Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kathmann over de rol van Microsoft bij Amerikaanse sancties richting het Internationaal Strafhof

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 1 juli 2025)

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht: «Rol Microsoft bij Amerikaanse sancties ICC «ernstige
wake-up call»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Vindt u het acceptabel dat de marktmacht van Amerikaanse techbedrijven door de regering-Trump
wordt ingezet als drukmiddel jegens onafhankelijke instituten als het Internationaal
Strafhof?

Antwoord 2

Het kabinet keurt de tegen de ambtsdragers van het Internationaal Strafhof (ISH) opgelegde
sancties af. Het werk van het ISH is essentieel in de strijd tegen straffeloosheid
en het Hof dient zijn mandaat zonder belemmeringen uit te kunnen voeren. De sancties
hebben impact op het onafhankelijk functioneren van het Hof. Tegelijkertijd erkent
het kabinet de rechtsmacht die de VS heeft over Amerikaanse bedrijven. Het kabinet
is op meerdere niveaus in gesprek met de VS gebleven om de reikwijdte en de effecten
van de sancties zo veel mogelijk te beperken. Zo heeft de Minister van Buitenlandse
Zaken de Nederlandse zorgen over de sancties recent nog nadrukkelijk onder de aandacht
gebracht bij de Amerikaanse Secretary of State Rubio. Naar aanleiding van de recente uitbreiding van de sanctielijst van de VS met
vier rechters van het Hof is de Amerikaanse tijdelijk zaakgelastigde uitgenodigd op
het Ministerie van Buitenlandse Zaken om een toelichting te geven op de sancties.
Dit gesprek heeft inmiddels plaatsgevonden, waarbij is aangegeven dat Nederland de
sancties tegen ambtsdragers van het ISH afkeurt en pal achter het Hof staat. Ook blijft
Nederland zowel in EU-verband, als in een veelvoud van bilaterale contacten, andere
verdragspartijen oproepen om eveneens een actieve rol te spelen bij het mitigeren
van de sancties. Alle 125 verdragspartijen hebben namelijk een rol te spelen om het
Hof zo onbelemmerd mogelijk te laten functioneren.

Vraag 3

Bent u van mening dat Microsoft zich dient te verzetten tegen dergelijke verzoeken
van de regering-Trump?

Antwoord 3

Het is aan Amerikaanse bedrijven zelf om te wegen hoe ze met de sanctiewetgeving in
hun eigen land omgaan.

Vraag 4

Bent u in gesprek met Microsoft over de invloed van de regering-Trump op de handelingsvrijheid
van het bedrijf om eisen van de Amerikaanse president af te slaan? Zo niet, bent u
bereid dit alsnog te doen?

Antwoord 4

Het kabinet staat in contact met het (Nederlandse) bedrijfsleven over de kwestie van
Amerikaanse sancties tegen het ISH, onder meer om zogenaamde overcompliancete voorkomen (verder gaan dan de sancties vergen). Wegens de vertrouwelijkheid kan
er niet in detail worden getreden over de inhoud van deze gesprekken.

Vraag 5

Is Microsoft voornemens om de sancties te bestrijden, zoals wordt gesuggereerd in
het recente BNR-interview van de vicevoorzitter van het bedrijf en in de beloftes
die onder andere aan de Nederlandse overheid zijn gedaan?2
3

Antwoord 5

Het kabinet kan geen uitspraken doen over hoe Amerikaanse bedrijven omgaan met de
sanctiewetgeving in hun eigen land.

Vraag 6

Gaat u Microsoft aan de gedane beloftes houden? Welke conclusies trekt u als Microsoft
niet handelt in lijn met de gedane beloftes om zich te verweren tegen dergelijke verzoeken
van de regering-Trump?

Antwoord 6

Zie de antwoorden op vraag 4 en 5.

Vraag 7

Komt door deze sancties ook de onafhankelijkheid en neutraliteit van andere sectoren
die afhankelijk zijn van Amerikaanse techdiensten in gevaar, waaronder vitale infrastructuur
en alle overheidslagen?

Antwoord 7

Nee, door deze sancties komt de onafhankelijkheid en neutraliteit van de vitale en
de digitale infrastructuur niet in gevaar. Dit geldt ook voor de overheidslagen.

Vraag 8

Is hier sprake van het misbruiken van de marktdominantie in het digitale domein om
druk uit te oefenen op de onafhankelijke rechtspraak? Wat doet u om de marktdominantie
op te breken?

Antwoord 8

Zoals aangegeven in de kabinetsreactie op de initiatiefnota «Wolken aan de Horizon»
vindt het kabinet het sterk geconcentreerde marktaanbod op zichzelf problematisch
voor onze concurrentiepositie en onze digitale open strategische autonomie. De beleidsinzet
op de markt voor clouddiensten delen we als kabinet in langs de drie pijlers uit de
Agenda DOSA (Digitale Open Strategische Autonomie), welke op nationaal en Europees
gebied worden ingezet:4
Protect: met wet- en regelgeving gebruikers beschermen en marktpartijen een eerlijk speelveld
bieden;5
Promote: innovatie en de toetreding van nieuwe cloudaanbieders stimuleren. Door samen te
werken en te clusteren met overheidspartijen in binnen- en buitenland is het ook mogelijk
om schaal te creëren en hiermee Europese aanbieders te stimuleren;6
Partnership: samenwerking en contact met marktpartijen en overheden, zowel decentraal als Europees,
voor het uitwisselen van expertise en best practices. Zie voor de nadere invulling van deze drie pijlers de kabinetsreactie op de initiatiefnota
«Wolken aan de horizon».

Vraag 9

Is het mogelijk dat Nederlandse burgers ook toegang tot hun Microsoft-account en bankrekening
wordt ontnomen door sancties van de regering-Trump? Wat doet u om dit te voorkomen?

Antwoord 9

Amerikaanse bedrijven vallen onder de rechtsmacht van de Verenigde Staten en Amerikaanse
bedrijven moeten zich aan de sanctiemaatregelen van de Amerikaanse overheid houden.

Het is ook mogelijk dat Nederlandse financiële instellingen verplicht zijn volgens
Amerikaanse wetgeving om deze maatregelen te implementeren, bijvoorbeeld in het geval
van transacties in dollars. Daarnaast kunnen Amerikaanse sancties financiële instellingen
in Nederland en andere landen onder druk zetten om hun dienstverlening aan door de
VS gesanctioneerde personen te beëindigen of te beperken.

Het kabinet is doorlopend met de VS in gesprek om dergelijke vergaande maatregelen
te voorkomen.

Vraag 10

Hoe is het technisch mogelijk dat een bedrijf als Microsoft op last van de Amerikaanse
president toegang tot digitale diensten kan ontzeggen? Welke grondslag heeft de Amerikaanse
regering om hiertoe te kunnen besluiten en had Microsoft dit kunnen weigeren?

Antwoord 10

Zie ook het antwoord op vraag 9. Als de VS sanctiemaatregelen uitvaardigt tegen een
persoon of entiteit, dan moeten Amerikaanse bedrijven zich daaraan houden.

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en gezien de urgentie binnen 14 dagen beantwoorden?

Antwoord 11

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.