Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Burg over kabinet wil extra maatregelen tegen Israël en roept ambassadeur op matje

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 7 augustus 2025).

Vraag 1

Kan het kabinet bevestigen dat de inzet nog steeds een staakt-het-vuren is en vrijlating
van de gijzelaars?1

Antwoord 1

Ja. De oorlog in de Gazastrook moet stoppen, er moet een staakt-het-vuren worden bereikt
en alle gijzelaars moeten worden vrijgelaten door Hamas. Daar is de Nederlandse inzet
op gericht.

Vraag 2

Hoe uit zich deze inzet?

Antwoord 2

Het kabinet betreurt dat de onderhandelingen tussen Israël en Hamas zijn vastgelopen
en roept de partijen op terug te keren naar de onderhandelingstafel. Het kabinet ziet
dat Hamas forse (mede-)verantwoordelijkheid toekomt voor het uitblijven van het staakt-het-vuren.
Daarom blijft Nederland voortrekker voor aanvullende EU-sancties tegen Hamas en Palestinian Islamic Jihad. Een onmiddellijk staakt-het-vuren is noodzakelijk voor het vrij krijgen van de
gijzelaars die zijn ontvoerd door Hamas; voor het realiseren van de noodzakelijke
hulp voor de noodlijdende bevolking van de Gazastrook en om tot een duurzame oplossing
te komen, waarbij voor het kabinet de tweestatenoplossing het uitgangspunt is. Over
de ontwikkelingen rond het staakt-het-vuren staat het kabinet in nauw contact met
partners die een bemiddelende rol spelen in de onderhandelingen, waaronder Qatar,
Egypte en de Verenigde Staten.

In mei jl. heeft Nederland de Hoge Vertegenwoordiger van de EU verzocht een evaluatie
te starten van Israëls naleving van artikel 2 van het EU-Israël Associatieakkoord.
Sindsdien zet Nederland zich ook via deze procedure in om de druk op Israël te verhogen
met als doel een staakt-het-vuren te bereiken zodat ook alle gijzelaars worden vrijgelaten,
de humanitaire blokkade van de Gazastrook volledig en onvoorwaardelijk op te heffen
en geen verdere stappen te zetten die ons verder verwijderen van de tweestatenoplossing.
Het kabinet blijft deze druk waar nodig opvoeren, onder meer door het zetten van nationale
en Europese stappen zoals beschreven in de Kamerbrief van 28 juli jl.

Vraag 3

Wat zijn momenteel de knelpunten wat betreft het toeleveren van hulp in Gaza? Welke
rol spelen Israël, de Arabische landen en hulporganisaties hierin?

Antwoord 3

De humanitaire blokkade zorgt voor grote problemen bij de hulpverlening in de Gazastrook.
Bovendien zijn er kwantitatieve en kwalitatieve beperkingen op de hulp die binnenkomt.
Het tekort aan voedsel en andere essentiële goederen zorgt voor wanhopige menigtes,
en leidt tot plunderingen van hulpgoederen. Het kabinet ziet deze situatie als het
gevolg van de aanhoudende humanitaire blokkade, alsmede de aanhoudende restricties
op invoer en distributie van humanitaire hulp. Deze situatie, vormt een belemmering
voor de deugdelijke distributie van hulp. Mitigerende maatregelen, zoals meer gepantserde
voertuigen en veiligheidsuitrusting voor hulporganisaties alsook toestemming voor
het gebruik van alternatieve routes om menigtes en risico’s te vermijden, worden niet
of nauwelijks genomen door Israël. De aanwezigheid van terroristische organisaties,
zoals Hamas en daarnaast criminele bendes, vormt een extra complicatie voor de veilige,
ordentelijke distributie van hulp. Daarnaast kampen hulporganisaties met veiligheidsuitdagingen
en logistieke problemen door het aanhoudende oorlogsgeweld.

Vraag 4

Deelt het kabinet dat alle actoren in het conflict er alles aan moeten doen om te
zorgen dat de juiste hulp bij de juiste mensen in Gaza terecht komt? Is het kabinet
bekend met meldingen dat terreurorganisatie Hamas een kwalijke rol speelt bij de distributie
van hulpgoederen? Wat is de rol van de terreurorganisatie Hamas bij het tekort aan
voedsel en andere hulp in Gaza?

Antwoord 4

Het kabinet deelt dat alle actoren in het conflict zich moeten inzetten om ervoor
te zorgen dat humanitaire hulp effectief, veilig en ordentelijk wordt gedistribueerd.
In de huidige chaotische situatie is dergelijke ordentelijke distributie uiterst complex.
Daarnaast verrijkt Hamas zich met onder andere humanitaire hulp.

