Schriftelijke vragen : Het niet nemen van juridische vervolgstappen tegen KLM vanwege gebrekkige naleving van steunvoorwaarden

Vraag 1

Erkent u dat vermogenschade, art. 6:96 lid 1 BW volgend, mede gederfde winst omvat,
welke dient te worden opgevat als gederfde inkomsten (en niet inkomsten minus kosten)?1

Vraag 2

Is het correct dat het faciliteren van belastingontwijking (door piloten), zoals beschreven
in de laatste rapportage van de staatsagent, ook in de tijd tussen die laatste rapportage
en nu niet geheel beëindigd is?

Vraag 3

Deelt u de mening dat de staat inkomsten misgelopen heeft door het faciliteren van
belastingontwijking door piloten, omdat het niet langer gratis faciliteren van internationaal
woon-werkverkeer de aantrekkelijkheid van het buitenland om fiscale redenen vermindert,
waardoor meer piloten weer in Nederland zouden kunnen gaan wonen en de staat hierdoor
meer inkomsten genegeert?

Vraag 4

Deelt u de mening dat de staat vermogensschade heeft misgelopen doordat miljarden
aan publieke middelen oneigenlijk zijn besteed (KLM voldeed immers niet aan de voorwaarden)?

Vraag 5

Hoe kunt u beweren dat de staat geen vermogensschade heeft geleden als gevolg van
het niet naleven van een deel van de voorwaarden?

Vraag 6

Houdt u er rekening mee dat de staat alsnog juridische stappen onderneemt tegen KLM?
Houdt u rekening met juridische procedures van de Europese Commissie of andere belanghebbenden
(zoals derde luchtvaartmaatschappijen)?

Vraag 7

Welke toekomstige procedures kunnen geschaad worden door openbaarmaking van de juridische
analyses?

Vraag 8

Hebben de juridische adviezen letterlijk, woord voor woord, geconcludeerd dat er «geen
reële kans van slagen is» van juridische vervolgstappen (of in woorden van soortgelijke
strekking) of is dit slechts een interpretatie? Kunt u dat, in het eerste geval, citeren,
omdat letterlijke citatie immers geen nieuwe informatie zou blootleggen die mogelijk
zou kunnen raken aan de procespositie van de staat?

Vraag 9

Op welke manier zijn de steunvoorwaarden en de rol van de staatsagent ingebracht bij
de Europese Commissie en door hen gebruikt om de houdbaarheid van het steunpakket
(bij aanvang) te toetsen?

Vraag 10

Klopt het dat de Europese Commissie de steunvoorwaarden nadrukkelijk genoemd heeft
in de toetsing van het steunpakket?

Vraag 11

Wat zijn de voorwaarden uit het herziene goedkeuringsbesluit van de EU voor de steunverlening
aan KLM?

Vraag 12

Kan het zo zijn dat het niet naleven van steunvoorwaarden de juridische houdbaarheid
van het steunpakket vanuit het perspectief van de Europese Commissie beïnvloedt?

Vraag 13

Wanneer liep de opdracht van de staatsagent formeel af?

Vraag 14

Hoe kan het dat u (of uw voorganger) niet bij de staatsagent geverifieerd heeft of
allerlei informatie die u in uw brief van 23 oktober 2023 noemt klopt, terwijl informatie
uit deze brief direct raakt aan het werk van de staatsagent die op dat moment formeel
nog in functie was? Informatie uit die brief gaat toch niet alleen over het al dan
niet besluiten tot juridische stappen maar ook over de monitoring en naleving van
de steunvoorwaarden?

Vraag 15

Erkent u dat juridisch adviseur Linklaters niet geheel onafhankelijk kan beoordelen
of juridische stappen voor het niet naleven van steunvoorwaarden genomen kunnen worden,
omdat zij diezelfde steunvoorwaarden in elkaar hebben gezet? Zeker nu blijkt dat de
voorwaarde structurele kostenreductie niet juridisch handhaafbaar is?

Vraag 16

Erkent u dat de landsadvocaat niet geheel onafhankelijk kan beoordelen of juridische
stappen genomen kunnen worden op basis van het niet naleven van voorwaarden omdat
zij is gepasseerd bij de totstandkoming van het Framework Agreement?

Vraag 17

Voldeed KLM in 2021 en 2022 aan de voorwaarde van structurele kostenreductie?

Vraag 18

Als voor beëindiging van het faciliteren van belastingontwijking toestemming van vakbonden
nodig is, waarom staat er dan niks over die toestemming van vakbonden in het Framework
Agreement, maar is daar neergelegd dat voor die beëindiging alleen eenzijdige actie
van KLM is vereist?

Vraag 19

Waarom stelt u in antwoord op vraag 16 van mijn vragen van 23 oktober jl. dat structurele
kostenreductie in het Framework Agreement is beoogd terwijl dit expliciet is vastgelegd
als vereiste in het herstructureringsplan dat uitwerking geeft aan de steunvoorwaarde
uit het Framework Agreement?

Vraag 20

Wat is uw reactie op de in de vijfde voortgangsrapportage gemaakte analyse van de
staatsagent (kamerstuk 29 232, nr. 59, p. 19–21) die met behulp van een extern expert niet alleen het jaarverslag 2022
van KLM als misleidend betitelt maar ook kritiek levert op de externe accountant?
Waarom verwijst u daarbij naar het oordeel van de externe accountant terwijl juist
die ook in de kritiek van de staatsagent betrokken wordt? Kunt u uitgebreid en inhoudelijk
(dus niet enkel ter verwijzing naar de externe accountant) toelichten waarom u op
dit punt van de lezing van de staatsagent afwijkt?

Vraag 21

Wat heeft KLM geantwoord op de vraag van de Staat bij de AVA over het jaarverslag
2022 en mogelijke misleiding? Op basis waarvan achtte de staat dit antwoord als bevredigend?

Vraag 22

Waar blijkt het uit, inhoudelijk gezien, dat het juridisch niet mogelijk is om KLM
niet langer belastinguitstel te geven omdat ze steunvoorwaarden geschonden hebben?

Vraag 23

Welke specifieke bepaling uit het Framework Agreement staat in de weg om alsnog naleving
te eisen van voorwaarden die ten tijde van de steunoperatie nageleefd hadden moeten
worden? Het feit dat de steunoperatie is afgerond betekent toch niet dat er geen claims
meer gemaakt kunnen worden over gebrekkige naleving toen het steunpakket nog wel liep?

Vraag 24

Hoe verhoudt de tijd en het geld die het kost om een juridische procedure te starten
zich tot de gigantische omvang van het steunpakket en de signaalwerking richting mogelijke
miljardensteun in de toekomst (van welk bedrijf dan ook)?

Vraag 25

Zou het lijden van vermogensschade in de juridische zin maatgevend zijn voor de slagingskans
van een juridische procedure? Waaruit blijkt dat?

Vraag 26

Is er een hiërarchie in het Framework Agreement tussen het terugbetalen van de steun
(incl. rente) en andere voorwaarden, zoals luchtvaartinhoudelijke? Zo nee, waarom
concludeert u dan dat met terugbetaling aan de hoofdvoorwaarde is voldaan?

Vraag 27

Als de evaluatie eerst in het najaar van 2023 klaar zou zijn en nu pas in de eerste
helft van 2024, dan is deze toch vertraagd? Waarom ontkent u dit?

Vraag 28

Bent u bereid om bij de evaluatie niet alleen een externe adviseur te betrekken, maar
deze ook in zijn geheel door een externe partij te laten uitvoeren? Bent u bijvoorbeeld
bereid de Algemene Rekenkamer deze evaluatie uit te laten voeren?