Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Podt, Ceder, Koekkoek, Jasper van Dijk, Simons, Piri en Kuzu over afwijzingen kort verblijf familieleden Syrische Nederlanders

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 14 februari 2022).

Vraag 1

Hoeveel aanvragen zijn in de afgelopen vijf jaar gedaan voor een kort verblijf in
Nederland door Syriërs via een «bewijs garantstelling en particuliere logiesverstrekking»?

Antwoord 1

Ingevolge artikel 14 van de (EU) Visumcode1 moeten aanvragers van een kort verblijf (Schengen)visum aantonen dat zij over voldoende
middelen van bestaan beschikken voor de kosten van de (retour)reis en de kosten van
het verblijf in Nederland. Een visumaanvrager kan dit ook aantonen met een «bewijs van garantstelling en/of particuliere logiesverstrekking» door een solvabele derde, bijvoorbeeld de referent in Nederland. Er is geen overzicht
beschikbaar hoe vaak een dergelijk «bewijs van garantstelling en/of particuliere logiesverstrekking»
is gebruikt, maar dit formulier wordt voornamelijk gebruikt voor het verblijfsdoel
«familiebezoek». In de afgelopen vijf jaar (periode 01-01-2017 t/m 31-12-2021) zijn
er 1.958 visumaanvragen voor kort verblijf ingediend met als verblijfsdoel «familiebezoek»,
door aanvragers met de Syrische nationaliteit (zie cijfers in bijlage 1, figuur 2).

Vraag 2

Bij hoeveel van deze aanvragen voldeed de aanvrager aan de gestelde voorwaarden?

Antwoord 2

In de periode van 01-01-2017 t/m 31-12-2021 zijn er 9.222 visumaanvragen ingediend
door personen met de Syrische nationaliteit, waarvan 4.143 zijn ingewilligd (een inwilligingspercentage
van ongeveer 45%). Voor specifiek het verblijfsdoel «familiebezoek» zijn er in deze
periode 1.958 visumaanvragen ingediend door personen met de Syrische nationaliteit,
waarvan 497 aanvragen zijn ingewilligd (ongeveer 25%). T.a.v. de ingewilligde aanvragen
is geoordeeld dat aan de bepalingen van de Visumcode is voldaan.

Vraag 3

Wat was het afwijzingspercentage van aanvragen voor kort verblijf voor alle nationaliteiten?
Wat is het afwijzingspercentage voor aanvragen voor kort verblijf specifiek voor Syriërs?
Wat is het afwijzingspercentage voor aanvragen kort verblijf voor Syriërs die aan
alle gestelde voorwaarden voldoen?

Antwoord 3

In de periode van 01-01-2017 t/m 31-12-2021 was het weigeringspercentage van alle
visumaanvragen wereldwijd (ongeacht nationaliteit en verblijfsdoel) ongeveer 13%.
Het weigeringspercentage voor personen in bezit van de Syrische nationaliteit (ongeacht
verblijfsdoel) in deze periode bedroeg afgerond 55%.

Aanvragen voor een (Schengen) visum kort verblijf (max. 90 dagen per periode van 180
dagen) worden getoetst overeenkomstig de bepalingen van de Visumcode. Als aan alle
voorwaarden (inclusief tijdige terugkeer, het niet gesignaleerd staan ter fine van
weigering en er geen bezwaar van een andere lidstaat bestaat tegen de komst van de
aanvrager) wordt voldaan, wordt een aanvraag ingewilligd. Het afwijzingspercentage
van 55% betreft derhalve uitsluitend aanvragen waarbij niet aan alle voorwaarden werd
voldaan.

Zie bijlage 1, figuren 5 en 6 voor de gebruikte weigeringsredenen voor afgewezen visumaanvragen
van personen in het bezit van de Syrische nationaliteit in de periode van 1-1-2017
t/m 31-12-2021. Vaak worden meerdere weigeringsredenen gebruikt voor een visumaanvraag
omdat er sprake is van een combinatie van weigeringsgronden.