Vraag 5

Hoe zorgt het kabinet ervoor dat het kritisch blijft kijken naar de rol van alle actoren
in het conflict wat betreft het tekort aan hulpgoederen in Gaza?

Antwoord 5

Het kabinet monitort de situatie en het ernstig tekort aan hulpgoederen nauwgezet
en blijft kritisch en alert ten aanzien van de rol van alle actoren in het conflict,
waaronder zowel Israël als Hamas. Nederland maakt gebruik van diplomatieke kanalen
en samenwerking met (internationale) partners, waaronder de VN, de Rode Kruis- en
Rode Halve Maanbeweging en Dutch Relief Alliance, om informatie te verzamelen en te beoordelen over de distributie en belemmeringen
van humanitaire hulp.

Vraag 6

In welk geval zal worden geconcludeerd dat Israël onvoldoende heeft gedaan voor meer
humanitaire hulp in Gaza? Hoe wordt dit bepaald?

Antwoord 6

Het kabinet vindt dat Israël de humanitaire blokkade van de Gazastrook volledig en
onvoorwaardelijk moet opheffen. Het kabinet zag het akkoord tussen de EU en Israël
over de toegang van humanitaire hulp als een stap in de goede richting, maar heeft
hierbij aangegeven dat het zo snel mogelijk zou moeten worden geïmplementeerd en dat
het cruciaal is dat Israël de met de EU gemaakte afspraken nakomt. Bovenal zal Israël
meer stappen moeten zetten om de hulpverlening te faciliteren, zoals door het openen
van alle grensovergangen en het wegnemen van belemmeringen voor distributie van hulp
door professionele, gemandateerde hulporganisaties. De Europese Dienst voor Extern
Optreden (EDEO) monitort de implementatie van het humanitaire akkoord onder andere
via medewerkers van het Directoraat-Generaal voor Europese Civiele Bescherming en
Humanitaire Hulp (ECHO) van de Commissie die ter plaatse in Israël aanwezig zijn,
en op basis van rapportages van partnerorganisaties zoals het Bureau voor de Coördinatie
van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties. Op 23 en 29 juli jl. rapporteerde
EDEO en de Commissie over de voortgang van de implementatie van het akkoord. Hieruit
werd geconcludeerd dat Israël de gemaakte afspraken onvoldoende nakomt.

Vraag 7

Kan het kabinet een overzicht sturen van alle mogelijke maatregelen die momenteel
worden overwogen, Europees en nationaal?

Antwoord 7

De door de Commissie opgestelde lijst met potentiële maatregelen is in vertrouwen
gedeeld met de lidstaten. Delen daarvan zou het vertrouwen in Nederland en daarmee
de Nederlandse diplomatieke slagkracht ondermijnen. Zoals aangekondigd in de Kamerbrief
van 28 juli jl. heeft het kabinet besloten over te gaan tot nationale en Europese
maatregelen.

Vraag 8

Hoe reflecteert het kabinet op het telefoongesprek tussen Premier Schoof en President
Herzog?

Antwoord 8

De Minister-President heeft tijdens het telefoongesprek met de Israëlische president
Herzog de Nederlandse zorgen overgebracht en met klem benadrukt dat Nederland de regering-Netanyahu
oproept een andere koers in te slaan. Minister-President Schoof heeft in het gesprek
tevens benadrukt dat Nederland significante stappen, zowel in EU-verband als nationaal,
zal voorstaan indien de situatie in de Gazastrook niet spoedig verbetert en de humanitaire
afspraken tussen de EU en Israël niet geïmplementeerd worden. Inmiddels heeft het
kabinet besloten maatregelen te nemen op nationaal en Europees vlak. De Minister-President
heeft ook benadrukt dat de veiligheid van Israël en het lot van de gegijzelden topprioriteit
blijven voor Nederland en dat Hamas een aanhoudend gevaar is en geen rol kan spelen
in de toekomst van Gaza.

Vraag 9

Hoe kijkt het kabinet naar het bericht van President Herzog op X als reactie op Premier
Schoof?

Antwoord 9

President Herzog gaat over zijn eigen woorden.

Vraag 10

Is het kabinet het eens dat Israël nog steeds als een belangrijke bondgenoot tegen
terreur en het Iraanse regime moet worden gezien? Steunt het kabinet nog steeds Israël
in zijn strijd om zijn bestaansrecht, terwijl het ook aandacht vraagt voor de humanitaire
situatie in Gaza? Blijft het kabinet dit uitdragen op Europees niveau?

