Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Leijten over het door de Belastingdienst toekennen van verzuimboetes terwijl uitstel van aangifte is aangevraagd

Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 1 juli 2020).

Vraag 1

Kunt u aangeven hoe vaak door welk percentage van bedrijven en zelfstandigen uitstel
van aangifte voor bijvoorbeeld btw of loonheffing is aangevraagd en verleend vanwege
de coronamaatregelen?

Antwoord 1

In alle gevallen waarin om versoepeld uitstel van betaling is verzocht, is ook uitstel
verleend. Het uitstel geldt in eerste instantie voor 3 maanden. Er is geen uitsplitsing
beschikbaar naar zelfstandigen en andere bedrijven/rechtsvormen.

Vraag 2

Herkent u de signalen dat desondanks toch naheffingsaanslagen worden uitgedeeld als
btw of loonheffing niet op tijd wordt betaald terwijl uitstel is verleend? Zo ja,
hoe vaak is sprake geweest van een verzuimboete die opgelegd werd aan een bedrijf
dat uitstel heeft verkregen?

Antwoord 2

Het proces voor het aanvragen van versoepeld uitstel van betaling in de coronacrisis
is voor de aangiftebelastingen, zoals btw en loonheffingen, als volgt. De ondernemer
doet aangifte en draagt geen belasting af. Op dat moment is het nog niet mogelijk
uitstel van betaling aan te vragen. Nadat de ondernemer een naheffingsaanslag heeft
ontvangen, kan hij uitstel van betaling aanvragen.

De aangifteprocessen kennen zeer grote volumes die alleen geautomatiseerd kunnen worden
verwerkt. Ook het opleggen van naheffingsaanslagen (en betalingsverzuimboetes) verloopt
geautomatiseerd. Het inbreken op dat geautomatiseerde proces om te voorkomen dat de
naheffingsaanslagen worden opgelegd, zou betekenen dat de behandeling van elke individuele
aangifte verder handmatig moet verlopen. Dat is gezien de omvang van het aantal verzoeken
niet alleen zeer riskant, maar ook niet uitvoerbaar vanwege het capaciteitsbeslag
dat daarmee zou zijn gemoeid. Dit betekent dat de Belastingdienst de naheffingsaanslag
oplegt en dat de ondernemer vervolgens uitstel van betaling kan vragen voor deze naheffingsaanslag.

Bij het opleggen van naheffingsaanslagen voor de btw wordt ook automatisch een betalingsverzuimboete
opgelegd. Voor de btw bleek het systeemtechnisch niet mogelijk het opleggen van betalingsverzuimboetes
te voorkomen. Nadat een ondernemer uitstel van betaling heeft gevraagd, zorgt de Belastingdienst
ervoor dat deze boete wordt vernietigd. De ondernemer ontvangt bericht dat de boete
is vernietigd en hoeft zelf niets te doen.

Via de website en social-mediakanalen is gecommuniceerd dat een ondernemer die uitstel
van betaling heeft aangevraagd eventuele opgelegde betalingsverzuimboetes niet hoeft
te betalen. Deze informatie wordt ook opgenomen in een zogenoemde bijsluiter die eind
juni wordt meegestuurd met de naheffingsaanslagen voor de btw en de loonheffingen.

Bij het opleggen van naheffingsaanslagen voor de loonheffingen legt de Belastingdienst
geen betalingsverzuimboetes op. Dat betekent dat ook ondernemers die geen uitstel
van betaling aanvragen, geen boete krijgen.

De reden hiervoor is dat het niet mogelijk is gebleken deze boetes voor de loonheffingen
in een geautomatiseerd proces te vernietigen. Gegeven de grote aantallen was handmatige
vernietiging van opgelegde boetes geen optie.

