Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Nijboer en Moorlag over het ontbreken van overeenstemming tussen winkeliers en vastgoedeigenaren

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 18 juni
2020).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Winkeliers en verhuurders drijven weg van elkaar»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herkent u de signalen van branchevereniging Detailhandel Nederland dat er niet altijd
voldoende welwillendheid is om tot afspraken omtrent huurverlichting te komen tussen
winkeliers, horecaondernemingen en vastgoedeigenaren?

Antwoord 2

Hoewel een meerderheid van de huurders en verhuurders tot onderlinge afspraken lijken
te zijn gekomen, zijn er uitzonderingen op deze regel.

Vraag 3 en 5

Kunt u aangeven in hoeverre winkeliers en horecazaken afspraken hebben gemaakt met
vastgoedeigenaren om tot huurverlichting te komen? Zo ja, is dit in uw ogen voldoende
om de groep door deze crisis te helpen? Zo nee, waarom niet?

Bent u het eens met de strekking van het bericht dat, omdat de afspraken tussen INretail
en Detailhandel Nederland en vastgoedorganisaties IVBN en Vastgoed belang niet bindend
zijn, niet iedereen zich genoodzaakt voelt er gehoor aan te geven?

Antwoord 3 en 5

Sinds het uitbrengen van het Steunakkoord op 10 april is door de partijen achter het
Steunakkoord hard gewerkt om hun achterbannen achter deze gezamenlijke oproep te laten
scharen. En dat heeft vruchten afgeworpen. Volgens peilingen onder de leden van brancheorganisaties
in retail en vastgoed heeft naar schatting 70 tot ruim 80% van de huurders maatwerkafspraken
gemaakt met hun verhuurder over het betalen van de huur.

De richtlijnen van het Steunakkoord zagen eerst en vooral op het doorschuiven van
het innen van de huur. Hiermee werd snel ingespeeld op de liquiditeitsbehoefte van
retailers. Daarnaast werd de afspraak gemaakt om eind mei nadere afspraken te maken
over een meer definitieve verdeling van de huurlast. Voor deze tweetrapsbenadering
werd gekozen omdat de verwachting was dat eind mei meer duidelijk zou zijn hoe de
situatie in de retail zich zou ontwikkelen, en zou er meer duidelijkheid zijn over
de (afbouw van de) Corona-maatregelen. Tenslotte zou naar verwachting ook meer duidelijkheid
zijn ontstaan over de verwachtte tweede ronde steunmaatregelen van de overheid.

Op 3 juni hebben de partijen achter het Steunakkoord de aangekondigde vervolgafspraken
naar buiten gebracht. (zie bijlage: persbericht vervolgafspraken Steunakkoord huren
retail) Gedeeltelijke kwijtschelding van de huur vormt onderdeel van de overeenstemming
die partijen bereikt hebben. Evenals de uitgesproken intentie om met elkaar samen
te blijven werken tijdens de rest van deze crisis en in de periode daarna. Het is
mijn beeld dat de partijen achter het Steunakkoord hiermee een goede basis gelegd
hebben om de retailsector als geheel zo goed mogelijk door de crisis te helpen.

Vraag 4

In hoeverre zijn afspraken over huurverlichting tussen verhuurders en huurders te
stimuleren zonder daarbij winkelketens en horecaondernemingen die geen werkelijke
problemen hebben om aan de huur te voldoen onnodige kortingen te geven?

Antwoord 4

Het Steunakkoord zet nadrukkelijk in op het maken van maatwerkafspraken tussen huurders
en verhuurders, binnen een generiek kader van richtlijnen. Wanneer de situatie daarom
vraagt kan door huurder en verhuurder in gezamenlijk overleg worden besloten om af
te wijken van de generieke richtlijnen.

Vraag 6

Bent u bereid om samen met deze partijen aan tafel te gaan zitten om (bindende) afspraken
te maken over huurverlichting? Zo ja, op welke termijn kunnen deze gesprekken plaatsvinden?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Het Ministerie van EZK is samen met de gezamenlijke banken betrokken geweest bij de
gesprekken over het Steunakkoord en de aangekondigde vervolgafspraken, die hebben
geleid tot afspraken tussen huurders en verhuurders over huurverlichting. Naar nu
blijkt vormen de uitgangspunten van het Steunakkoord de basis voor maatwerkafspraken
voor de overgrote meerderheid van huurders en verhuurders.

Vraag 7

Deelt u de mening dat in deze tijden vastgoedeigenaren ruimhartig moeten zijn richting
hun huurders (winkeliers en horeca) als zij betalingsproblemen ervaren om zo gezamenlijk
door deze crisis te komen? Zo ja, bent u van mening dat de huidige signalen hiermee
in overeenstemming zijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Niet alle vastgoedeigenaren verkeren in de luxe positie om ruimhartig te kunnen zijn.
Maar het is inderdaad van belang samen, als huurders en verhuurders, zo goed mogelijk
door de crisis heen te komen. Daarom zijn maatwerkafspraken van belang, met als basis
het fair delen van de pijn.

Het is soms lastig om signalen goed te duiden. Het afgeven van signalen heeft eerst
en vooral ook een strategisch doel. Niet altijd geven signalen een goed beeld van
wat er werkelijk gaande is. De huurders en verhuurders die wel bevredigende afspraken
wisten te maken, zochten de publiciteit niet. Peilingen onder de achterbannen van
bracheorganisaties laten zien dat de grote meerderheid van huurders en verhuurders
tot maatwerkafspraken is gekomen over de huur.

Vraag 8

Ziet u het probleem dat er twee groepen lijken te ontstaan afhankelijk van het feit
of hun verhuurders bereid zijn tot afspraken over huurverlichting? Zo ja, brengt dit
in uw ogen nadelen met zich mee voor huurders met onwelwillende verhuurders?

Antwoord 8

De sector is het meest geholpen met huurders en verhuurders die maatwerkafspraken
maken met als basis de wil om gezamenlijk zo goed mogelijk door de crisis heen te
komen. Ik ben er van overtuigd dat verhuurders die niet bereid zijn om nadere afspraken
te maken zich op langere termijn in de vingers zullen snijden. Naar verwachting zullen
verhuurders de komende jaren alles op alles moeten zetten om aantrekkelijk te blijven
voor hun huurders.

Vraag 9 en 10

Welke mogelijkheden bestaan er om gemaakte afspraken van vastgoedeigenaren met winkeliers
en horeca algemeen bindend te verklaren?

Bent u bereid om, als er geen nadere afspraken mogelijk zijn tussen verhuurders en
huurders, de huidige afspraken algemeen bindend te verklaren? Zo nee, ben u wel bereid
wetgevend op te treden?

Antwoord 9 en 10

Om private afspraken algemeen verbindend te verklaren, is een wettelijke grondslag
nodig. Die bestaat nu niet. Nu blijkt dat de overgrote meerderheid van de ondernemers
zich committeert aan de afspraken uit het Steunakkoord is het niet nodig om met wetgevende
voorstellen te komen, in de vorm van een wettelijke grondslag om afspraken algemeen
verbindend te verklaren of anderszins.

In specifieke gevallen blijkt het ook mogelijk om bij de rechter succesvol huurprijsvermindering
af te dwingen door een beroep te doen op onvoorziene omstandigheden of op redelijkheid
of billijkheid, zoals onlangs is gebleken in een kort geding dat bierbrouwer Inbev
als huurder van een bruin café had aangespannen tegen de verhuurder van dit pand.