Antwoord 10

Ja. Nederland steunt het bestaansrecht en het recht op veiligheid van de staat Israël
en verzet zich tegen de ontkenning en bedreiging hiervan, met name door Iran. Tegelijkertijd
hecht het kabinet aan het internationaal recht en aan de bescherming van burgers in
conflictgebieden.

Vraag 11, 12 en 13

Erkent het kabinet dat lange termijn vrede alleen mogelijk is als Hamas is uitgeschakeld?

Deelt het kabinet dat we moeten toewerken naar een tweestatenoplossing zonder Hamas?

Blijft het kabinet benadrukken op billateraal niveau en op Europese Unie (EU)-niveau
dat het huidige conflict is gestart op 7 oktober door de barbaarse terreuraanval van
Hamas?

Antwoord 11, 12 en 13

Het kabinet koestert geen illusies over de intenties en het optreden van Hamas. Hamas
is een terroristische organisatie die al jarenlang zijn eigen bevolking onderdrukt,
mensenrechten schendt en door zijn gruwelijke daden van 7 oktober 2023 een spiraal
van geweld ontketende. Hamas gebruikt Gazanen als menselijk schild en houdt momenteel
nog altijd vijftig gegijzelden vast in de Gazastrook, van wie nog minstens twintig
in leven zouden zijn. Het kabinet blijft onderstrepen dat Hamas onmiddellijk de gijzelaars
moet vrijlaten en de wapens moet opgeven. Er is geen plaats voor Hamas in de toekomst
van de Gazastrook. Het kabinet blijft dit benadrukken, ook in EU-verband.

Vraag 14

Hoe kijkt het kabinet naar mogelijke desinformatie (door Hamas) in de oorlog in Gaza?
Kan er spraken zijn van meer toegang voor onafhankelijke journalisten in Gaza?

Antwoord 14

Ondanks de gevaren, zijn er nog steeds onafhankelijke journalisten actief in de Gazastrook.
Nederland roept Israël op om hen in veiligheid hun werk te laten uitvoeren en om internationale
journalisten toegang te geven tot het gebied, ook met het oog op het tegengaan van
mogelijke desinformatie van Hamas. Veilige toegang voor journalisten tot de Gazastrook
is ook bij de ontbieding van de Israëlische ambassadeur op 29 juli aan de orde gesteld.
Nederland blijft zich hiervoor ook publiekelijk uitspreken.

Vraag 15

Deelt het kabinet dat, indien maatregelen tegen Israël genomen worden, nog steeds
EU-maatregelen tegen Israël het meest effectief zijn?

Antwoord 15

Het heeft de voorkeur van het kabinet om zo veel mogelijk in Europees verband op te
treden. Hiermee wordt namelijk een krachtig signaal afgegeven. Tegelijkertijd blijft,
bij uitblijven van consensus in EU-verband, het noodzakelijk om druk te houden door
stappen op nationaal niveau te zetten.

Vraag 16

Op welke manier vindt er momenteel coördinatie plaats tussen de Verenigde Staten (VS)
en de EU wat betreft de oorlog in Gaza?

Antwoord 16

Er vindt bilaterale contact plaats tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie
over de oorlog in de Gazastrook, op verschillende niveaus en locaties. Medewerkers
van de EU-delegaties staan in regelmatig contact met functionarissen van het Amerikaanse
Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nationale Veiligheidsraad, onder andere in
Washington D.C. en Jeruzalem. Daarnaast zijn er ook contacten met Amerikaanse diplomaten
die zijn gestationeerd bij de Amerikaanse missie bij de EU. Daarnaast vindt ook coördinatie
plaats binnen het kader van de G7.

Vraag 17

Zal het kabinet aansluiten bij de verklaring van Arabische en Europese landen dat
Hamas oproept om zijn wapens in te leveren en te vertrekken uit Gaza?

Antwoord 17

Nederland was vertegenwoordigd bij de conferentie waarin deze verklaring is opgesteld.
Nederland verwelkomt elementen uit de verklaring, waaronder de veroordeling van de
terroristische aanvallen door Hamas van 7 oktober 2023, de oproep tot ontwapening
van Hamas, en het belang van het beëindigen van de onrechtmatige bezetting van de
Palestijnse Gebieden door Israël en de noodzaak tot verbetering van de humanitaire
situatie in de Gazastrook. Nederland heeft een positieve grondhouding ten aanzien
van het steunen van de verklaring. De verklaring maakt onderdeel uit van een groter
outcome document. Het outcome document bestaat uit een politieke verklaring en een annex met mogelijke actiepunten.
Nederland heeft tot 5 september om te bepalen of we deze verklaring kunnen steunen.

Vraag 18

Kunnen deze vragen voor het debat over de oorlog in Gaza worden behandeld?

Antwoord 18

Ja.