Verslag van een schriftelijk overleg : Verslag van een schriftelijk overleg over de voorhang van het besluit tot wijziging van het Besluit experimenten flexibel hoger onderwijs houdende de verlenging van het experiment educatieve module

Nr. 746 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 25 juni 2019

De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de
brief van 22 mei 2019 over de voorhang van het besluit tot wijziging van het Besluit
experimenten flexibel hoger onderwijs houdende de verlenging van het experiment educatieve
module (Kamerstuk 31 288, nr. 728).

De vragen en opmerkingen zijn op 11 juni 2019 aan de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap voorgelegd. Bij brief van 25 juni 2019 zijn de vragen beantwoord.

De voorzitter van de commissie, Tellegen

De adjunct-griffier van de commissie, Arends

Inhoud

blz.

I

Vragen en opmerkingen uit de fracties

2

• Inbreng van de leden van de VVD-fractie

2

II

Reactie Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

2

I Vragen en opmerkingen uit de fracties

Inbreng van de leden van de VVD-fractie

De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het besluit tot
wijziging van het Besluit experimenten flexibel hoger onderwijs. Zij hebben naar aanleiding
hiervan nog enkele vragen.

De leden zijn positief over de verlenging van het experiment omdat het huidige experiment
nog niet geëvalueerd kan worden, terwijl het experiment potentieel van grote waarde
is. Met het huidige lerarentekort is het belangrijk om meer docenten op te leiden
en dit experiment kan een goed middel zijn om hieraan bij te dragen. De leden vragen
welke universiteiten al wel en welke nog niet meedoen aan het experiment. Ook zijn
zij benieuwd naar de reden die universiteiten geven die nog niet deelnemen om nog
niet deel te nemen.

Hoewel het aantal aanmeldingen stijgt, constateren de leden dat een totaal van 93
aanmeldingen in 2018–2019 nog relatief beperkt is. De leden vragen op welke wijze
universiteiten deelname aan dit experiment actief onder de aandacht brengen van de
(oud-) studenten die hiervoor in aanmerking komen. Ook zijn zij benieuwd naar de beweegredenen
van studenten die deelnemen aan het experiment.

De leden zijn positief over de mogelijkheid om via de educatieve module een tweedegraadsbevoegdheid
te halen, maar zij vragen wel of de eerste studenten met een afgeronde module ook
daadwerkelijk aan de slag zijn gegaan in het onderwijs. Op welke wijze werken universiteiten
daarin samen met scholen om deze toekomstige docenten snel voor de klas te krijgen?
Tot slot vragen de voornoemde leden welke belemmeringen daarbij nu nog worden ervaren.

II Reactie Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer heeft
een verslag van een schriftelijk overleg uitgebracht over het besluit tot wijziging
van het Besluit experimenten flexibel hoger onderwijs houdende de verlenging van het
experiment educatieve module. De regering is verheugd met de getoonde interesse van
de VVD-fractie en de regering dankt de commissie voor de gestelde vragen en de gemaakte
opmerkingen.

De leden van de VVD-fractie zijn positief over de verlenging van het experiment omdat
het huidige experiment nog niet geëvalueerd kan worden, terwijl het experiment potentieel
van grote waarde is. Met het huidige lerarentekort is het belangrijk om meer docenten
op te leiden en dit experiment kan een goed middel zijn om hieraan bij te dragen.
De leden vragen welke universiteiten al wel en welke nog niet meedoen aan het experiment.
Ook zijn zij benieuwd naar de reden die universiteiten geven die nog niet deelnemen
om nog niet deel te nemen.

Bijna alle universiteiten doen mee aan het experiment. Alleen de Universiteit Maastricht
doet niet mee aan het experiment. Om een educatieve module te kunnen aanbieden in
het kader van het experiment moet een universiteit al een educatieve minor aanbieden
op hetzelfde opleidingsterrein. De Universiteit Maastricht is pas per studiejaar 2018/2019
gestart met een nieuwe educatieve minor. Deelname aan het experiment met de module
was daarmee nog niet aan de orde, maar de Universiteit Maastricht is geïnteresseerd
om alsnog een module te starten zodra de mogelijkheid zich voor doet.

Hoewel het aantal aanmeldingen stijgt, constateren de leden van de VVD-fractie dat
een totaal van 93 aanmeldingen in 2018–2019 nog relatief beperkt is. De leden vragen
op welke wijze universiteiten deelname aan dit experiment actief onder de aandacht
brengen van de (oud-) studenten die hiervoor in aanmerking komen. Ook zijn zij benieuwd
naar de beweegredenen van studenten die deelnemen aan het experiment.

