Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kröger en Boucke over het initiatief voor energiebesparing op De Zuidas en het voorzien van alle straatverlichting van een led-lichtbron
Vragen van de leden Kröger (GroenLinks) en Boucke (D66) aan de Ministers voor Klimaat en Energie, voor Economische Zaken en Klimaat en van Infrastructuur en Waterstaat over het initiatief voor energiebesparing op De Zuidas en het voorzien van alle straatverlichting van een led-lichtbron (ingezonden 25 november 2022).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie), mede namens de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat (ontvangen 20 maart 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het initiatief «Zuidas doe(t) het licht uit» van de stichting Green
Business Club dat bedrijven op de Zuidas ertoe beweegt om ’s nachts de verlichting
in de kantoorpanden te doven teneinde energie te besparen, en dat de stichting ook
verdere verduurzamingsmaatregelen in kantoorgebouwen ambieert? Bent u tevens bekend
met het feit dat er meer soortgelijke campagnes zullen worden gestart op verschillende
locaties in grote steden?1
Antwoord 1
Ja, met beide initiatieven ben ik bekend.
Vraag 2
Bent u bekend met het door Natuur- en Milieu Federaties geconstateerde gegeven dat
bij zeven op de tien bedrijven ’s nachts onnodig licht brandt en dat het doven van
dat overtollige kantoorlicht evenveel energie kan besparen als het jaarverbruik van
350.000 huishoudens?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Deelt u de opvatting van de organisatie dat het doven van nachtelijke kantoorverlichting
een zeer geschikte weg is om meer energie te besparen en dat het een passende opstap
is naar bredere verduurzaming van bedrijven, bijvoorbeeld door middel van slimmere
klimaatinstellingen?
Antwoord 3
Ja, deze opvatting deel ik. Door op een aantal energie besparende maatregelen de nadruk
te leggen, kan de verbinding worden gelegd met bredere verduurzaming van het bedrijfsleven.
Daarom staat in de voorlichtingscampagne «Zet ook de knop om» een aantal breed toepasbare maatregelen centraal en wordt er doorverwezen naar andere
verduurzamingsmaatregelen die voortkomen uit de energiebesparingsplicht.
Vraag 4
Bent u bereid u ten positieve uit te spreken over dit initiatief en de stichting waar
mogelijk te ondersteunen? Zo ja, op welke manier kunt u een bijdrage leveren die een
katalyserend effect heeft op deze groene ontwikkeling en die bedrijven kan aansporen
zich in te zetten voor deze verduurzaming? Welke mogelijkheden voor (nachtelijke)
energiebesparing ziet u voor gebouwen en kantoren binnen de politieke organisatie?
Antwoord 4
De afgelopen maanden heb ik met regelmaat contact gehad met mijn collega die verantwoordelijk
is voor de rijksvastgoedportefeuille om de knop om te zetten binnen overheidsgebouwen.
De binnenverlichting en sfeerverlichting is bij veel kantoren, ook in het kader van
de Nacht van de Nacht, uitgezet. Ook veel gemeenten hebben zich bij dit initiatief aangesloten en hebben
in het kader van Zet ook de knop om en Nacht van de Nacht verlichting van gebouwen uitgedaan. Daarnaast is de temperatuur verlaagd in de gebouwen
van de rijksoverheid en veel andere overheidsgebouwen. Ook de komende maanden werken
we hard om meer energiebesparende maatregelen te nemen, zoals het installeren van
ledlampen en het beter inregelen van bestaande klimaatinstallaties.
Bovendien wil de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de subsidieregeling
Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) opnieuw openstellen om het treffen van
energiebesparende maatregelen te bevorderen.
Vraag 5
Middels welke weg ziet u mogelijkheid tot normering van deze energiebesparingsmaatregelen?
Antwoord 5
In november 2022 heb ik de actualisatie van de energiebesparingsplicht aangekondigd
(Kamerstuk 33 118, nr. 240). Met de energiebesparingsplicht moeten bedrijven en instellingen energiebesparende
maatregelen uitvoeren die zichzelf terugverdienen binnen vijf jaar. In maart 2023
publiceer ik de geactualiseerde lijst met erkende maatregelen energiebesparing (EML).
Op deze lijst staan ruim 180 maatregelen, waaronder ook het installeren van ledverlichting.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoe hoog het percentage is van Nederlandse straatverlichting dat functioneert
met een led-lichtbron?
Antwoord 6
Afhankelijk van het soort wegen (rijkswegen, provinciale of lokale wegen) zijn het
rijk, de provincies of de gemeenten verantwoordelijk voor de verlichting.
Onbekend is daardoor hoeveel wegen inmiddels voorzien zijn van ledverlichting. Bij
de rijkswegen is momenteel ca. 32% van de verlichting voorzien van ledlampen.
Vraag 7
Deelt u de opvatting dat het zeer wenselijk is om alle straatverlichting zo snel mogelijk
te voorzien van een led-lichtbron, teneinde grote energiebesparing te realiseren?
Via welke weg ziet u mogelijkheid om het gebruik van ledlampen zo veel mogelijk te
verplichten?
Antwoord 7
Ja, die opvatting deel ik. Vervanging van straatverlichting vindt plaats op natuurlijke
vervangingsmomenten. Het versneld vervangen van conventionele verlichting door ledlampen
is echter lang niet altijd kosteneffectief en duurzaam, omdat bij straatverlichting
dikwijls de volledige armatuur vervangen moet worden. Vanuit circulariteit is dit
onwenselijk. De investering verdient zich door de armaturen niet binnen vijf jaar
terug en valt daarmee niet onder de energiebesparingsplicht.
Vraag 8
Welke stappen bent u bereid op de korte termijn te nemen om deze verduurzaming te
bewerkstelligen?
Antwoord 8
Vrijwel alle provincies gaan de komende jaren de resterende straatverlichting van
ledlampen voorzien.
Gemeenten hebben bij de vernieuwing van buitenverlichting veel opties. Met energiezuinige
alternatieven kunnen ambities uit gemeentelijke klimaatplannen concreet worden ingevuld.
Om beleidskeuzes makkelijker te maken, ontwikkelde de Vereniging Nederlandse Gemeenten
samen met CE Delft en Tauw, in afstemming met dertig gemeenten, een online rekentool.
Deze tool helpt gemeenten bij het maken van duurzame keuzes in de vervanging van buitenverlichting
qua energieverbruik, materialen en kostenvermindering. De tool geeft basisinformatie
over kosten en baten van verschillende led-scenario’s ten behoeve van het opstellen
van een led(meerjaren)programma, assetmanagement, programmabegroting of strategische
verkenning.
Het uitgangspunt voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het verduurzamen
van de verlichting langs de rijkswegen is het aansluiten bij de natuurlijke vervangingsmomenten,
omdat er anders sprake is van kapitaalvernietiging en het onnodig afsluiten van de
weg. Op dit moment is 32% van de lichtmasten op de rijkswegen van led voorzien en
is nog eens 25% in voorbereiding en gefinancierd. Voor de circa 40% die dan overblijft
wordt aangesloten bij het vervangingsritme.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
R.A.A. Jetten, minister voor Klimaat en Energie -
Mede namens
M.G.J. Harbers, minister van Infrastructuur en Waterstaat
Bijlagen
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.