Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Hertzberger over het NGT-voorstel naar aanleiding van het Argos artikel

Antwoord van Staatssecretaris Rummenie (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
(ontvangen 24 november 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Sleutelrol voor Nederland in Europese lobby voor versoepeling
regels gentech-voedsel» van Argos en de bijbehorende documentaire «Stille strijd om
ons zaad»?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met het artikel en de uitzending van Argos over het NGT-voorstel.

Vraag 2

Herinnert u zich de aangenomen motie van het lid Hertzberger c.s. (Kamerstuk 36 410 XIV, nr. 81), waarin de regering wordt verzocht zich in te zetten voor een interpretatie van
de nieuwe genomische technieken (NGT)-verordening die voorkomt dat er patenten kunnen
worden verleend op zowel conventioneel als genetisch geïntroduceerde eigenschappen?

Antwoord 2

Ja, ik ben bekend met deze aangenomen motie. De Minister van EZ heeft deze motie overeenkomstig
de toezegging2 uitgevoerd en heeft u geïnformeerd over zijn inzet op deze motie3.

Vraag 3

Hoe beoordeelt u de in het artikel beschreven actieve Nederlandse lobby voor versoepeling
van NGT-regels, inclusief het weglaten van risicobeoordeling en etikettering bij NGT-gewassen,
in het licht van deze en andere aangenomen moties die juist pleiten voor strikte kaders
en bescherming van publieke belangen?

Antwoord 3

Het Ministerie van LVVN heeft voorafgaand aan de publicatie van het artikel en de
uitzending van Argos van 7 september 2025 antwoord gegeven op de door Argos gestelde
vragen. Argos heeft de antwoorden op die vragen niet inhoudelijk in het artikel verwerkt
of deze behandeld in de uitzending. De antwoorden zijn bij het artikel als een weerwoord
van het Ministerie van LVVN opgenomen. In die antwoorden licht ik toe dat de beleidsinzet
in Brussel door mijn ambtenaren plaatsvindt conform het BNC-fiche en aangenomen moties
over het NGT-voorstel.

Vraag 4

Kunt u toelichten hoe uw ministerie en andere betrokken ministeries de uitvoering
van deze Kameruitspraken hebben gewaarborgd in de Nederlandse inzet binnen de besloten
triloog op 14 oktober 2025? Kunt u daarbij specifiek aangeven welke inzet is gepleegd
om patenteerbaarheid van NGT-eigenschappen te voorkomen?

Antwoord 4

Het Nederlandse kabinet is niet direct betrokken bij de trilogen voor het NGT-voorstel.
Deze worden gevoerd door het voorzitterschap van de Raad, op dit moment Denemarken.
Wel zorgt het voorzitterschap voor terugkoppeling van de uitkomsten van de trilogen
naar de Raad met alle lidstaten. Het kabinet heeft zich voorafgaand aan het bereiken
van het Raadsakkoord ingezet conform het antwoord op de motie om in het NGT-voorstel
een oplossing te bereiken dat octrooirechten geen blokkade zijn voor toegang tot genetische
eigenschappen voor veredelaars en transparantie voor veredelaars te bieden in het
octrooilandschap binnen de veredeling.

Vraag 5

Hoe verhoudt het resultaat zich tot het Commissie milieubeheer, klimaat en voedselveiligheid
(ENVI)-compromis van het Europees Parlement, dat octrooien op NGT-planten en -producten
uitsluit? Steunt Nederland dit standpunt nog steeds actief in de onderhandelingen?

Antwoord 5

Het onderwerp octrooien is alleen nog verkennend besproken in de trilogen. Er zijn
nog geen nieuwe voorstellen gedaan om een compromis te sluiten.

Vraag 6

Is het waar dat zorgen van kleinere veredelaars en maatschappelijke organisaties structureel
minder prioriteit kregen in de Nederlandse onderhandelingsinzet, zoals wordt gesuggereerd
in het artikel? Zo nee, kunt u dat onderbouwen met concrete voorbeelden van hoe deze
belangen zijn meegenomen?

