Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Welzijn over de ontwikkelingen van hypotheken in 2024

Antwoord van Minister Keijzer (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
7 april 2025).

Vraag 1

Kunt u inzichtelijk maken wat de gemiddelde koopprijs van woningen in de bestaande
bouw in 2024 was en hoe deze prijs gedurende de kwartalen ontwikkelde?

Antwoord 1

De gemiddelde verkoopprijs bij bestaande woningen in 2024 was € 450.985, zo blijkt
uit de cijfers van het CBS. In de tabel hieronder is de gemiddelde verkoopprijs per
kwartaal in 2024 weergegeven.

Gemiddelde verkoopprijs bestaande bouw

gemiddelde verkoopprijs in euro’s

2023

416.153

Q1 2024

432.061

Q2 2024

441.018

Q3 2024

463.375

Q4 2024

461.797

Vraag 2

Kunt u inzichtelijk maken wat de gemiddelde koopprijs van woningen in de nieuwbouw
in 2024 was en hoe deze prijs gedurende de kwartalen ontwikkelde?

Antwoord 2

Het CBS heeft de gegevens van de gemiddelde verkoopprijs van nieuwbouwwoningen beschikbaar
tot en met het derde kwartaal van 2024. Het vierde kwartaal komt beschikbaar in de
maand april.

Gemiddelde verkoopprijs nieuwbouw

gemiddelde verkoopprijs in euro’s

2023

501.947

Q1 2024

494.220

Q2 2024

482.789

Q3 2024

475.700

Vraag 3

Kunt u voor zowel de bestaande bouw als nieuwbouw inzichtelijk maken hoeveel woningen
er gekocht werden met een koopprijs tot en met € 200.000, tussen de € 200.000 en € 250.000,
tussen de € 250.000 en € 300.000, tussen de € 300.000 en € 350.000, tussen de € 350.000
en € 400.000, tussen de € 400.000 en € 450.000 en vanaf € 450.000 in 2024 en hoe deze
gegevens zich per kwartaal van 2024 ontwikkelden?

Antwoord 3

Het ministerie beschikt niet over een onderverdeling in prijssegmenten per kwartaal
van de verkoopprijzen bij bestaande en nieuwbouwwoningen. De cijfers over nieuwbouwwoningen
bij vraag 2 zijn gebaseerd op een enquête van het CBS onder gemeenten met een hoge
dekkingsgraad. Deze is niet 100% dekkend waardoor de gevraagde aantallen niet geleverd
kunnen worden. In opdracht van het ministerie onderzoekt CBS momenteel de mogelijkheid
om de verkoopprijzen van nieuwbouwkoopwoningen wel landelijk dekkend te kunnen achterhalen.
Wanneer de resultaten van dat onderzoek beschikbaar zijn, zal ik dit met uw Kamer
delen.

Op basis van cijfers van het Kadaster kan wel een onderverdeling in prijssegmenten
worden gegeven van de verkoopprijzen van bestaande woningen over de afgelopen 10 jaar.
Deze zijn hieronder weergegeven.

* Eerste drie kwartalen van 2024.

Vraag 4

In hoeveel gevallen van het totaal aantal afgesloten hypotheken ging het om het oversluiten
van een hypotheek en wat was de gemiddelde hoogte?

Antwoord 4

In 2024 werden er in totaal ongeveer 484.000 hypotheekaanvragen verstuurd via het
Hypotheek Data Netwerk (HDN). Daarvan waren 31.500 aanvragen oversluitingen, zo’n
6,5% van het aantal hypotheekaanvragen. Het gemiddelde hypotheekbedrag bij oversluitingen
in 2024 is € 244.500.

Vraag 5

Welk deel van de afgesloten hypotheken in de bestaande voorraad is bestemd voor verduurzaming
van de woning?

