Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van der Lee en Smeulders over het bericht 'Woningwet blokkeert subsidie voor zonnepanelen voor woningcorporaties'

Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
23 november 2018).

Vraag 1

Kent u het bericht het bericht «Woningwet blokkeert subsidie voor zonnepanelen voor
woningcorporaties»1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat het binnen de regels van de Woningwet niet mogelijk is voor een woningcorporatie
om een SDE+ subsidie bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) aan te vragen
voor zonnepanelen omdat de energie niet naar de corporatie of de huurders zou gaan,
maar naar het energiebedrijf?

Antwoord 2

Woningcorporaties zijn op grond van de Woningwet niet uitgesloten van het aanvragen
van SDE-subsidie en ook de subsidieregeling kent ook geen uitsluiting voor verlening
van SDE-subsidie.

De beantwoording op de vraag of corporaties energie mogen leveren aan het energiebedrijf
zonder tussenkomst van huurders betrek in het antwoord op vraag 3.

Vraag 3

Klopt het dat het plaatsen van zonnepanelen onder de regels van de huidige Woningwet
valt onder «het verlenen van diensten die rechtstreeks verband houden met de bewoning»
en dat woningcorporaties die diensten niet mogen leveren aan derden, zoals het energiebedrijf?
Deelt u de mening dat woningcorporaties met het plaatsen van zonnepanelen die diensten
enkel indirect verlenen aan het energiebedrijf en dat zij vooral een dienst verlenen
aan de huurders door hen aan duurzame energie te helpen zonder dat dat hen extra kost?

Antwoord 3

Het werkdomein van corporaties is beschreven in artikel 45 van de Woningwet.

Het is corporaties binnen de Woningwet toegestaan om diensten te verlenen die rechtstreeks
verband houden met de bewoning. In artikel 47 van het Besluit toegelaten instellingen
(BTIV) is toegelicht welke diensten daar niet onder vallen. Corporaties mogen geen
diensten leveren die door nutsbedrijven geleverd kunnen worden, behalve als dit gebeurt
met een voorziening die in of nabij de woongelegenheid aanwezig is. Hierbij kan gedacht
worden aan bijvoorbeeld een installatie voor warmtekoudeopslag of zonnepanelen die
gekoppeld zijn aan de woningen of de gemeenschappelijke ruimte.

Het produceren en leveren van elektriciteit aan derden, anders dan overcapaciteit
die wordt geleverd aan het net volgend uit het verlenen van een dienst die rechtstreeks
verband houdt met de bewoning (conform artikel 47 (1), sub B BTIV), valt niet binnen
de beschreven werkzaamheden op het gebied van de volkshuisvesting.

Oftewel, corporaties mogen elektriciteit opwekken in of in de nabijheid van woongelegenheden
wanneer deze rechtstreeks verband houden met de bewoning.

In de vraag wordt gesteld dat woningcorporaties met het plaatsen van zonnepanelen
die diensten enkel indirect verlenen aan het energiebedrijf en dat zij daarmee vooral
een dienst verlenen aan de huurders. Op basis van het bovenstaande deel ik dit beeld
indien corporaties binnen de wettelijke kaders blijven en zonnepanelen plaatsen als
dienst die rechtstreeks verband houdt met de bewoning. Daarnaast wordt gesteld dat
er geen extra kosten voor huurders aan verbonden zijn. Het plaatsen van zonnepanelen
brengt echter kosten met zich mee die door de corporatie (en daarmee alle huurders
van die corporatie) of door doorberekening door de betrokken huurders moeten worden
gedragen. Dit is een afweging die elke corporatie individueel maakt. De keuze om de
kosten voor het plaatsen van zonnepanelen al dan niet door te berekenen in de huur
of servicekosten is afhankelijk van meerdere factoren, onder andere de beschikbare
bestedingsruimte van een corporatie.

Vraag 4

Deelt u de mening dat woningcorporaties een zeer grote rol kunnen spelen in de energietransitie?
Deelt u dan ook de mening dat de huidige regeling de energietransitie in de weg staat?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

In de kabinetsappreciatie2 van de voorstellen voor hoofdlijnen van een Klimaatakkoord heeft het kabinet aangegeven
dat corporaties een belangrijke rol spelen bij het aanjagen van de transitie in de
gebouwde omgeving en dat hun opgave in lijn moet zijn met de beschikbare middelen.
Daarnaast zijn er wettelijke beperkingen in de activiteiten die corporaties mogen.
Onderdeel van de gesprekken aan de Klimaattafel Gebouwde Omgeving zijn eventuele belemmeringen
in de huidige wet- en regelgeving.

Vraag 5

Bent u bereid om dit probleem verder te onderzoeken en artikel 45(2), sub c van de
Woningwet aan te passen?

Antwoord 5

De evaluatie van de herziene Woningwet wordt op dit moment afgerond. Ik verwacht deze
voor het eind van dit jaar naar uw Kamer te versturen. In het kader van deze evaluatie
kijk ik niet alleen terug, maar ook vooruit naar de toekomstbestendigheid van de Woningwet
en specifiek op dit punt of er onwenselijke belemmeringen bestaan voor corporaties
om te verduurzamen. Daarbij worden ook de Autoriteit woningcorporaties en het Waarborgfonds
Sociale Woningbouw betrokken. Zij kijken vanuit hun rol als respectievelijk toezichthouder
en borger naar de mogelijke bedrijfsvoeringsrisico’s en een zorgvuldige inzet van
het maatschappelijke vermogen.