Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op de vragen van het lid Hijink over de brief die het Ministerie van VWS stuurde aan het LNAZ

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 8 november
2021).

Vraag 1

Waarom heeft uw ministerie een brief verstuurd aan het Landelijke Netwerk Acute Zorg
(LNAZ) met het verzoek te kijken hoe de IC-capaciteit toch boven de 1350 bedden kan
worden gebracht, nadat zij eerder aan hadden gegeven dat dit niet haalbaar was?1

Antwoord 1

Om ons voor te bereiden op het najaar en deze winter en de mogelijk zware belasting
op de zorg heb ik het LNAZ gevraagd om het bestaande Opschalingsplan te evalueren
en te actualiseren. Ik heb het LNAZ daarbij ook gevraagd om te verkennen of de COVID-19
zorg ten tijde van de piekbelasting op de IC en in de kliniek anders ingericht kan
worden naast de al bestaande capaciteit in de ziekenhuizen. Ik heb inmiddels de evaluatie
van het oorspronkelijke Opschalingsplan, het geactualiseerde Opschalingsplan en de
begeleidende brief van de LNAZ ontvangen en als bijlages bij de COVID-19 Kamerbrief
van 2 november 20212 aan uw Kamer aangeboden. In deze plannen geeft het LNAZ onder andere aan dat er komend
najaar en deze winter voor een korte piekperiode maximaal 1.350 IC-bedden beschikbaar
kunnen worden gemaakt.

Vraag 2

Hoe komt het dat het huidige Opschalingsplan voor IC-zorg niet haalbaar is gebleken?

Antwoord 2

Het LNAZ geeft in het geactualiseerde Opschalingsplan aan waarom de maximum van 1.700
IC-bedden, zoals genoemd in het oorspronkelijke Opschalingsplan, op dit moment niet
haalbaar is. Zo geeft het LNAZ aan dat, ondanks dat de afgesproken 1.700 IC-bedden
op dit moment qua materieel en fysieke infrastructuur beschikbaar zijn en er is ingezet
op opleiden van meer personeel, factoren als ziekteverzuim en uitstroom er voor zorgen
dat er voor deze IC-bedden op dit moment onvoldoende personeel beschikbaar is. Een
lagere beschikbaarheid van personeel op de IC, in vergelijking met de eerste golf,
komt ook doordat de reguliere zorg, en zeker de kritiek planbare zorg die binnen 6
weken geleverd moet worden, zo lang mogelijk door moet kunnen gaan.

Vraag 3

Hoe komt het dat er niet eerder duidelijk is geworden dat het opschalingsplan niet
haalbaar zou zijn?

Antwoord 3

De COVID-19 belasting was het afgelopen jaar veel hoger en langer dan bij het opstellen
van het Opschalingsplan in juni 2020 was ingeschat. Dat heeft zijn weerslag gehad
op de betrokken zorgprofessionals in de hele keten. Toen duidelijk werd dat de COVID-19
belasting in de ziekenhuizen voorlopig nog niet voorbij zou zijn, heb ik aan het LNAZ
gevraagd om een actualisatie van het Opschalingsplan, rekening houdend met de situatie
en de verwachtingen op dat moment. Het LNAZ heeft de afgelopen maanden intensieve
gesprekken gevoerd met alle betrokken partijen over de (on)mogelijkheden wat betreft
de opschaling van de IC-capaciteit. Daaruit bleek dat opschaling zoals beschreven
in het oorspronkelijke Opschalingsplan niet haalbaar was.

Vraag 4

Hoe reageert u op de uitspraken van V&VN over deze brief, waarin wordt gesteld dat
de opschaling die wordt voorgesteld in deze brief «volstrekt onverantwoord» is?3

Antwoord 4

Het LNAZ geeft in het geactualiseerde Opschalingsplan en de begeleidende brief aan
hoe op een verantwoorde manier kortdurend opgeschaald kan worden naar 1.350 IC-bedden.
Daarnaast geeft het LNAZ aan dat een uitbreiding naar meer dan 1.350 IC-bedden op
dit moment niet haalbaar is, ook niet wanneer die extra opschaling geconcentreerd
zou worden in enkele ziekenhuizen. Datzelfde beeld kwam naar voren uit de gesprekken
die ik heb gevoerd met diverse partijen, waaronder V&VN, over de (on)mogelijkheden
om verdere opschaling boven de 1.350 bedden te bewerkstelligen. De belangrijkste oorzaak
hiervoor is een tekort aan zorgprofessionals – met name IC-verpleegkundigen – door
een aanhoudend hoog ziekteverzuim en een verhoogde uitstroom. Mochten we op enig moment
alsnog tegen een tekort aan IC-capaciteit aanlopen, zal ik opnieuw met het LNAZ en
het veld in overleg treden om te bezien welke vervolgstappen nog genomen kunnen worden
om een dergelijke onverhoopte «piek van de piek» aan te kunnen.

Vraag 5

Wat zijn de gevolgen voor de coronamaatregelen, nu de IC-capaciteit niet boven de
1350 bedden kan worden opgeschaald?

Antwoord 5

Bij het treffen van maatregelen baseren wij ons op de adviezen van het OMT en adviezen
van andere experts zoals gedragswetenschappers, communicatie-experts en handhavers.
Op basis van deze adviezen wordt er een bestuurlijke afweging gemaakt over het maatregelenpakket.
In de Kamerbrief van 2 november jl.4 is het pakket aan maatregelen beschreven die, naar aanleiding van het 128e OMT-advies over COVID-19, genomen zijn en ingaan op respectievelijk 2 november en
6 november 2021.

Vraag 6

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het eerstvolgende debat over de ontwikkelingen
rondom het coronavirus?

Antwoord 6

Nee, dat is helaas niet gelukt.