Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Alkaya en Leijten over het feit dat meerdere gedupeerde ouders een brief van Incassobureau GGN hebben ontvangen

Antwoord van Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën – Toeslagen en Douane) (ontvangen
25 mei 2021).

Vraag 1

Hoe is het mogelijk dat vele ouders die nog geen integrale toets hebben gehad, of
zelfs (deels) gecompenseerd zijn, een brief van GGN hebben gekregen dat zij niet gedupeerd
zouden zijn?1

Antwoord 1

Via het amendement Lodders/Van Weyenberg kwam het moratorium tot stand.2 In dit moratorium is opgenomen dat de gegevens van de gedupeerden met gerechtsdeurwaarders,
waaronder GGN, via de Stichting Netwerk Gerechtdeurwaarders (SNG) met ondersteuning
van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) worden gedeeld
om zo te voorkomen dat beslagen worden uitgevoerd. In eerste instantie is een lijst
geleverd met alle mensen die zich voor 15 februari hadden gemeld, het moratorium,
de pauzeknop, was namelijk voor alle mensen die zich melden geldig tot 1 mei en vanaf
1 mei voor iedereen die gedupeerd was. Vanaf 1 mei worden periodiek updates gestuurd
naar de gerechtsdeurwaarders met daarin de gegevens van de mensen die zijn aangemerkt
als gedupeerden.

Op 5 mei hebben we met de SNG nieuwe gegevens gedeeld van de gedupeerde voor wie het
moratorium na 1 mei van toepassing blijft. Op zondag 16 mei werd duidelijk dat de
gedeelde informatie onvolledig was; de lijst bevatte alleen de gegevens van ouders
die via de Catshuisregeling € 30.000 hebben ontvangen. De ouders die al via de integrale
beoordeling herstel hadden ontvangen, stonden niet op de lijst. Tevens ontbraken er
ouders die zich hadden gemeld bij UHT en die ook toeslagpartner zijn van een gedupeerde.
Dit waren ongeveer 1.500 ouders. Daarnaast ontbrak een groep ouders die wel recht
heeft op de € 30.000 vanuit de Cathuisregeling, maar deze nog niet heeft ontvangen,
bijvoorbeeld omdat we deze ouders nog niet hebben kunnen bereiken.3 Dit betreft ongeveer 4.400 ouders

Gedupeerden die schulden hebben en van ons al een positief bericht over herstel hadden
ontvangen, hebben daardoor plots een brief ontvangen waarin stond dat zij hun schulden
moeten afbetalen. Door deze situatie zijn ouders in verwarring gebracht en hebben
we hen opnieuw in onzekerheid gebracht. Ik vind dat heel naar en bied daar deze ouders
mijn excuses voor aan.

Voor alle ouders die geld van ons hebben gekregen of bericht hebben gekregen dat ze
dat gaan krijgen, geldt de pauzeknop.

Voor ouders waarbij wij na de lichte toets op dit moment geen aanwijzingen hebben
gevonden dat ze recht hebben op herstel, eindigt het moratorium vanaf 1 mei. Deze
ouders zijn daarover per brief geïnformeerd. Het moratorium loopt af om te voorkomen
dat hun private schulden oplopen gedurende een langere looptijd van het moratorium.
Schuldeisers weten immers niet welke ouders zich hebben gemeld bij UHT en kunnen gedurende
het moratorium nog wel verhogingen en kosten in rekening brengen. Dit zou de schuldenproblematiek
van deze ouders vergroten en dat is onwenselijk. Wij maken met de deurwaarders graag
afspraken over de herstart van de invorderingen van ouders waarbij er nu geen aanwijzingen
zijn gevonden voor recht op herstel. Het kan zijn dat deze ouders problematische schulden
hebben. Zij hebben uiteraard de mogelijkheid om afspraken te maken met de deurwaarders
en zij kunnen altijd terecht bij hun gemeenten voor hulp met hun schulden.

Vraag 2

Op basis van welke wettelijke gronden mag de Belastingdienst doorgeven dat iemand
wel of niet gedupeerde is aan een incassobureau?

Antwoord 2

De wettelijke grond van gegevensuitwisseling met de schuldeisers is door middel van
het amendement Lodders/Van Weyenberg opgenomen in de Awir, art 49i. Schuldeisers,
incassobureaus en gerechtsdeurwaarders kunnen daarvoor aan Belastingdienst/Toeslagen
vragen of een ouder gedupeerd is. De gegevenswisseling die wij doen is alleen met
SNG voor de gerechtsdeurwaarders; GGN is een gerechtsdeurwaarderskantoor. Deze gegevensuitwisseling
is namelijk nodig om het moratorium te effectueren. Schuldeisers en incassobureaus
kunnen alleen op initiatief van een ouder, met de aan ouders gestuurde code, verifiëren
of een ouder gedupeerde is.

Vraag 3

Over hoeveel mensen heeft GGN gegevens opgevraagd?