De meest voorkomende weigeringsgronden voor Syrische aanvragers zijn:

1. Binding land herkomst onvoldoende

2. Terugkeer niet aannemelijk

3. Onvoldoende informatie verschaft

4. Hoofdverblijf in NL niet bewezen of (in geval van het verblijfsdoel familiebezoek)
relatie referent niet aangetoond

5. Nagelaten documenten te overleggen

Bovengenoemde weigeringsgronden zijn overigens ook de meest gebruikte weigeringsgronden
voor andere nationaliteiten. In bijlage 2 vindt u een nadere omschrijving van de weigeringsgronden.2

Vraag 4

Kunt u aangeven om welke redenen aanvragen, die aan alle voorwaarden voldoen, alsnog
worden afgewezen? Speelt het «vestigingsgevaar» hierin een rol?

Antwoord 4

Zie ook het antwoord op vraag 3. Eén van de criteria voor het verlenen van een (Schengen)
visum kort verblijf is inderdaad of de aanvrager het voornemen heeft het grondgebied
van de lidstaten te verlaten vóór de geldigheidsduur van het aangevraagde visum verstrijkt.
Hiervoor wordt onder meer gekeken naar de sociaaleconomische binding van betrokkene
met het land van herkomst en/of bestendig verblijf. Dit wordt beoordeeld op individuele
merites aan de hand van het aanvraagdossier.

Vraag 5

Betekent de oorlogssituatie in Syrië dat voor inreizende familieleden in alle gevallen
wordt aangenomen dat er geen of slechts een zwakke sociaal en economische band met
het land van herkomst of verblijf bestaat? Bestaat een interne werkinstructie waarin
dit is uitgewerkt? Zo ja, wilt u deze aan de Kamer doen toekomen?

Antwoord 5

Nee, zie ook het antwoord op vraag 4. In algemene zin is de burgeroorlog in Syrië
uiteraard van grote invloed op de sociaaleconomische omstandigheden van Syriërs. Alle
visumaanvragen worden echter op hun eigen merites beoordeeld overeenkomstig de bepalingen
van de Visumcode. De meeste visa van Syriërs worden aangevraagd vanuit (buur)landen
uit de regio, waarbij geldt dat sommige Syriërs hiervoor op en neer reizen vanuit
Syrië en anderen zich (al dan niet tijdelijk) in deze landen hebben gevestigd.

Vraag 6

Bent u het eens dat, als aanvragers aan alle voorwaarden voldoen, het uitgangspunt
dient te zijn dat de vergunning wordt verleend, tenzij er zwaarwegende redenen zijn
dit niet te doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ja. Het uitgangspunt is inderdaad dat een visum kan worden verleend als aan alle voorwaarden
van de Visumcode wordt voldaan. Indien niet aan alle voorwaarden wordt voldaan biedt
de Visumcode op grond van artikel 25 aan lidstaten de mogelijkheid om in uitzonderlijke
gevallen een territoriaal beperkt «kort verblijf» visum te verstrekken voor de duur
van maximaal 90 dagen in een periode van 180 dagen, wanneer zij dat op humanitaire
gronden, vanwege het nationale belang of gelet op internationale verplichtingen, noodzakelijk
achten. Dit artikel biedt echter geen ruimte om af te wijken van de voorwaarde dat
het voornemen moet bestaan om het grondgebied van de lidstaten tijdig te verlaten.
Nederland verstrekt daarom geen (territoriaal beperkte) Schengenvisa voor kort verblijf
aan personen als ten tijde van de beoordeling van de visumaanvraag gerede twijfel
bestaat aan de tijdige terugkeer na afloop van hun visum.

Vraag 7

Bent u ook van mening dat elke aanvraag individueel moet worden beoordeeld? Zo ja,
kunt u aangeven en onderbouwen of dat de afgelopen jaren ook de praktijk is geweest?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe verklaart u dan dat er zoveel aanvragen worden afgewezen,
terwijl wel aan alle voorwaarden wordt voldaan?

Antwoord 7

Ja, zie ook de antwoorden op vraag 4 en vraag 5. Visumaanvragen worden op hun eigen
merites beoordeeld. Dat is het uitgangspunt en de staande praktijk bij de beoordeling
van (Schengen)visumaanvragen voor kort verblijf. Het algemene gemiddelde weigeringspercentage
bij visumaanvragen voor NL bedroeg in de periode van 01-01-2017 t/m 31-12-2021 ongeveer
13%. Voor aanvragers met de Syrische nationaliteit bedroeg het weigeringspercentage
55%. Zoals figuur 5 in bijlage 1 laat zien is daarbij vaak sprake van onvoldoende
binding met het land van herkomst of bestendig verblijf en twijfel aan tijdige terugkeer.

