Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Dassen, Dobbe, Teunissen en Piri over het bericht 'Nederland schrapt marineleveringen aan Israël, 'risico op ongewenst eindgebruik’

Antwoord van Minister Brekelmans (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 3 september 2025)

Vraag 1

Bent u bekend met bovenstaand bericht?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u aangeven welke vergunningen precies zijn ingetrokken? Kunt u daarbij per vergunning
aangeven welk nummer de vergunningen hadden, om welke specifieke goederen het ging,
wat het eindgebruik was, wat de goederen waard waren, en wat het land van herkomst
en eindbestemming van de goederen was?

Antwoord 2

De ingetrokken vergunningen NL0074CDIU0182267 met een transactiewaarde van € 11.405,–,
NL0074CDIU0184525 met een transactiewaarde van € 1.157,– en, NL0074CDIU0185272 met
een transactiewaarde van € 7.361,– hebben betrekking op uitvoer van uit Nederland
afkomstige reserveonderdelen voor (hangar)deuren/luiken van Israëlische marineschepen.

Vraag 3 en 4

Op welke exacte datum is het besluit genomen om de vergunningen in te trekken?

Wat is de exacte ingangsdatum van de intrekking van de vergunningen?

Antwoord 3 en 4

Op respectievelijk 23 juni (NL0074CDIU0182267) en 14 juli (NL0074CDIU0184525 en NL0074CDIU0185272)
jl. heeft de Staatssecretaris Buitenlandse Handel op buitenlandpolitiek advies van
de Minister van Buitenlandse Zaken de intrekkingsbesluiten genomen. Op respectievelijk
27 juni en 1 augustus jl. zijn de beschikkingsbevoegden geïnformeerd dat de eerder
afgegeven vergunning per onmiddellijke ingang werd ingetrokken.

Vraag 5

Indien het besluit reeds voor uw brief van 28 juli jongstleden is genomen, waarom
heeft u de intrekking van de vergunningen niet reeds in de desbetreffende brief aan
de Kamer gecommuniceerd?

Antwoord 5

Het kabinet heeft in de brief van 28 juli jl. het actuele aantal afwijzers gecommuniceerd.
Daar had bij nader inzien ook de op 27 juni ingetrokken vergunning (NL0074CDIU0182267)
bij moeten worden vermeld. Voor de overige twee ingetrokken vergunningen geldt dat
bij verzending van de brief van 28 juli de beschikkingsbevoegde nog niet van het besluit
op de hoogte was gesteld.

Vraag 6 en 7

Heeft u zicht op of de militaire goederen die onder de ingetrokken vergunning vallen,
reeds (deels) geleverd zijn?

Kunt u toelichten wat de intrekking praktisch inhoudt? Betekent de intrekking bijvoorbeeld
dat er per direct geen onderdelen meer onder de vergunningen kunnen worden verstrekt
aan Israel? En dat Israël de ontvangen militaire goederen aan Nederland heeft teruggegeven/moet
teruggeven? Of kan Israël de verkregen onderdelen blijven gebruiken?

Antwoord 6 en 7

De intrekking van vergunning NL0074CDIU0182267, waaronder nog geen feitelijke uitvoer
had plaatsgevonden, heeft tot gevolg dat de geldigheid van de lopende vergunning vanaf
het moment van bekendmaking aan de beschikkingsbevoegden per direct (voor de toekomst)
stopt en dat deze niet langer op grond van de eerder verleende vergunning goederen
mag uitvoeren.

Van de vergunningen NL0074CDIU0184525 en NL0074CDIU0185272 is vóór de intrekking gebruik
gemaakt. De goederen in kwestie hebben Nederland verlaten waardoor Nederland feitelijk
geen controle meer heeft over deze goederen. Niettemin heeft het kabinet met de intrekking
het signaal willen afgeven dat dit type aanvragen momenteel, gelet op de context in
de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever, de toets aan de Europese kaders voor
wapenexportcontrole niet doorstaat.