Universiteiten brengen de module onder de aandacht bij (oud-) studenten en laten hierbij
zien hoe de minor en de module flexibel in trajecten zijn in te passen. Zij doen dit
onder andere via hun website en folders, in gesprekken tussen studenten en studieadviseurs
en studiedecanen, bij voorlichting op scholen, regionale wervingsbijeenkomsten, carrièremarkten
op de universiteiten en binnen partnerschappen met scholen voor Samen Opleiden.

Studenten geven volgens de universiteiten aan dat zij de educatieve minor dan wel
module volgen om hun beroepsmogelijkheden te vergroten. Een kleine groep kiest specifiek
voor de module of minor omdat ze het leuk vinden om in de onderbouw les te geven.
Voor sommige studenten die tijdens hun bachelor twijfelden en daarom niet voor een
minor hebben gekozen, biedt de educatieve module een herkansingsmogelijkheid. Daarnaast
speelt volgens de universiteiten een rol dat de module een overzichtelijke, flexibele
en daardoor aantrekkelijke route naar het leraarschap is. Na afronding van de module
kan een student aan de slag met een (beperkte) tweedegraads bevoegdheid en daarna
in een overzichtelijke volgende stap doorstuderen voor een eerstegraads bevoegdheid
(vaak naast werk). Tenslotte geven enkele studenten aan dat ze al (onbevoegd) les
geven op een school en op deze manier een bevoegdheid kunnen halen.

De leden van de VVD-fractie zijn positief over de mogelijkheid om via de educatieve
module een tweedegraadsbevoegdheid te halen, maar zij vragen wel of de eerste studenten
met een afgeronde module ook daadwerkelijk aan de slag zijn gegaan in het onderwijs.

Er zijn op dit moment geen exacte aantallen beschikbaar, maar de universiteiten geven
aan dat de meeste van de studenten die hebben deelgenomen aan de educatieve module
of minor aan de slag zijn gegaan in het onderwijs. Met name in de tekortvakken krijgen
studenten na afloop van de module vaak een baan aangeboden door scholen. Een minderheid
gaat direct door met een master of eerstegraads lerarenopleiding of wil eerst een
periode ander werk doen voordat ze het onderwijs in gaan.

Op welke wijze werken universiteiten daarin samen met scholen om deze toekomstige
docenten snel voor de klas te krijgen?

Universiteiten werken voor de uitvoering van het experiment samen met scholen in opleidingsscholen
volgens het concept van Samen Opleiden waarbij extra aandacht is voor de goede begeleiding
in de school.

Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie welke belemmeringen daarbij nu nog worden
ervaren.

Studenten die de educatieve module hebben gevolgd, hebben pas een bevoegdheid om les
te geven als hun gevolgde bacheloropleiding inhoudelijk voldoende aansluit op een
schoolvak. Universiteiten moeten nieuwe combinaties van een gevolgde bachelor en de
beoogde bevoegdheid in een schoolvak aanmelden. De combinatie wordt vervolgens getoetst
door vakinhoudelijke verenigingen van leraren en bij goedkeuring opgenomen in de Regeling
verwantschapstabel educatieve minor. Veruit de meeste veelvoorkomende aansluitingen
zijn al opgenomen in deze regeling en het overgrote deel van de studenten kan daarom
zonder problemen starten met de module. Voor een kleine groep studenten vormt de toetsing
van de vakinhoudelijke aansluiting soms nog een belemmering. Omdat universiteiten
niet op voorhand alle mogelijke nieuwe combinaties voorzien en de aansluiting moet
worden onderbouwd, melden universiteiten een aansluiting soms pas aan als zich studenten
melden voor de module. Een student kan dan pas worden toegelaten tot het experiment
als de door hen gevolgde bachelor is opgenomen in de regelgeving. Daarnaast zouden
universiteit graag studenten willen toelaten met een (deels) buitenlandse vooropleiding.
Ik ben met de universiteiten in gesprek over mogelijke alternatieve manieren om voor
deze beide groepen studenten de vakinhoudelijke aansluiting vast te stellen. Uitgangspunt
is hierbij dat de vakinhoudelijke kwaliteit van de leraar gewaarborgd blijft.