Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Claassen over het bericht 'Nieuwe behandeling? Alleen nog vergoeden als die klimaat en zorgpersoneel spaart'

Antwoord van Minister Van Hijum (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 17 juni
2025)

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht in de Volkskrant over «Nieuwe behandelingen alleen nog
vergoeden als het klimaat en het zorgpersoneel gespaard worden»?1

Antwoord 1

Ja, daar ben ik mee bekend.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het feitelijk totale onzin is om CO2-reductie mede leidend te laten zijn om te komen tot een keuze voor een medische behandeling?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ik vind het belangrijk dat effectieve zorg beschikbaar is voor elke patiënt. Tegelijkertijd
staat de zorg voor grote maatschappelijke uitdagingen, onder andere rondom arbeidsinzet
en de impact van zorg op klimaat en milieu. Het kabinet werkt daarom samen met de
sector toe naar een stelsel van (publieke) zorg en welzijn dat zuiniger omgaat met
de beschikbare materialen en grondstoffen, zoals eerder dit voorjaar ook met uw Kamer
gedeeld2. Vanuit het belang dat ook het pakketbeheer bijdraagt aan het oplossen van deze uitdagingen,
heeft mijn ambtsvoorganger een onafhankelijke commissie gevraagd onder leiding van
prof. Mackenbach te adviseren of deze elementen onderdeel moeten zijn van het pakketbeheer,
en op welke wijze dit mogelijk is.

Ook zorgpartijen willen samen aan deze pakketopgaven werken. Ze zien deze opgaven
in de praktijk vaak al als prioriteit3. Dat geldt ook voor patiënten, ook zij zijn bereid om hun bijdrage te leveren, ook
op het gebied van duurzaamheid.4

Vraag 3

Deelt u de mening dat effectiviteit van een behandeling te allen tijde leidend zou
moeten zijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Ja. De effectiviteit van een behandeling staat voorop en is op dit moment als enige
van de pakketcriteria in regelgeving verankerd. Dat betekent dat het uitgangspunt
is dat de meest effectieve behandeling onderdeel is van het basispakket.

Tegelijkertijd zijn de maatschappelijke opgaven rondom arbeidsinzet en duurzaamheid
zo groot zijn dat ze (soms) belangrijker zijn dan effectiviteit. Dit kan bijvoorbeeld
gebeuren als een nieuwe behandeling beter werkt dan een bestaande, maar veel meer
zorgpersoneel nodig heeft, of veel minder duurzaam is.

Ik wil daarom onderzoeken of dit in de toekomst een plek moet krijgen in het pakketbeheer.
Het advies «Arbeidsinzet en duurzaamheid als criteria bij keuzen in de zorg» van de
commissie Mackenbach is een belangrijk onderdeel daarin.

Vraag 4

Wat is de precieze opzet van het driejarig experiment waarmee het Zorginstituut begin
deze maand start en waarbij twee nieuwe criteria worden getoetst?

Antwoord 4

Gezien de maatschappelijke urgentie vind ik het belangrijk dat er snel wordt gestart
met het opdoen van kennis en ervaring over deze twee mogelijke pakketcriteria. De
commissie Mackenbach heeft voorstellen gedaan hoe de arbeidsinzet en milieu-impact
van zorg en het effect op schaarste berekend kan worden. Ik heb het Zorginstituut
gevraagd om op korte termijn een plan van aanpak te maken voor de proefperiode. Daarbij
heb ik het Zorginstituut gevraagd om de adviezen van de commissie verder uit te werken.
Omdat het Zorginstituut parallel werkt aan het herzien van de kwaliteitstaken, vraag
ik hen om bij de uitwerking ook uitdrukkelijk te kijken hoe de resultaten ook gebruikt
kunnen worden in richtlijnen van partijen of kwaliteitsstandaarden. Dit sluit ook
aan op de afspraken die ik met partijen beoog te maken in het AZWA. Daarnaast heb
ik ZonMw opdracht gegeven om ruimte vrij te maken in het Kaderprogramma Passende Zorg,
zodat waar nodig meteen gestart kan worden met relevant onderzoek.

Vraag 5

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat Zorgverzekeringsstelsel dat
gepland is op 19 juni a.s.?

Antwoord 5

Ja, met de beantwoording op deze datum is aan het verzoek voldaan.