Antwoord 6

Het vorige kabinet heeft een brede consultatie van stakeholders uitgevoerd over dit
onderwerp en heeft een belangenafweging gemaakt in het BNC-fiche4. Hierin beschrijft het kabinet dat met het NGT-voorstel wordt beoogd om NGTs juist
toegankelijk te maken voor alle veredelaars. Daarnaast respecteert het kabinet de
wens van de biologische sector om vrij te blijven van NGT-planten. Ook is de inzet
van het kabinet, mede door inbreng van maatschappelijke organisaties zoals de Natuur
& Milieufederatie Noord-Holland en IUCN-NL, dat voor NGT-planten waarvan het niet
waarschijnlijk is dat deze met conventionele veredeling tot stand kunnen komen (NGT-categorie
2 planten), een proportionele risicobeoordeling uitgevoerd moet worden.

Vraag 7

Erkent u dat een toename van patenten op NGT-gewassen het risico met zich meebrengt
van belemmering van veredelingsvrijheid, juridisering van de sector en machtsconcentratie
bij enkele grote zadenbedrijven, zoals in het artikel wordt beschreven? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 7

Het is niet mogelijk om een octrooi aan te vragen op een NGT-gewas of plantenras.
Wel is het mogelijk om een octrooi aan te vragen op een technisch proces om een planteneigenschap
in te brengen. Sinds 2017 geldt dat octrooien die worden aangevraagd voor eigenschappen
die met behulp van genetische technieken worden geïntroduceerd, uitsluitend bescherming
bieden voor eigenschappen die met behulp van die genetische technieken worden geïntroduceerd
en niet voor dezelfde eigenschap die via traditionele veredeling tot stand is gekomen.
Ik erken dat er zorgen leven over een mogelijke toename van octrooien en de gevolgen
daarvan voor veredelingsvrijheid en concurrentie, en ik kijk ook kritisch naar het
gebruik van octrooirecht in de plantenveredeling. Echter gaat het op dit moment om
veronderstellingen en zijn duidelijke gevolgen van octrooien in de plantenveredeling
niet aangetoond. Ik wacht de in 2026 geplande publicatie van de studie van de Europese
Commissie over intellectueel eigendom in de plantenveredeling af. Deze studie zal
een basis vormen voor het verdere gesprek over dit onderwerp.

Vraag 8

Gezien de grote meerderheden die moties zoals de motie-Hertzberger c.s. hebben gekregen
houdt u er rekening mee dat de Kamer u mogelijk per motie zal verzoeken om tegen een
resultaat te stemmen waarin de oproepen tot heldere etikettering, voor keuzevrijheid
en tegen octrooien van eigenschappen niet voldoende zijn gewaarborgd? Kunt u toezeggen
gehoor te geven aan een dergelijk verzoek?

Antwoord 8

Ik zie het Raadsakkoord als een mooi compromis waarin heldere etikettering, keuzevrijheid
en octrooien in de plantenveredeling op een proportionele manier worden gewaarborgd.
Uiteraard zal ik eventuele nieuwe wensen van de Kamer zorgvuldig wegen, rekening houdend
met de proportionaliteit en (juridische) uitvoerbaarheid van een dergelijke motie
en in het licht van internationale verplichtingen van Nederland.

Vraag 9

Kunt u toezeggen de Kamer tijdig te informeren over aankomende stemmingen zodat er
voldoende gelegenheid is om uw inzet in Europa in lijn te brengen met de wens van
een democratische meerderheid?

Antwoord 9

Ik informeer uw Kamer altijd over stemmingen in de Landbouw- en Visserij Raad middels
de geannoteerde agenda, dit zal ik blijven doen.

Vraag 10

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden voordat er nieuwe overleggen
plaatsvinden?

Antwoord 10

Ik heb uw vragen één voor één en met spoed beantwoord. Echter loopt het Europese proces
altijd door, ik kan daarom niet garanderen dat er geen overleggen plaatsvinden in
een bepaalde periode. In deze periode is het onderwerp Nieuwe Genomische Technieken
niet besproken in de Landbouw- en Visserij Raad.