (zo nodig met extra beveiliging)
buiten Ter Apel? In hoeverre gebeurt dit nu structureel? Als dit niet structureel
gebeurt, waarom niet?

Antwoord 3

Ik heb aan de keten opdracht gegeven om het aantal mensen met een Dublinclaim in Ter
Apel naar beneden te krijgen. Hier wordt prioriteit aan gegeven. De afgelopen periode
bleek dat Dublinclaimanten weliswaar doorgeplaatst worden, maar dat door de instroom
van nieuwe aanvragers de bezetting relatief stabiel blijft. Belangrijk knelpunt bij
het doorplaatsen van méér Dublinclaimanten is de krapte in de opvangcapaciteit. Verder
wordt voor Dublinclaimanten die overlast geven ingezet op een persoonsgerichte aanpak
en er wordt ingezet op inbewaringstelling.

Vraag 4

Levert het overplaatsen van deze groep overlastplegers nu een oplossing voor inwoners
en ondernemers in Ter Apel, die regelmatig met veelplegers uit deze groep te maken
krijgen, die vaak na enkele uren alweer op straat staan? Zo nee, wat bent u van plan
hier wel aan te doen?

Antwoord 4

Inbewaringstelling en het meer evenredig verdelen van Dublinclaimanten over het land
leidt er toe dat de overlast die inwoners en ondernemers in Ter Apel ervaren minder
wordt. Daarom wordt hard gewerkt aan het vergroten van de opvangcapaciteit in Nederland
en het zoveel mogelijk doorplaatsen van deze groep. Mijn ministerie heeft regelmatig
gesprekken met ondernemers over de aanpak van de overlast en de schade.

Vraag 5

Is het de bedoeling om ook minderjarige overlastgevers door te plaatsen naar opvanglocaties
buiten Ter Apel? Zo nee, welke oplossing is er dan voor deze overlastgevende groep,
die ook door ondernemers en inwoners vaak alweer na korte tijd op straat gezien worden?

Antwoord 5

De insteek is dat amv-ers kort in Ter Apel blijven na hun komst in Nederland. Het
is dus de bedoeling dat amv-ers snel worden doorgeplaatst uit Ter Apel om hun procedure
te doorlopen in andere locaties in het land. Dat geldt ook voor overlastgevende amv-ers.
Voor deze groep zijn in het land alternatieve opvangvormen beschikbaar die intensiever
inzetten op de begeleiding zoals de Perspectief Opvang Nidos en intensieve begeleiding
amv. (zie antwoord bij vraag 6).

Vraag 6

Is (een vorm van) perspectiefopvang zoals deze eerder door Nidos werd opgezet (kleinschalig,
intensieve begeleiding door medewerkers met veel ervaring met deze groep) een oplossing
voor de plaatsing van minderjarige overlastgevers uit Ter Apel (of andere opvang)?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Een vorm van perspectiefopvang, zoals eerder door Nidos opgezet, kan bijdragen aan
een oplossing. Nidos werkt nauw samen met gemeenten om geschikte locaties voor de
Perspectief Opvang Nidos te identificeren en de capaciteit uit te breiden waar mogelijk.
Daarnaast is het COA begin 2025 gestart met de pilot locatie iba: intensieve begeleiding
amv. De doelgroep bestaat uit amv met zorgelijk gedrag, waarvan wordt ingeschat dat
er een specifieke hulp- of begeleidingsvraag aan ten grondslag ligt.

Vraag 7

Zijn er voldoende van dit soort (zie vraag 6) opvanglocaties beschikbaar? Wat doet
het kabinet om hiervoor te zorgen?

Antwoord 7

Het kabinet zet, in samenwerking met Nidos en het COA, in op het uitbreiden van de
opvangcapaciteit en het vinden van geschikte locaties om deze vorm van begeleiding
breder beschikbaar te maken