Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Nijboer en Kuiken over de voorwaarden voor het ontvangen van huurtoeslag

Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
14 februari 2022).

Vraag 1

Kunt u bevestigen dat mensen alleen recht hebben op huurtoeslag wanneer zij vanaf
het begin van een kalendermaand woonachtig zijn op een adres waar zij de toeslag voor
willen ontvangen?

Antwoord 1

Huurders die voor het eerst een huurwoning betreden, kunnen inderdaad alleen huurtoeslag
aanvragen vanaf de eerste maand dat ze de hele maand woonachtig zijn op het adres.
Als zij tussen huurwoningen verhuizen waarover zij huurtoeslag kunnen aanvragen, blijft
het recht op huurtoeslag voor de oude woning nog de hele maand bestaan.

Vraag 2

Waarom is er niet gekozen voor een systematiek waarbij een gereduceerd bedrag aan
huurtoeslag uitgekeerd kan worden evenredig met het aantal dagen van bewoning?

Antwoord 2

De voorwaarde dat wijzigingen in omstandigheden die zich voordoen na de eerste dag
van de maand, pas vanaf de eerste dag van de daaropvolgende maand worden meegenomen,
is opgenomen in artikel 5 van de Algemene wet inkomensafhankelijk regelingen (Awir).
Deze voorwaarde geldt voor alle inkomensafhankelijke regelingen en dus ook voor de
huurtoeslag.

Er is voor deze systematiek gekozen om de toeslagen begrijpelijk te houden voor de
burger en uitvoerbaar te houden voor de uitvoerder. Met deze voorwaarde krijgen beide
slechts één keer per maand te maken met een wijziging in het toeslagbedrag. Als wijzigingen
in de omstandigheden – niet alleen verhuizingen, maar ook bijvoorbeeld wijzigingen
in de huishoudsamenstelling – per direct verwerkt moeten worden, kan het voorkomen
dat het toeslagbedrag meerdere keren per maand bijgesteld moet worden.

Burgers die voor het eerst een huurwoning betreden, kunnen hierdoor inderdaad een
deel van de eerste maand mogelijk geen huurtoeslag ontvangen. Daar staat tegenover
dat deze systematiek bij verhuizing en andere levensgebeurtenissen voorspelbaarder
is voor de burger en dat onverwachte onderbrekingen van de huurtoeslag worden voorkomen.
Ook blijft bij een beëindiging van het huurcontract tijdens de maand de huurtoeslag
die gehele maand nog doorlopen.

Vraag 3

Is het mogelijk om een aanpassing te maken zodat mensen een toeslag ontvangen vanaf
het moment van bewoning in plaats van vanaf de eerste volle maand van bewoning? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid daar naar te kijken?

Antwoord 3

Ik vind het niet wenselijk om de huidige systematiek aan te passen naar een systeem
waarbij wijzigingen per direct verwerkt worden. De huurtoeslag is ingericht op maandelijkse
berekening. Aanpassen van deze systematiek is complex, vraagt veel capaciteit en zou
moeten worden bezien in het bredere stelsel van inkomensafhankelijke regelingen.

Vraag 4, 5

Onderkent u dat mensen die wel recht hebben op toeslag maar door dit criterium niet
in aanmerking komen voor een toeslag moeite kunnen hebben om de eerste maand aan huur
te voldoen? Zo ja, bent u het ermee eens dat dit een extra drempel is voor mensen?

Wat kunnen mensen doen wanneer zij door het missen van de huurtoeslag voor de eerste
maand in betalingsproblemen komen?

Antwoord 4, 5

Het kan voorkomen dat burgers die gedurende de maand verhuizen naar een woning waarover
zij voor het eerst huurtoeslag gaan ontvangen, moeite zullen hebben deze maand aan
de huur te voldoen. Verhuurders kunnen rekening houden met deze voorwaarde door hun
huurcontract vanaf de eerste dag van een maand in te laten gaan. Hierover zou de huurder
in overleg kunnen gaan met de verhuurder. Huurcontracten worden doorgaans eerder ondertekend
dan dat ze ingaan. Huurders kunnen hun verhuizing aan de gemeente doorgeven vanaf
het moment dat zij een huurcontract hebben getekend, dus ook als het contract nog
niet is ingegaan. Hiermee kan de huurder ervoor zorgen dat de verhuizing op tijd in
het BRP is verwerkt en kunnen zij zo vroeg mogelijk hun toeslagaanvraag voor de eerste
maand doen. Als de verhuurder niet bereid is de startdatum van het huurcontract aan
te passen, is het soms mogelijk om een betalingsregeling te treffen om de periode
zonder huurtoeslag te overbruggen.

Vraag 6

Bent u bereid om dit probleem aan te probleem pakken en gelijktijdig te kijken naar
de problemen rondom «non take up» waardoor mensen geen gebruik maken van een toeslag
waar ze recht op hebben?

Antwoord 6

Zoals aangegeven is dit niet alleen een voorwaarde voor de huurtoeslag, maar geldt
deze voorwaarde voor alle inkomensafhankelijke regelingen. Een overstap naar een systeem
van directe verwerking van wijzigingen in omstandigheden betekent niet voor alle burgers
een verbetering, maar soms ook meer complexiteit. Daarnaast kent dit verregaande gevolgen
voor de uitvoering.

Tot slot heeft het tegengaan van niet-gebruik van toeslagen de blijvende aandacht.
Ook bij de evaluatie van de Awir wordt gekeken naar niet-gebruik van toeslagen.