Antwoord 3

Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 2. In eerste instantie is een bestand met alleen
BSN’s verstuurd naar de SNG van alle mensen die zich hadden gemeld voor 15 februari.
Dit betrof ongeveer 25.000 ouders. Daarna is er een bestand verstuurd met ongeveer
12.000 toeslagpartners. Dat is ook door de gerechtsdeurwaarders verwerkt. Op 5 mei
is een bestand gestuurd met daarin de ouders die € 30.000 hebben ontvangen, ongeveer
11.000 ouders.

Door de SNG worden alleen die BSN’s verstrekt aan de gerechtsdeurwaarder die ook in
het klantenbestand van de betreffende gerechtsdeurwaarder zitten. De gegevensdeling
vanuit de SNG vindt plaats naar het gerechtsdeurwaarderskantoor GGN. Hoeveel gedupeerden
of mogelijk gedupeerden bij GGN zitten is bij de Belastingdienst niet bekend omdat
deze informatie niet wordt verstrekt vanuit privacy oogpunt.

Vraag 4

Op welke wijze kan iemand die gedupeerd is, bij de Belastingdienst checken of zijn/haar
gegevens gedeeld zijn met GGN en andere incassobureaus?

Antwoord 4

Ouders die gedupeerd zijn en via de Catshuisregeling € 30.000 hebben gekregen, hebben
een brief ontvangen met een code, deze correspondeert met een register waar opgezocht
kan worden of het moratorium voor deze ouder geldt en vanaf welk moment. Alle ouders
die via integrale beoordeling in aanmerking komen voor het moratorium en de huidige
toeslagpartners van alle ouders die in aanmerking komen voor het moratorium zullen
deze brief op korte termijn ontvangen. Een ouder kan opvragen of en wie zijn/haar
gegevens heeft opgevraagd. Het proces hiervoor wordt nu ingericht. Deze mogelijkheden
zijn gerealiseerd omdat het de wens van uw Kamer is dat schuldeiser moeten kunnen
verifiëren of iemand gedupeerd is en dat een ouder deze verzoeken ook kunnen raadplegen
zodat ze aan schuldeisers kunnen aantonen dat ze tot de groep gedupeerden behoren.

De gegevens van deze ouders zijn niet gedeeld met incassobureaus, alleen met deurwaarderskantoren.
Zie voor een aanvulling op dit antwoord ook het antwoord op vraag 2.

Vraag 5

Wie heeft goedkeuring gegeven voor het doorgeven van gegevens van mensen aan GGN?
Is dit behandeld in de Ministeriële Commissie Herstel Toeslagen?

Antwoord 5

Zie ook het antwoord op vraag 2, dit is via het amendement Lodders/Van Weyenberg wettelijk
verankerd via het moratorium (art 49i Awir).

Vraag 6

Klopt het dat ouders door de Belastingdienst een specifieke code toegewezen krijgen
als zij gedupeerd zijn? Zo ja, wat zijn hiervan de consequenties voor hen?

Antwoord 6

Voor dit antwoord verwijzen ik graag naar vraag 4 waar dit wordt toegelicht.

Vraag 7

Bent u van mening dat het delen van de gegevens met incassobureaus of deurwaarders
rechtsgevolgen heeft?

Antwoord 7

Het al dan niet bevestigen of een ouder gedupeerd is, is noodzakelijk om te zorgen
dat het moratorium voor private schuldeisers van kracht wordt. Het moratorium is daarmee
het rechtsgevolg van het delen van gegevens. Gerechtsdeurwaarders en private schuldeisers
mogen de gegevens alleen voor dit doel gebruiken en hier geen andere (rechts)gevolgen
aan verbinden.

Vraag 8

Is het delen van de gegevens met incassobureaus of deurwaarders conform artikel 1.3
van de Awb? Kunt u aangeven op welke wijze mensen in bezwaar kunnen gaan tegen het
delen van de gegevens?

Antwoord 8

De AWB kent geen artikel 1.37. Daarom is het mij niet duidelijk waar u op doelt. De
gegevensverstrekking naar gerechtsdeurwaarders is conform artikel 49i Awir. Toeslagen
is dus ook verplicht de gegevens van gedupeerde ouders met de gerechtsdeurwaarders
te delen zodat zij zich aan het moratorium kunnen houden. Als een ouder niet wil dat
schuldeisers of incassobureaus weten dan een ouder gedupeerd is, hoeft de ouder niets
te doen. Toeslagen deelt deze gegevens niet met schuldeisers of incassobureaus. Alleen
als de ouder de code die hij of zij ontvangt deelt met derden kunnen die in het register
verifiëren of een ouder gedupeerd is.

Vraag 9

Op welke wijze kan een gedupeerde bezwaar maken tegen het besluit van de Belastingdienst
om een naam op de lijst te zetten die gedeeld is met de incassobureaus die daarna
met invorderingen starten?

Antwoord 9

De Belastingdienst heeft geen besluit genomen om ouders op een lijst te zetten en
deze lijst te delen met incassobureaus. Hiertegen hoeft dus ook geen bezwaar gemaakt
te worden. De Belastingdienst heeft de gegevens van gedupeerde ouders gedeeld met
gerechtsdeurwaarders zodat voor deze groep het wettelijke moratorium geëffectueerd
kan worden.