Vraag 8

Erkent u dat er objectieve belemmeringen bestaan voor het uitoefenen van het gezins-
of familieleven voor Syriërs die hier asiel hebben gekregen? Erkent u dat een kort
bezoek naar Nederland de enige mogelijkheid kan zijn waarop mensen elkaar kunnen zien
of deel uit kunnen maken van belangrijke levensgebeurtenissen?

Antwoord 8

Voor de beantwoording van deze vraag is het belangrijk om onderscheid te maken tussen
gezinsleden en overige familieleden van Syrische Nederlanders/ statushouders. Gezinsleden
(partners, minderjarige kinderen en afhankelijke meerderjarige kinderen) kunnen op
basis van gezinshereniging (reguliere gezinshereniging of gezinshereniging in het
kader van nareis asiel) naar Nederland komen, hiervoor kan een lang verblijf visum
worden aangevraagd. In de Nederlandse situatie is dat een machtiging tot voorlopig
verblijf (mvv). Voor gezinsleden is er derhalve geen belemmering. Voor overige familieleden
geldt dat zij voor een bezoek aan Nederland een (Schengen) visum kort verblijf moeten
aanvragen waarbij getoetst wordt aan de voorwaarden zoals beschreven in de Visumcode.

Vraag 9

Bent u van mening dat de menselijke maat voldoende wordt toegepast bij het beoordelen
van deze visumaanvragen?

Antwoord 9

Ja. Zie ook het antwoord op vraag 6 v.w.b. de mogelijkheid in uitzonderlijke gevallen
een visum te verstrekken op humanitaire gronden. Personen die om humanitaire redenen
moeten reizen zijn gedurende de coronapandemie bovendien uitgezonderd van het EU-inreisverbod.

Vraag 10

Wat kunnen Syriërs, die aan alle voorwaarden voldoen om hun familieleden uit te nodigen
voor kort verblijf, doen om te zorgen dat zij hun familieleden alsnog kunnen zien?

Antwoord 10

Een Syrische Nederlander of (asiel) statushouder kan een visumaanvraag voor een familielid
ondersteunen d.m.v. een «bewijs van garantstelling en/of particuliere logiesverstrekking», maar bij de beoordeling van de visumaanvraag zullen onder andere ook de individuele
omstandigheden van de visumaanvrager worden betrokken, om te beoordelen of tijdige
terugkeer aannemelijk is. Indien aan alle bepalingen van de Visumcode wordt voldaan,
wordt een visum verleend.

Zie het antwoord op vraag 8 voor de overige mogelijkheden.

Bijlagen:

1. Cijfers

2. Een overzicht met een omschrijving en toelichting per weigeringsreden

Bijlage 1: Cijfers

Figuur 1: Totaal aantal aanvragen voor een kort verblijf (Schengen) visum per jaar
van aanvragers met de Syrische nationaliteit, voor alle verblijfsdoelen.

Figuur 2: Aantal aanvragen voor een (Schengen) visum kort verblijf per jaar van aanvragers
met de Syrische nationaliteit met verblijfsdoel «familiebezoek».

Figuur 3: Aantal ingewilligde visa (inclusief VTBG) voor een (Schengen) visum kort
verblijf per jaar van aanvragers met de Syrische nationaliteit, voor alle verblijfsdoelen.

Figuur 4: Aantal ingewilligde visa (inclusief VTBG) voor een (Schengen) visum kort
verblijfper jaar van aanvragers met de Syrische nationaliteit met verblijfsdoel familiebezoek.

Figuur 5: Aantal keer dat een weigeringsreden is gebruikt in geweigerde aanvragen
van 1-1-2017 t/m 31-12-2021 van aanvragers met de Syrische nationaliteit voor alle
verblijfsdoelen gezamenlijk.

Figuur 6: Aantal keer dat een weigeringsreden is gebruikt in geweigerde aanvragen
van aanvragers met de Syrische nationaliteit met verblijfsdoel «familiebezoek».