Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Joseph en Inge van Dijk over uitsluiting juridische hulp bij conflicten die te maken hebben met invaren door DAS rechtsbijstandverzekering

Antwoord van Minister Van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 4 februari
2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het informatiedocument over het verzekeringsproduct van de rechtsbijstandverzekering
van DAS?1

Antwoord 1

Ja, ik ben met dit document bekend.

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat hierin staat «U krijgt geen juridische hulp bij conflicten die
te maken hebben met «invaren»», «Invaren is het overgaan van het oude naar het nieuwe
pensioenstelsel onder de Wet toekomst pensioenen»?

Antwoord 2

Ja, dit kan ik bevestigen. Dit staat vermeld op pagina 14 van de Polisvoorwaarden
DAS voor Particulieren Totaal (01-2025)2.

Vraag 3

Kunt u aangeven waarom deze verzekeraar heeft besloten om de rechtsbijstand voor geschillen
over invaren uit te sluiten?

Antwoord 3

Het is niet aan mij om de beweegredenen van een commerciële partij te duiden. Als
ik afga op het artikel in PensioenPro van woensdag 8 januari 2025 is het besluit van
deze bewuste verzekeraar om conflicten die te maken hebben met invaren niet mee te
verzekeren, gedaan met het oog op het behoud van de kwaliteit van dienstverlening
en de prijsstelling van de geboden juridische diensten.

Vraag 4

Kunt u aangeven sinds wanneer deze voorwaarde is opgenomen binnen deze verzekering?

Antwoord 4

De polisvoorwaarden gelden voor nieuwe rechtsbijstandverzekeringen van DAS vanaf 1 januari
2025. Voor bestaande particuliere rechtsbijstandverzekeringen van DAS is de ingangsdatum
afhankelijk van de prolongatiedatum in het jaar 2025 en kan dus per verzekerde verschillen.

Vraag 5

Kunt u uitleggen wat voor gevolgen het voor de rechtspositie van mensen heeft als
verzekeraars juridische hulp bij conflicten die te maken hebben met invaren uitsluiten?

Antwoord 5

De effectieve rechtsbescherming voor mensen bij het invaren wordt niet bepaald door
de polisvoorwaarden van enige rechtsbijstandsverzekeraar. De rechtsbescherming is
met inwerkingtreding van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) versterkt. Er zijn meer
wettelijke waarborgen voor de interne klachtenprocedure van de pensioenuitvoerder
waarin het voor iedereen mogelijk is een klacht in te dienen. Tevens zijn de Geschilleninstantie
Pensioenen (GIP) en Kifid aangewezen als externe, onafhankelijke instanties voor geschillen
rondom pensioen. Voor zowel de klachten als de geschillen zijn de procedures laagdrempelig,
omdat er allereerst geen noodzaak is voor procesvertegenwoordiging. Daarnaast zijn
er voor deze procedures geen kosten voor een (bindend) advies. In dit kader vind ik
het verder van belang om te melden dat het GIP geschillen kan behandelen die te maken
hebben met het invaren. De enige uitzondering hierop geldt het besluit van sociale
partners over het invaren. Verder blijft de gang naar de rechter voor iedereen openstaan.
Voor de volledigheid merk ik nog op dat er meerdere manieren zijn om procesvertegenwoordiging
te krijgen. Dat is ook in het geval de kosten voor een advocaat voor een individu
niet mogelijk zijn. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van gesubsidieerde rechtsbijstand.

Vraag 6

Kunt u aangeven onder welke voorwaarden verzekeraars mogen besluiten bepaalde geschillen
uit te sluiten?

Antwoord 6

Het is aan een verzekeraar om zelf de polisvoorwaarden van een verzekering te bepalen.
Daarbij moet iedere verzekeraar zich houden aan alle van toepassing zijnde wet- en
regelgeving. Dat betekent dat verzekerden de mogelijkheid hebben om de verzekering
op te zeggen op de datum dat de wijziging ingaat als zij het niet eens zijn dat de
verzekeraar dit nieuwe risico niet wil verzekeren. Het overhevelen van pensioenaanspraken
naar een nieuw stelsel is te zien als een nieuw risico waar geen premieafdracht tegenover
staat. In de situatie bij DAS geldt dat de verzekering voor overige pensioenzaken
dus wel aanspraak biedt op juridische hulp.

Vraag 7

Is juridische hulp bij conflicten die te maken hebben met invaren uitgesloten bij
meer verzekeraars, of zijn verzekeraars mogelijk van plan dit binnenkort te doen?
Zo ja, om welke verzekeraars gaat dit?

Antwoord 7

Op dit moment is bij mij niet bekend of andere rechtsbijstandsverzekeraars het voornemen
hebben om op dit punt hun beleid aan te passen.

Vraag 8

Kunt u zich inspannen om te voorkomen dat meer verzekeraars juridische hulp bij conflicten
die te maken hebben met invaren uitsluiten?

Antwoord 8

Ik vind het van belang dat zowel mensen als bedrijven zich kunnen verzekeren voor
rechtsbijstand. Toegang tot het recht is belangrijk. Iedereen kan immers te maken
krijgen met een juridisch probleem. Niet alleen begrijpelijke informatie maar ook
toegankelijk advies zijn manieren om toegang tot het recht te versterken, vooral voor
mensen in een kwetsbare situatie. Op dit moment is nog steeds sprake van een breed
aanbod van producten en diensten van verschillende verzekeraars. Dit biedt mensen
de mogelijkheid om te kiezen uit diverse polisvoorwaarden. Verzekeraars bepalen zelf
welke producten en diensten zij aanbieden en aan wie ze deze verstrekken. Pas wanneer
bepaalde risico’s geheel onverzekerbaar zijn of enkel tegen extreem hoge kosten verzekerd
kunnen worden, zou overheidsingrijpen mogelijk aan de orde zijn. Dat is nu nog niet
het geval, omdat het invaren op dit moment niet door alle verzekeraars is uitgesloten
dan wel omdat mij niet bekend is dat de verzekeraars het risico tegen extreem hoge
kosten aanbieden.

Vraag 9

Bent u bereid in gesprek te gaan met het Verbond van Verzekeraars over dergelijke
uitsluitingsbepalingen voor invaren bij rechtsbijstandsverzekeringen en hoe de rechtsbescherming
van consumenten kan worden gegarandeerd?

Antwoord 9

Het is aan de verzekeraars om hun eigen polisvoorwaarden te bepalen. Het Verbond en
de aangesloten leden mogen geen afspraken maken over de dekking dan wel acties ondernemen
die zouden kunnen leiden tot afgestemd gedrag dat de concurrentie belemmert. De inhoud
van verzekeringen kan worden vergeleken op basis van de toepasselijke polisvoorwaarden
van de verzekeraars of via vergelijkingssites. Echter laat ik mij graag nader informeren
door het Verbond als daar op enig moment aanleiding voor is.

Vraag 10

Kunt u alle vragen één voor één beantwoorden vóór het debat over de Wijziging van
de Pensioenwet, de Wet op de loonbelasting 1964 en enige andere wetten in verband
met de verlenging van de transitieperiode naar het nieuwe pensioenstelsel?3

Antwoord 10

De vragen zijn binnen de gestelde termijn beantwoord.