In de periode nadat uitstel van betaling is aangevraagd, ontvangt de ondernemer periodiek
steeds nieuwe naheffingsaanslagen, waarbij alleen voor de btw ook betalingsverzuimboetes
worden opgelegd. Ook deze boetes worden ambtshalve vernietigd en de ondernemer hoeft
deze dan ook niet te betalen.

De verplichting om periodiek aangifte te doen blijft overigens bestaan, ook als uitstel
van betaling is aangevraagd. Dat is niet alleen voor de processen van de Belastingdienst
van belang, maar ook voor de ondernemer zelf. Zo is steeds duidelijk hoe hoog het
bedrag is waarvoor uitstel is verleend en dat later moet worden terugbetaald. Ook
wordt een boete voor het niet of niet tijdig doen van aangifte voorkomen. Voor de
loonaangifte geldt bovendien dat UWV de daarmee door de ondernemer verstrekte gegevens
gebruikt voor de NOW-regeling.

Vraag 3

Hoe bent u omgegaan met de besluiten om massaal uitstel te verlenen voor deze belastingen?
Is hierbij sprake geweest van individuele uitstelverlening en was u destijds van mening
dat hiervoor voldoende capaciteit bij de Belastingdienst aanwezig was? Waarom is niet
gekozen voor categorale uitstelverlening en uitzondering van verzuimboetes?

Antwoord 3

In de brief van 12 maart jl. van de ministers van Economische Zaken en Klimaat, Financiën
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Kamer, is aangekondigd dat de Belastingdienst
op verzoek uitstel van betaling verleent aan alle ondernemers die door de coronacrisis
in liquiditeitsproblemen zijn gekomen of zullen komen. In de brief van 17 maart jl.
is invulling gegeven aan die maatregel. Ondernemers kunnen met een brief of via een
digitaal formulier uitstel van betaling aanvragen bij de Belastingdienst. Nadat het
verzoek is ontvangen, zet de Belastingdienst de invorderingsmaatregelen stil en krijgen
ondernemers per direct 3 maanden uitstel van betaling voor de belastingen waarvoor
zij om uitstel van betaling verzoeken. Individuele beoordeling van het verzoek vindt
later plaats, als een verzoek wordt gedaan voor uitstel langer dan 3 maanden.

Het is de bedoeling om het proces voor ondernemers zo eenvoudig mogelijk te maken
met zo min mogelijk administratieve lasten. Ook voor de Belastingdienst moet er sprake
zijn van een uitvoerbaar proces.

Vraag 4

Is het opleggen van naheffingsaanslagen en verzuimboetes een volledig geautomatiseerd
proces?

Antwoord 4

Ja, het opleggen van naheffingsaanslagen en verzuimboetes is een volledig geautomatiseerd
proces. Ook het vernietigen van de betalingsverzuimboetes nadat uitstel van betaling
is gevraagd, wordt geautomatiseerd ondersteund. Er zijn echter situaties waarin handmatig
wordt besloten tot het opleggen van naheffingsaanslagen en verzuimboetes. Dat is bijvoorbeeld
het geval als de Belastingdienst naar aanleiding van een controle een naheffingsaanslag
oplegt.

Vraag 5

Hoe kunnen bedrijven op een laagdrempelige manier de naheffingsaanslagen en verzuimboetes
ongedaan laten maken? Gaat de Belastingdienst onterecht beboete bedrijven hierover
actief informeren?

Antwoord 5

De naheffingsaanslagen vormen de basis voor het uitstel van betaling. Het verzoek
om uitstel kan pas worden ingediend nadat een naheffingsaanslag is opgelegd. Gezien
het vorenstaande is er geen aanleiding voor ondernemers om een naheffingsaanslag ongedaan
te maken. In de aanslag wordt de betaalverplichting vastgelegd van het bedrag dat
de ondernemer zelf heeft aangegeven (maar dat hij door de coronacrisis niet heeft
betaald). De werkwijze ten aanzien van betalingsverzuimboetes is beschreven bij het
antwoord op vraag 2.