Vraag 8 t/m 12

Indien Israël de reeds verkregen onderdelen onder de ingetrokken vergunningen kan
blijven gebruiken, bestaat er dan een risico dat ze zijn/worden ingezet voor (of ter
ondersteuning van) aanvallen tegen Palestijnen? Zo ja, hoe reëel is dat risico? Zo
nee, waarom bestaat dat risico volgens u niet en waarom heeft u de vergunningen dan
alsnog ingetrokken?

Wat is de exacte reden dat de vergunningen juist nu zijn ingetrokken, en waarom werd
in een eerder stadium besloten om de vergunningen wél te verstrekken? Welke nieuwe
informatie is hierin doorslaggevend geweest?

Kunt u uitleggen of en waarom de gebruiksdoeleinden van de vaartuigen – zoals benoemd
in het NRC op 9 augustus jongstleden2 – onderdeel waren van de beslissing om de vergunningen in te trekken? Heeft u hier
nieuwe informatie over ontvangen?

Heeft u nieuwe aanwijzingen dat de «delen voor oorlogsschepen» en «delen voor korvetten»
gebruikt zijn of gebruikt zouden worden voor of ter ondersteuning van Israëls aanvallen
op Palestijnen? Zo ja, wat zijn die aanwijzingen? Zo nee, waarom bent u dan op moment
van intrekking tot de conclusie gekomen dat de onderdelen nu wel tot een «risico op
ongewenst eindgebruik» leiden?

Als het gebruiksdoel van deze vergunningen geen onderdeel was van de beslissing, kunt
u dan uitleggen of en waarom de «verslechterde situatie in Gaza» nu een reden tot
intrekking was? Wat is er veranderd in de situatie waardoor er nu tot intrekking is
besloten?

Antwoord vragen 8 t/m 12

Er zijn op dit moment geen concrete indicaties dat de marineschepen waarin uitgevoerde
goederen worden geïntegreerd actief betrokken zijn bij de gevechtshandelingen van
de Israëlische strijdkrachten in de Gazastrook en/of de Westelijke Jordaanoever.

In het licht van de zorgen over de wijze van hogergenoemde inzet van de Israëlische
strijdkrachten in en ten aanzien van de Gazastrook en de verslechterende omstandigheden
aldaar heeft het kabinet voorgenoemde vergunningen herbeoordeeld aan de hand van de
Europese wapenexportcontrolecriteria.

Hoewel het bij de ingetrokken vergunningen gaat om goederen die gelet op hun functie
en aard geen direct effect hebben op de gevechtscapaciteit of de directe inzetbaarheid
van de marineschepen, is bij de herbeoordeling een toenemend risico geconstateerd
dat de marineschepen waarin de goederen worden geïntegreerd, ingezet worden ten aanzien
van de Gazastrook.

Op grond van dit risico hebben de transacties de herbeoordeling aan de Europese kaders
voor wapenexportcontrole niet doorstaan als gevolg waarvan deze vergunningen zijn
ingetrokken.

Vraag 13 en 14

Bent u ervan op de hoogte dat op de huidige maandrapportage uitvoer militaire goederen
van de rijksoverheid nog altijd lopende exportvergunningen zijn opgenomen die zien
op de uitvoer van delen voor oorlogsschepen en korvetten naar Israël? Zo ja, betreft
dit de vergunningen die zijn ingetrokken en indien dat het geval is: waarom staan
die vergunningen nog op de lijst?

Kunt u garanderen dat de informatie in de maandelijkse rapportages die de rijksoverheid
op de website publiceert daadwerkelijk maandelijks wordt gecontroleerd (en indien
nodig onmiddellijk bijgewerkt)? Met andere woorden: geven de rapportages altijd een
waarheidsgetrouwe weergave van de verstrekte vergunningen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 13 en 14

Het kabinet publiceert, via de genoemde historische overzichten, regelmatig kerngegevens
over alle afgegeven vergunningen voor de uitvoer van militaire goederen. Dit geldt
ook voor deze drie vergunningen die eerder afgegeven en daarna ingetrokken zijn. Deze
vergunningen staan nog op de lijst om in het kader van transparantie inzichtelijk
te maken dat er eerder wel vergunning is afgegeven voor de betreffende transacties.
Het kabinet zal de betreffende vergunningen voorzien van een korte toelichting op
de intrekking.

