Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Alkaya over de berichten van NOS Nieuws ‘Vliegtuigmaatschappijen versus de staat: mag Schiphol krimpen?’ en ‘Rechter fluit kabinet terug: Schiphol hoeft dit jaar niet te krimpen’ en het bericht uit Het Parool ‘Als Schiphol een fabriek was, zou de uitstoot van ‘zorgwekkende stoffen’ fors aan banden moeten’

Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 28 april 2023).

Vraag 1

Kunt u de Kamer informeren over de consequenties van het rechterlijke oordeel over
uw inzet om het aantal vliegbewegingen vanaf Schiphol terug te dringen naar respectievelijk
460.000 en 440.00 jaarlijkse vluchten?1, 2

Antwoord 1

Gevolg van de uitspraak is dat de Staat het anticiperend handhaven niet mag beëindigen
of de (voorgenomen) experimenteerregeling vast kan stellen zonder dat daarvoor de
balanced approach procedure op grond van de EU-Verordening 598/2014 over geluidgerelateerde
exploitatiebeperking op luchthavens is doorlopen. Er is hoger beroep aangetekend tegen
het vonnis van de voorzieningenrechter.3

Het kabinet blijft werken aan een betere balans tussen het belang van de luchthaven
Schiphol voor Nederland en de leefomgevingskwaliteit. Hiervoor wordt doorgewerkt aan
de effectuering van het Kabinetsbesluit uit de Hoofdlijnenbrief Schiphol middels spoor
2 (verankeren van maximaal aantal vliegtuigbewegingen) en spoor 3 (ontwikkeling van
nieuw normenstelsel met een continue reductie van negatieve milieueffecten). Daarnaast
zijn er trajecten als geluidsadaptief bouwen en gevelisolatie om de geluidsbelasting
bij woningen te reduceren.

Vraag 2

Op welke gronden zijn de vliegmaatschappijen die het kort geding tegen de Staat hebben
aangespannen in het gelijk gesteld?

Antwoord 2

De maatschappijen zijn in het gelijk gesteld omdat de voorzieningenrechter heeft geoordeeld
dat voor het (doen) beëindigen van het anticiperend handhaven en het vaststellen van
de voorgenomen experimenteerregeling niet de juiste procedure is gevolgd. In verband
met de vaststelling van de experimenteerregeling had de balanced approach procedure
op grond van de EU Geluidsverordening moeten worden doorlopen. Voor de volledige uitspraak
van de voorzieningenrechter wordt u verwezen naar de website rechtspraak.nl.4 In verband met het hoger beroep kan hier niet verder op worden ingegaan.

Vraag 3

Heeft u de indruk dat u voldoende grip heeft op Schiphol als zijnde een staatsdeelneming
en verreweg de grootste luchthaven van Nederland?

Antwoord 3

Ja, in onder meer de Wet Luchtvaart is vastgelegd waaraan luchthavens in Nederland
moeten voldoen. Daarnaast is in de Nota Deelnemingenbeleid toegelicht op welke wijze
de Minister van Financiën namens het kabinet de aandeelhoudersrol bij staatsdeelnemingen
invult. Naast de formele bevoegdheden

is er ook veelvuldig contact met de onderneming waarin relevante ontwikkelingen besproken
worden.

Vraag 4

Wat betekent de uitkomst van dit kort geding voor uw voornemen om de impact die Schiphol
heeft op de nabije omgeving terug te dringen?

Antwoord 4

Dat voornemen is niet gewijzigd.

Vraag 5

Zijn Schiphol, de vliegmaatschappijen en de afhandelingsbedrijven die op de luchthaven
actief zijn volgens u voldoende voorbereid om herhaling van de wachtrijen en chaos
van 2022 te voorkomen bij een uitgifte van 500.000 vluchten?