Antwoord 5

Uit de cijfers van HDN blijkt dat in 2024 in ongeveer 15% van de aanvragen van hypotheken
energiebesparende maatregelen zijn meegefinancierd, waarbij gemiddeld € 16.800 wordt
besteed aan energiebesparende maatregelen. In 2023 werd bij ongeveer 14% van de aanvragen
van hypotheken energiebesparende maatregelen meegefinancierd. In onderstaande tabel
wordt de ontwikkeling in het meefinancieren van energiebesparende maatregelen per
kwartaal weergegeven voor 2023 en 2024.

Ontwikkeling in het meefinancieren van energiebesparende maatregelen per kwartaal

2023

2024

Q1

14,9%

16,8%

Q2

14,7%

16,1%

Q3

13,5%

13,6%

Q4

13,1%

13,5%

Vraag 6

Welk deel van de afgesloten hypotheken in de bestaande voorraad is bestemd voor funderingsherstel
van de woning?

Antwoord 6

Er zijn slechts beperkt data beschikbaar over de financiering van funderingsherstel.
Een lening voor funderingsherstel bij een reguliere hypotheekverstrekker wordt over
het algemeen verstrekt via een gewoon bouwdepot en daarmee in de reguliere hypotheek.
Er zijn geen specifieke hypotheekproducten voor funderingsherstel. De hypotheekverstrekker
heeft daardoor geen inzicht of en zo ja welk deel van de hypotheek wordt gebruikt
voor funderingsherstel.

Wat we wel weten is, dat op jaarbasis ongeveer 1.000 funderingen hersteld worden1, waarbij niet is aangegeven of deze in particulier of bijvoorbeeld corporatiebezit
zijn. Bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel zijn in de periode 2018–2024 in totaal
94 Funderingsleningen en Funderingsleningen Maatwerk afgesloten, waarvan in totaal
13 Funderingsleningen en 81 Funderingsleningen Maatwerk. In 2024 zijn 8 Funderingsleningen
Maatwerk afgesloten. Maatwerkhypotheken worden verstrekt aan woningeigenaren die voor
funderingsherstel vanwege een niet toereikend inkomen bij de bank niet in aanmerking
komen voor een ophoging van de hypotheek. Uit deze cijfers kan worden afgeleid dat
voor funderingsherstel over het algemeen gebruik wordt gemaakt van andere financieringsmiddelen
dan het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, zoals bijvoorbeeld een ophoging van de hypotheek
en/of eigen middelen. Bovendien kunnen op dit moment bewoners uit slechts 7 gemeenten
gebruik maken van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Zoals aangegeven in de brief
van 3 december 20242 en met u besproken in het debat van 13 februari jl., streef ik ernaar dit fonds per
1 juli a.s. landelijke werking te geven.

Vraag 7

In welke mate is er een effect zichtbaar op de hoogte van de hypotheken door opgaven
als verduurzamen en funderingsherstel?

Antwoord 7

Zoals bij het antwoord op vraag 4 is aangeven, werd in 2024 bij 15% van de aanvragen
energiebesparende maatregelen meegefinancierd. Het gemiddeld bedrag dat wordt besteed
aan energiebesparende maatregelen is € 16.800, wat op een gemiddeld hypotheekbedrag
van € 268.000 ongeveer 6% is. Het effect van energiebesparende maatregelen op de hoogte
van de hypotheeksom is dus ongeveer 1% (15% * 6%). In 2023 werd bij 14% van de aanvragen
energiebesparende maatregelen meegefinancierd. Het gemiddelde bedrag is niet bekend,
maar in 2023 kon maximaal € 9.000 extra geleend worden voor energiebesparende maatregelen3. Gezien het gemiddelde hypotheekbedrag uit 2023 van € 251.973 betekent dit een effect
van 0,5% (14% * 3,6%) op de hypotheeksom4.

Zoals bij antwoord 6 is weergegeven is er geen inzicht of en welk deel van de hypotheek
wordt gebruikt voor funderingsherstel. Er is daarom ook geen inzicht in een mogelijk
effect op de hoogte van hypotheken door funderingsherstel.