Door zware belasting bij exportcontrole bij Douane en het Ministerie van Buitenlandse
Zaken als gevolg van de Ruslandsancties en de oorlog in de Gazastrook wordt de verwerking
en publicatie van deze kerngegevens soms vertraagd. Het kabinet doet zijn uiterste
best om deze gegevens tijdig te actualiseren. Gelet op de tijd die nodig is voor verwerking
van de data zal er echter altijd een vertraging zitten in de rapportage over afgegeven
vergunningen.

Vraag 15

Kunt u precies aangeven welke vergunningen voor de export van militaire goederen naar
Israël momenteel nog geldig zijn? Kunt u daarbij per vergunning aangeven welk nummer
de vergunningen hebben, om welke goederen het gaat, wat het eindgebruik is, wat de
goederen waard zijn, en wat het land van herkomst en eindbestemming van de goederen
is?

Antwoord 15

Op dit moment is er slechts één vergunning (NL0074CDIU0185558) met de Israëlische
krijgsmacht als eindgebruiker geldig. Deze betreft de uitvoer via Duitsland van uit
Canada afkomstige onderdelen ten behoeve van het Iron Dome-luchtafweersysteem in Israël die het kabinet conform motie Kahraman3 blijft toestaan mits deze de toets aan de Europese criteria voor wapenexportcontrole
doorstaan. De transactie heeft een transactiewaarde van € 266.750,-.

Daarnaast zijn er andere vergunningen geldig voor uitvoer naar Israël waarbij eindgebruik
niet in Israël plaatsvindt. Het betreft hier (tijdelijke) uitvoer ten behoeve van
verdere productontwikkeling of reparatie- en/of onderhoudsdoeleinden in Israël. Voor
een deel van deze vergunningen geldt dat de looptijd nog niet is verstreken, maar
wel al voor de maximale waarde van de vergunningen is geëxporteerd. Deze vergunningen
zijn weliswaar nog wel geldig, maar niet meer bruikbaar. Voor het overzicht en informatie
over alle vergunningen zie onderstaande tabel:

Vergunningnummer

Goederenomschrijving

Land van Bestemming

Land van eindbestemming

Waarde

Noot

NL0074CDIU0185558

Delen voor radarsystemen

Duitsland

Israël

€ 266.750,–

Betreft onderdelen voor het Iron Domesysteem

NL0074CDIU0181334

Delen voor robots

Israël

VS

€ 49.292,–

Vergunningwaarde volledig verbruikt.

NL0074CDIU0181899

Delen, gereedschappen en technologie voor F-16 gevechtsvliegtuigen.

Het gaat hier om bewerking van F-16-onderdelen ten behoeve van productiedoeleinden.
Het betreft hier door een Nederlandse partij in Israël uitbesteed werk waarbij er
geen sprake is van eindgebruik door de Israëlische krijgsmacht. Na de werkzaamheden
in Israël zijn/worden de betreffende onderdelen geretourneerd naar Nederland.

Israël

Israël

€ 1.000.000,–

Betreft geen eindgebruik door Israëlische krijgsmacht en ook geen eindgebruik in Israël.

NL0074CDIU0183046

Delen voor simulatiesystemen

Israël

Nederland

€ 5.000.000,–

 

NL0074CDIU0184006

Elektronica voor vliegerhelmen

Israël

VS

€ 5.750,–

 

NL0074CDIU0184345

Elektronica voor vliegerhelmen

Israël

India

€ 115.575,–

 

NL0074CDIU0183705

Warmtebeeldcamera's.

Deze goederen worden geïntegreerd in systemen die vervolgens worden uitgevoerd naar
Europese landen.

Israël

Israël

€ 43.128,–

Vergunningwaarde volledig verbruikt.

Betreft geen eindgebruik door Israëlische krijgsmacht en ook geen eindgebruik in Israël.

NL0074CDIU0186462

Programmatuur voor beveiligde communicatie.