Antwoord 5

Er zijn door Schiphol en andere partijen in de keten grote inspanningen geleverd om
de capaciteit op te schalen en een herhaling van de wachtrijen in 2022 te voorkomen.
Schiphol blijft hierover in gesprek met onder meer de luchtvaartmaatschappijen en
grondafhandelingsbedrijven. Naast de maatregelen aan de aanbodkant heeft Schiphol
een marge ingebouwd van 5% minder vertrekkende passagiers in de ochtendpiek. Die maatregel
loopt t/m 14 mei. Meer informatie omtrent de aanpak van de drukte vindt u in de brief
over de achtste update drukte Schiphol.5

Ondanks de inspanningen die zijn gedaan is een vakantieperiode altijd een drukke periode
voor de luchthaven. Er zullen wachtrijen ontstaan, maar waar het om draait is of die
beheersbaar zijn. Het Paasweekend en het eerste weekend van de meivakantie verliepen
in ieder geval goed. Overeenkomstig eerdere toezeggingen wordt de Kamer op de hoogte
gehouden van ontwikkelingen met betrekking tot de drukteproblematiek.

Vraag 6

Kunt u een update geven van de inspanningen die door Schiphol en de sectorpartijen
zijn verricht om de arbeidsomstandigheden op Schiphol te verbeteren en kunt u aangeven
in hoeverre de personeelstekorten in onder meer de beveiliging, op de platforms en
de afhandeling zijn ingelopen?

Antwoord 6

Over de verbetering van de arbeidsomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden zijn door
Schiphol en de vakbonden afspraken gemaakt en vastgelegd in een Sociaal Akkoord. De
stand van zaken omtrent de uitvoering van het Sociaal Akkoord vindt u in de brief
over de achtste update drukte Schiphol.6 Daarnaast worden er door Schiphol en de sectorpartijen verbeteringen in de arbeidsomstandigheden
doorgevoerd naar aanleiding van recente controles door de Arbeidsinspectie en de ILT.
De Kamer wordt (zowel door het Ministerie van IenW als door het Ministerie van SZW)
op de hoogte gehouden van de voortgang daarvan, evenals van andere relevante trajecten
zoals de eventuele reductie van het aantal grondafhandelaren op Schiphol.7

Schiphol meldt dat het beoogde aantal van 850 nieuwe beveiligers is gehaald. Een deel
van hen zit nog wel in de screening of de opleiding. In aanvulling op het werven van
extra personeel zijn er ook productiviteitsmaatregelen genomen bij de beveiliging.
Ten slotte kunnen vertrekkende passagiers die binnen het Schengengebied reizen een
tijdslot reserveren om zodoende de doorstroming te verbeteren.

Vraag 7

Deelt u de mening dat de recent door u gedeelde bevindingen van TNO inzake de uitstoot
van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) op Schiphol absolute prioriteit verdienen?8

Antwoord 7

In antwoorden op Kamervragen van begin 20229 is al ingegaan op de emissies van ZZS door de luchtvaart. In de antwoorden is onder
meer aangegeven dat zal worden bezien of de uitstoot van ZZS door de luchtvaart, de
omgeving van luchthavens dusdanig negatief beïnvloedt, dat die uitstoot moet verminderen.

In de Kamerbrief over de emissies van de luchtvaart10 en in de brief waarmee het TNO-rapport aan de Kamer is aangeboden11, is aangegeven wat de stand van zaken is, wat de verdere stappen zijn en dat in het
derde kwartaal van 2023 de Kamer daarover wordt geïnformeerd.

Vraag 8

Deelt u de mening dat een krimp naar de beoogde 440.000 vluchten per jaar eenvoudig
gehaald zou kunnen worden door het aantal transferpassagiers en zakelijke veelvliegers
terug te dringen middels een ontmoedigingsbeleid of extra beprijzingsmaatregelen?

Antwoord 8

Nee, voor het (daadwerkelijk) realiseren van een lager maximumaantal vliegtuigbewegingen
wordt een wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit noodzakelijk geacht. Ter voorbereiding
hiervan wordt momenteel de balanced approach procedure doorlopen.

Vraag 9

Zo ja, welke maatregelen heeft u hiertoe voor ogen?

Antwoord 9

Zie antwoord op vraag 8.

Vraag 10

Heeft deze rechterlijke uitspraak volgens u gevolgen voor de recent gepresenteerde
ambities van Schiphol om privéjets en nachtvluchten uit te faseren en de meest vervuilende
vliegtuigen te weren?

Antwoord 10

De uitspraak van de voorzieningenrechter heeft hier geen gevolgen voor. Wel zal Schiphol
zich rekenschap moeten geven van de noodzaak tot het doorlopen van een zorgvuldig
proces om dit plan tot uitvoering te brengen.