Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Gerven en Hijink over het artikel ‘Overleg over mogelijk tekort aan medicijnen’

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 18 maart 2020).

Vraag 1

Is het bericht waar dat u overweegt de invoering van de nieuwe Wet geneesmiddelenprijzen
per 1 april 2020 uit te stellen naar aanleiding van een brandbrief van farmaceutische
bedrijven waarin wordt gesteld dat de prijzen van geneesmiddelen te laag zijn zodat
geneesmiddelentekorten ontstaan en deze door de coronacrisis nog dreigen toe te nemen?
Zo ja, kunt u toelichten wat hiervan de redenen zijn?1 en 2

Antwoord 1

Ik bekijk nu alle mogelijkheden om partijen in de markt ruimte te bieden die nodig
is om tekorten te voorkomen, voldoende voorraad te behouden en aan te leggen.

Gekeken wordt naar alle mogelijke opties, onder andere naar welke ruimte ik kan bieden
in de Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp). Het contact met partijen is geïntensiveerd
omdat het belangrijk is dat we samen optrekken.

Ik verwacht hier volgende week meer inzicht in te kunnen geven, ik zal u daarover
separaat per brief informeren.

Vraag 2 en 3

Wat vindt u van het oordeel een farmaceutisch adviseur van zorgverzekeraar Menzis
die stelt «dat er voldoende ruimte is voor prijsverlagingen, omdat de Nederlandse
prijzen hoger liggen dan die in Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen»?

Onderschrijft u ook zijn mening dat met hun brandbrief de farmaceutische industrie
juist de tekorten en het hamstergedrag van mensen aanwakkeren? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2 en 3

Het is correct als Menzis refereert aan het feit dat de gemiddelde prijzen voor spécialités
in Nederland voor de wijziging van de Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp) – ruim – boven
het Europees gemiddelde lagen. Dit was (mede) aanleiding om de referentielanden te
herzien, en Duitsland als referentieland te vervangen door Noorwegen, waarmee de gemiddelde
prijzen voor spécialités rond of op het Europees gemiddelde komen te liggen. Geredeneerd
vanuit het doel van de Wgp – Nederlandse geneesmiddelen dichter bij het Europees gemiddelde
brengen – is er nog ruimte voor prijsdalingen bij spécialités.

Voor generieke geneesmiddelen geldt dat gemiddelde prijzen voor de wetswijziging (en
na de wetswijziging) onder het Europees gemiddelde lagen. Voor het merendeel van generieke
middelen geldt dat de prijsmaximering door de Wet geneesmiddelenprijzen een beperkte
rol speelt, omdat werkelijke inkoopprijzen lager liggen door onder meer contractering.
Het is echter niet uitgesloten dat met de wetswijziging voor specifieke generieke
producten meer prijsdruk ontstaat door de nieuwe maximumprijzen, voor andere producten
ontstaat juist weer ruimte om prijzen te verhogen.

De uitbraak van het Coronavirus heeft vooralsnog nog niet geleid tot een tekort aan
geneesmiddelen. Het is belangrijk dat mensen die medicijnen gebruiken de gebruikelijke
hoeveelheden medicijnen meekrijgen, maar ze mogen niet extra bijbestellen. Dit is
zo afgesproken met partijen. Ook zijn er afspraken gemaakt over de verkoop van paracetamol
bij de drogist en supermarkt, zodat het voor iedereen beschikbaar blijft. Deze voorzorgsmaatregelen
zijn genomen zodat andere mensen niet met lege handen komen te staan.

Vraag 4

Deelt u de mening dat het immoreel is dat de farmaceutische bedrijven de coronacrisis
aangrijpen door met tekorten te dreigen om de prijzen zo op een te hoog peil te houden?

Antwoord 4

Ik lees in de brandbrief dat firma’s en leveranciers hun bezorgdheid uiten over dat
er door de prijsdalingen als gevolg van de aanpassing van de Wgp onvoldoende ruimte
zou zijn voor marktpartijen om maatregelen te nemen om eventuele tekorten te voorkomen.