Vraag 10

Waarom mag GGN stellen in de brief dat mensen niet gedupeerd zijn en dat de incasso
derhalve weer gaat lopen?

Antwoord 10

Dat is niet de bedoeling. GGN kan aangeven dat iemand nog niet aangemerkt staat als
gedupeerde. Als iemand op dit moment niet aangemerkt is als gedupeerde mag een gerechtsdeurwaarder
weer starten met het incasseren van de vorderingen. Benadrukt dient te worden dat
het hier gaat om de GGN als deurwaarderskantoor, en niet over het incassobureau.

Vraag 11

Heeft u enig besef hoe het voelt voor mensen om opnieuw te lezen «u bent niet gedupeerd»,
zonder dat er ook maar een gesprek is geweest?

Antwoord 11

Ik kan me inderdaad voorstellen dat dit enorm naar is. Ik vind het dan ook verschrikkelijk
dat deze foute lijst gedeeld is en dat vervolgens deze brieven zijn uitgestuurd. We
doen onze uiterste best om te zorgen dat iedereen die gedupeerd is zo snel mogelijk
de hulp en ondersteuning ontvangt waar ze recht op hebben. In eerste instantie gebeurt
dit door middel van een lichte toets. Voor ouders waarbij we in de lichte toets geen
aanwijzingen hebben gevonden kijken wij in de integrale beoordeling zorgvuldig naar
hun verzoek voor herstel. Het gesprek met en verhaal van de ouder geldt hier als leidraad.

Wij zullen op korte termijn ge-update bestand met gegevens met de deurwaarders delen,
met een volledig overzicht van alle ouders waarvoor het moratorium doorloopt of ingaat.

Voor ouders waarbij wij na de lichte toets op dit moment geen aanwijzingen hebben
gevonden dat zij recht hebben op herstel, eindigt het moratorium vanaf 1 mei. Deze
ouders zijn daarover per brief geïnformeerd. Het moratorium loopt af om te voorkomen
dat hun private schulden oplopen gedurende een langere looptijd van het moratorium.
Schuldeisers weten immers niet welke ouders zich hebben gemeld bij UHT en kunnen gedurende
het moratorium nog wel verhogingen en kosten in rekening brengen. Dit zou de schuldenproblematiek
van deze ouders vergroten en dat is onwenselijk. Wij maken met de deurwaarders graag
afspraken over de herstart van de invorderingen van ouders waarbij er nu geen aanwijzingen
zijn gevonden voor recht op herstel. Het kan zijn dat deze ouders problematische schulden
hebben. Zij hebben uiteraard de mogelijkheid om afspraken te maken met de deurwaarders
en zij kunnen altijd terecht bij hun gemeenten voor hulp met hun schulden.

Vraag 12

Heeft u tevens enig besef wat het betekent voor mensen om wederom op basis van het
doorgeven van gegevens beoordeeld worden en zij zelf helemaal niet betrokken zijn
of er iets aan hen gevraagd is?

Antwoord 12

Ik betreur ten zeerste dat deze fout heeft kunnen gebeuren. In eerste instantie zijn
de gegevens van ouders die in aanmerking komen voor de Catshuisregeling gedeeld met
de gerechtsdeurwaarders om zo het moratorium te continueren. Helaas waren deze gegevens
onvolledig en hebben sommige ouders dus onterecht een brief ontvangen, terwijl zij
wel recht hebben op het moratorium. Ik kan mij voorstellen dat dit erg schrikken is
geweest voor deze ouders. Ik wil dus ook benadrukken dat zij af kunnen gaan op het
bericht dat zij ontvangen van de Herstelorganisatie en dat er geen nieuwe beoordeling
plaatsvindt bij de gerechtsdeurwaarders.

Vraag 13

Heeft de Belastingdienst ook aan andere incassobureaus gegevens over gedupeerden doorgegeven?
Zo ja, aan welke incassobureaus en hoeveel personen betreft het?

Antwoord 13

Zie hiervoor ook het antwoorden op vragen 2 en 3. Er zijn geen gegevens gedeeld met
incassobureaus, alleen met gerechtsdeurwaarders. Alle gerechtsdeurwaarders zijn aangesloten
bij de KBvG en hun gegevensdeling verloopt via de SNG.

Vraag 14

Snapt u dat incassobureaus juist in mei weer willen gaan incasseren omdat ze dan beslag
op het vakantiegeld van mensen kunnen leggen? Waarom werkt de Belastingdienst/ de
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen actief mee aan deze agenda?

Antwoord 14

Conform het amendement Lodders/Van Weyenberg verloopt het moratorium per 1 mei voor
ouders waarbij er nog geen aanwijzing is gevonden voor het recht op compensatie. De
gerechtsdeurwaarders voeren bij het herstarten van de invorderingen hun wettelijke
taak uit. Er is dan ook geen andere motivatie bij het delen van deze gegevens dan
de wettelijke grondslag uit Awir/amendement.

Vraag 15

Kunt u deze vragen per ommegaande beantwoorden en in ieder geval voor het aanstaande
commissiedebat over de Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag van 27 mei 2021?

Antwoord 15

Ja.