Vraag 8

In welke mate zaten de opgaven verduurzamen en funderingsherstel in de jaren voor
2024 in de hypotheken?

Antwoord 8

Voor het antwoord over de mate waarin funderingsherstel in de hypotheken zat verwijs
ik naar mijn antwoord op vraag 6. Onderstaand de mate waarin verduurzaming in de jaren
2020–2024 in de hypotheken zat op basis van cijfers van HDN.

Aantal hypotheken waarin energiebesparende maatregelen zijn meegefinancierd

Jaartal

Hypotheken waarin energiebesparende maatregelen zijn meegefinancierd

Afgesloten hypotheken

Aantal hypotheken waarin energiebesparende maatregelen zijn meegefinancierd

2020

5,1%

535.375

27.304

2021

8,0%

562.655

45.012

2022

11,2%

521.433

58.400

2023

14,1%

368.442

51.950

2024

15,0%

483.922

72.588

Naast het directe effect van extra leningen voor deze opgaven, is er ook een indirect
effect op de hypotheken. In het algemeen is men bereid meer te betalen voor een energiezuinige
woning, vanwege lagere energielasten en hoger wooncomfort. Kopers zullen bereid zijn
om voor een energiezuinige woning een hogere prijs te betalen en een hogere hypotheek
af te sluiten5.

Vraag 9

Kunt u aan de hand van de verleende gegevens een reflectie geven op de ontwikkelingen?

Antwoord 9

De huizenprijzen zijn de afgelopen tien jaar hard gestegen, ook in 2024. De druk op
de woningmarkt, renteontwikkelingen en loonstijgingen hebben de afgelopen jaren voor
stijgende woningprijzen gezorgd6. Hierdoor is het voor veel starters en middeninkomens lastig om een woning te kopen
of te huren. Er moeten meer woningen bijkomen en deze woningen moeten voldoende betaalbaar
zijn. Daarom is de inzet dat tweederde van de te realiseren woningen betaalbaar moet
zijn en bestaat uit sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. Hierop is de laatste
jaren al ingezet. Het is daarom goed om te zien dat de gemiddelde huizenprijzen van
nieuwbouwwoningen in 2024 zijn gedaald en het prijsverschil tussen de bestaande voorraad
en de nieuwbouw afneemt.

Investeringen in verduurzaming en funderingsherstel zijn onlosmakelijk verbonden met
de hele context binnen de woningmarkt. Is de rente relatief laag dan wordt bijvoorbeeld
meer in de eigen woning geïnvesteerd. Andere invloeden die meespelen zijn onder andere;
de economische ontwikkelingen, het sentiment en de energieprijzen. Positief vind ik
dat woningeigenaren financiering kunnen vinden voor het verduurzamen van hun woning.
Ook wordt in steeds meer hypotheken verduurzaming meegenomen, zo blijkt uit het langjarig
gemiddelde (zie de tabel bij antwoord 8). Van de mensen die in de afgelopen tien jaar
hun huis hebben verduurzaamd, gebruikten de meesten spaargeld om dit te betalen (80%).
Er zijn echter meer mogelijkheden, met onder meer hypotheken en renteloze leningen
van het Nationaal Warmtefonds, in combinatie met subsidies.7 Ik vind het belangrijk dat er voldoende financiële mogelijkheden zijn om de eigen
woning te verduurzamen.

Voor mensen die schade hebben aan de fundering van hun woning is de impact mogelijk
groot. Het Rijk werkt samen met de belangrijkste stakeholders aan een nationale aanpak
funderingsproblematiek. Daarin wordt onder meer gewerkt aan het landelijke werking
geven van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, waar ik in het antwoord op vraag 6
op ben ingegaan.

Vraag 10

Kunt u deze vragen één voor één en binnen drie weken beantwoorden?

Antwoord 10

Ja.