Er zijn op dit moment geen signalen van corona gerelateerde tekorten. Ik ben wel beducht
op mogelijke tekorten op wat langere termijn (maanden) – ook naar aanleiding van de
bezorgdheid van deze partijen – en bekijk daarom nu alle mogelijkheden om partijen
in de markt ruimte te bieden die nodig is om tekorten te voorkomen. Ik kijk daarbij
naar alle mogelijke opties, ook naar welke ruimte de wet geneesmiddelenprijzen kan bieden.
Zie ook het antwoord op vraag 1, ik verwacht volgende week hier meer inzicht in te
kunnen geven en zal u daarover berichten.

Vraag 5

In hoeverre kunnen maatregelen die u eerder heeft aangekondigd ter voorkoming van
tekorten, zoals de ijzeren voorraad, de problematiek opvangen?

Antwoord 5

Het aanleggen van een ijzeren voorraad van vijf maanden heeft tijd nodig, de inschatting
was 1,5 tot 2 jaar. Ik verwacht dat de opbouw van de ijzeren voorraad langer gaat
duren door de uitbraak van het Coronavirus, omdat de productie in China en India is
gestagneerd.

Vraag 6

Welke medicijnen komen in de gevarenzone als de coronacrisis aanhoudt?

Antwoord 6

Veldpartijen geven aan dat er nog geen concrete signalen zijn over mogelijke geneesmiddelentekorten
op dit moment. Bestellingen worden namelijk al maanden van tevoren gedaan. Het is
echter niet uit te sluiten dat er leveringsproblemen zouden kunnen ontstaan als het
handelsverkeer met China en India langere tijd wordt belemmerd. Het is niet bekend
voor welke geneesmiddelen op termijn een tekort zou kunnen ontstaan.

Vraag 7

In hoeverre is het prijsniveau in Nederland hier de oorzaak van?

Antwoord 7

Bij de meeste meldingen van leveringsonderbrekingen bij het Meldpunt Geneesmiddelentekorten
wordt in het algemeen als reden aangegeven dat dit het gevolg is van een vertraging
in de productie of het distributieproces van een geneesmiddel.3 Lage prijzen kunnen mogelijk wel een rol spelen bij tekorten op het moment dat een
firma na een productieprobleem de productie weer opstart en bij de herverdeling van
de beperkte nieuwe voorraad voorrang geeft aan de landen met hogere prijzen.

Vraag 8

In hoeverre zal een uitgestelde herziening van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem
de problematiek oplossen?

Antwoord 8

Zie ook het antwoord op vraag 1. De herziening van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem
die ik in februari heb aangekondigd, is voorzien in de tweede helft van 2021. Er is
daarom nu geen aanleiding om over een uitstel van deze herziening te spreken, maar
ik hou de situatie nauwlettend in de gaten.

Vraag 9

Bent u bereid om op Europees en internationaal niveau afspraken te maken met andere
landen alsook met farmaceuten om medicijntekorten als gevolg van de coronacrisis te
voorkomen, en zo nodig hierbij noodmaatregelen te gebruiken? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 9

Het Europees Medicijnagentschap (EMA) heeft samen met de Europese Commissie een Coronavirus
stuurgroep opgezet. Deze stuurgroep heeft een coördinerende rol in Europa bij het
aanpakken van eventuele medicijntekorten door het nieuwe Coronavirus. Medicijnautoriteiten
hebben verschillende maatregelen getroffen en wisselen informatie uit, de EMA onderhoudt
contacten met de farmaceutische koepels. Zo nodig kunnen aanvullende noodmaatregelen
genomen worden. Het is belangrijk dat lidstaten gezamenlijk optrekken om te voorkomen
dat ze elkaar gaan beconcurreren.

Vraag 10

Wilt u deze vragen voor het komende plenair debat over over de actuele ontwikkelingen
rondom het coronavirus beantwoorden?

Antwoord 10

Ja.