Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over de ‘Geleverde streek aan vissers’

Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 17 november
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het nieuws dat vissers woest op u zijn vanwege uw slikken of stikken-beleid
jegens de in nood verkerende visserijsector?1

Antwoord 1

Ik denk dat u doelt op de vereiste van de saneringsregeling dat contingenten vervallen
wanneer een visserijondernemer besluit zijn vissersvaartuig aan te melden voor saneringssubsidie.
Ik ben mij bewust van de reacties van de sector op dit vereiste.

Vraag 2

Kunt u duiden waarom u een in potentie gezonde visserijsector, die voor Nederland
een eeuwenoude traditie is, kapot wil maken met onzinnige maatregelen tot krimp?

Antwoord 2

De genomen maatregelen voor krimp werden niet alleen door het ministerie maar ook
door de sector gezien als noodzaak. Ten gevolge van de Brexit heeft de EU minder visquota
ter beschikking en hierdoor verliest Nederland een aanzienlijk deel van bijvoorbeeld
het tongquotum. Het is niet realistisch om een kleiner quotum op te vissen met een
vloot die niet in grootte is veranderd sinds de inkrimping van het quotum. Om er voor
te zorgen dat er voor visserijondernemers die naar aanleiding van de Brexit geen toekomst
meer zien in de visserij, werd de saneringsregeling opgezet. De aan vissersvaartuigen
verbonden contingenten (vangstmogelijkheden) die vervallen bij het ontvangen van saneringssubsidie
worden naderhand gratis tijdelijk beschikbaar gesteld aan groepen of producentenorganisaties,
die zij vervolgens verdelen onder de visserijondernemers die willen blijven vissen.
Hierdoor wordt de omvang van de vloot in overeenstemming gebracht met de hoeveelheid
vangstmogelijkheden. Een inkrimping van de huidige vloot is daarom noodzakelijk voor
zowel de visserijondernemers die willen stoppen als voor de visserijondernemers die
willen blijven vissen.

Vraag 3

Waarom kiest u voor een stilzwijgen bij het kapot maken van de boeren door middel
van het stikstofbeleid? Kunt u een gedetailleerd antwoord geven?

Antwoord 3

Er is een transitie in de landbouw nodig vanwege de urgente natuur-, klimaat- en waterproblematieken
om te komen tot een toekomstbestendige landbouw met voldoende verdienvermogen. Het
toekomstperspectief voor boeren en de brede welvaart van het landelijk gebied zijn
zaken die hier zwaar bij worden meegewogen. Boeren worden op diverse manieren ondersteund
bij het vormgeven van deze transitie. Ik verwerp dan ook de suggestie dat het kabinet
boeren kapot zou maken met het stikstofbeleid.

Vraag 4

Waarom kiest u er nu ook voor om de visserijsector te slopen en om afspraken met vissers
met betrekking tot saneringsregelingen niet na te komen? Kunt u een gedetailleerd
antwoord geven?

Antwoord 4

Afspraken met betrekking tot de saneringsregeling zijn nagekomen. Het uitgangspunt
is dat bij de voorbereiding van nieuw beleid er altijd overleg met de sector plaatsvindt.
De saneringsregeling was hierin geen uitzondering: de invulling van de regeling is
waar mogelijk voorbesproken met de sectorvertegenwoordigers zoals producentenorganisaties.
De uitzondering hierop, wat dus niet met de sector is gecommuniceerd, is dat het vervallen
van de contingenten een vereiste is van de saneringsregeling. Dit is gedaan omdat
vooroverleg over dit onderdeel van de saneringsregeling zou kunnen leiden tot handel
met voorkennis, wat ongewenst is.

Vraag 5

Vindt u zichzelf geschikt als Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, daar
u geenszins de belangen van de boeren en vissers dient? Kunt u een gedetailleerd antwoord
geven?

Antwoord 5

Ja. Ik zet mij in voor een duurzame en toekomstbestendige visserijsector. Mijn ambtsvoorganger
heeft de Tweede Kamer met de brief van 1 juli jl. (Kamerstuk 29 675, nr. 210) geïnformeerd over de agenda visserij waarmee ik toe wil werken naar een duurzame
toekomst voor de visserij. De saneringsregeling is een instrument dat daar aan bijdraagt.

Vraag 6

Heeft u de bereidheid om uw eerdere belofte aan vissers om te komen tot goede saneringsregelingen
na te komen of nog beter, om af te zien van krimp van een sector die al eeuwenlang
met ons land verbonden is? Kunt u een gedetailleerd antwoord geven waarbij u duidelijk
aangeeft hoe u de sector in nood te hulp schiet?

Antwoord 6

Zoals ik aangaf in mijn antwoord op vraag 2, is de saneringsregeling noodzakelijk
voor visserijondernemers die geen toekomst meer zien in de visserij. Een krimp van
de huidige vissersvloot is door toedoen van de Brexit onvermijdelijk. Visserijondernemers
wordt de gelegenheid geboden om te saneren als zij geen toekomst meer zien in de visserij.
Dit is op vrijwillige basis, er is geen sprake van dwang. Om visserijondernemers die
schade hebben ondervonden van de gevolgen van de Brexit doordat zij stil hebben gelegen
en inkomsten hebben misgelopen, te ondersteunen, zullen uit het Brexit Adjustment
Reserve (BAR) begin 2023 nog twee regelingen (stillegregeling en liquiditeitsregeling)
opengesteld worden.

Vraag 7

Heeft de bereidheid om af te zien van het inleveren van vangstrechten, daar dit kapitaalvernietiging
is en een doorkruising van al bestaande verduurzamingsplannen? Kunt u een gedetailleerd
antwoord geven?

Antwoord 7

Van kapitaalvernietiging is geen sprake, want het gaat om een vrijwillige deelname
aan een subsidieregeling om visserijactiviteiten te beëindigen. Visserijondernemers
hebben een keuze om hier al dan niet aan mee te doen. De contingenten zijn in het
verleden door de overheid gratis verstrekt aan visserijondernemers. In het onderling
verhandelen van deze contingenten tussen vissers heeft de overheid geen rol gespeeld.
Van een doorkruising van al bestaande verduurzamingsplannen is geen sprake aangezien
de saneringssubsidie wordt verleend aan visserijondernemingen die definitief stoppen
met hun visserijactiviteiten. Als gevolg van de Brexit heeft de EU een gedeelte van
de visquota’s in moeten leveren. Hierdoor is er minder quotum beschikbaar voor de
vloot die we vandaag de dag kennen. Om toekomstperspectief te bieden voor vissers
die geen gebruik willen maken van de saneringsregeling worden de bij sanering vervallen
contingenten tijdelijk via de producentenorganisaties weer over deze vissers verdeeld
tot duidelijk is wat de resultaten zijn van het traject rond de herziening van het
contingentenstelsel. Er zal dan ook niet worden afgezien van de voorwaarde dat bij
gebruikmaking van de saneringsregeling de contingenten komen te vervallen.