Uitvoer van demonstratiematerieel dat na beursdeelname in Nederland weer is geretourneerd
naar Israël waarvan het eindgebruik niet bij de Israëlische krijgsmacht ligt.

Israël

Israël

€ 359,58,–

Vergunningwaarde volledig verbruikt.

Betreft geen eindgebruik door de Israëlische krijgsmacht.

NL0074CDIU0185706

Communicatiesystemen.

De uit te voeren goederen worden voor verdere productontwikkeling naar Israël verzonden
en zullen enkel gebruikt worden voor test- en evaluatiedoeleinden. Er is geen sprake
van eindgebruik door de Israëlische krijgsmacht.

Israël

Israël (niet de Israëlische krijgsmacht)

€ 5.730,–

Betreft geen eindgebruik door Israëlische krijgsmacht en ook geen eindgebruik in Israël.

NL0074CDIU0187232

Technologie voor radarsystemen.

Dit betreft de uitvoer van minimaal noodzakelijke technologie ter ondersteuning van
uit te brengen offertes.

Divers, waaronder Israël

 

€ 500,–

Betreft geen eindgebruik door de Israëlische krijgsmacht.

NL0074CDIU0187795

Delen voor onbemande voertuigen

Israël

VS

€ 18.502,–

 

NL0074CDIU0188390

Elektronica voor vliegerhelmen

Israël

VS

€ 12.949,–

 

NL0074CDIU0187537

Programmatuur voor observatiesystemen.

Ingezet bij integratie van systemen die Europese landen als eindgebruiker hebben.

Israël

Israël

€ 1.000,–

Betreft geen eindgebruik door de Israëlische krijgsmacht.

NL0074CDIU0187335

Delen voor geleide projectielen

Israël

Spanje, Hongarije en Portugal

€ 2.412.128,78,–

Vergunningwaarde volledig verbruikt.

Betreft geen eindgebruik in Israël, maar bewerking van materieel ten behoeve van enkele
Europese krijgsmachten.

Vraag 16

Kunt u aangeven welke Israëlische vergunningsaanvragen Nederland sinds 7 oktober 2023
heeft afgewezen? Kunt u daarbij per vergunningsaanvraag aangeven om welke goederen
het ging, wat het eindgebruik was, wat de goederen waard waren, en wat het land van
herkomst en eindbestemming van de goederen was?

Antwoord 16

Sinds 7 oktober 2023 zijn er elf aanvragen voor uitvoer militaire goederen met eindgebruik
in Israël afgewezen. Het kabinet rapporteert publiekelijk over de afgewezen aanvragen
via de jaarrapportages en het «Historisch overzicht afgewezen aanvragen voor militaire
goederen».4 Onderstaande tabel bevat de informatie uit dit overzicht die betrekking heeft op
Israël sinds 7 oktober 2023.

CDIU nummer

Korte omschrijving

Land van eindbestemming

Eindgebruiker

Reden voor weigering

[criteria]

178774

Munitie, kal. 9x19mm

Israël

Particuliere handelaar

7

175816

Beeldversterkers

Israël

IDF

2,4,6,7

175829

Thermische kijkers

Israël

IDF

2,4,6,7

175868

Helmen

Israël

IDF

2,4,6,7

175869

Kogelwerende platen, NIJ level IV

Israël

IDF

2,4,6,7

180863

Beeldversterkers

Israël

Israel Prison Service

2,4,6,7

179643

Technologie voor helikopters

Israël

Israel Ministry of Defence

2,4,6

187112

Technologie voor helikopters

Israël

Israel Ministry of Defence

2,4,6

181008

Onderdelen voor marineschepen

Israël

IDF

2,4,6

181010

Onderdelen voor marineschepen

Israël

IDF

2,4,6

186509

Technologie voor patrouillevaartuigen

Israël

IDF

2,4,6

Vraag 17

Kunt u bovenstaande vragen binnen twee weken en los van elkaar beantwoorden?

Antwoord 17

Er is naar gestreefd de antwoorden binnen de verzochte termijn te beantwoorden. Dit
bleek uiteindelijk niet haalbaar. Vervolgens zijn de vragen binnen enkele dagen na
de deadline beantwoord.