Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Sjoerdsma en Den Boer over het uitzonderen van Nederlanders in het buitenland bij het kiezen van de Eerste Kamer

Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
17 oktober 2018).

Vraag 1, 2, 3, 4 en 6

Kent u het feit dat in het buitenland woonachtige Nederlanders op dit moment geen
invloed hebben op de samenstelling van de Eerste Kamer? Deelt u de mening dat dit
onwenselijk is?

Bent u het eens dat actief kiesrecht één van de belangrijkste rechten is die verbonden
is aan het staatsburgerschap? Bent u het aldus eens dat elke Nederlander via verkiezingen
invloed zou moeten hebben op de samenstelling van de landelijke wetgever, dat wil
zeggen de Tweede én de Eerste Kamer? Zo nee, waarom niet?

Bent u van mening dat de oorzaak van het feit dat Nederlanders in het buitenland geen
invloed kunnen uitoefenen op de samenstelling van de Eerste Kamer, namelijk het getrapte
systeem via provinciale staten (Nederlanders in het buitenland wonen immers niet in
een provincie), een gegronde reden is? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Bent u bekend met de volgende zin uit het Regeerakkoord: «het stemproces wordt aangepast
zodat Nederlanders op Bonaire, St. Eustatius, Saba en in het buitenland eenvoudiger
hun kiesrecht, ook in relatie tot de verkiezing van de Eerste Kamer, kunnen uitoefenen»?

Bent u bereid om gevolg te geven aan de eerder genoemde zin in het Regeerakkoord,
en u in te zetten voor het optuigen van een «Kiescollege Buitenland» voor het verkiezen
van de Eerste Kamer voor Nederlanders in het buitenland? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 1, 2, 3, 4 en 6

In het regeerakkoord staat dat het stemproces wordt aangepast zodat Nederlanders op
Bonaire, St. Eustatius, Saba en in het buitenland eenvoudiger hun kiesrecht, ook in
relatie tot de verkiezing van de Eerste Kamer, kunnen uitoefenen. In mijn brief van
15 oktober 2018 heb ik uw Kamer meegedeeld dat ik in de komende maanden de opties
in kaart ga brengen om Nederlanders die in het buitenland wonen invloed te geven op
de samenstelling van de Eerste Kamer. Ik zal daarbij gebruik maken van eerder, in
het kader van de regeling voor de openbare lichamen, gemaakte analyses en adviezen.
Mijn planning is erop gericht om in het voorjaar van 2019 de Kamer de opties voor
te leggen, inclusief de mogelijke (juridische) consequenties daarvan.

Vraag 5

Is het wetgevende traject voor een eigen Kiescollege van de BES-eilanden inmiddels
afgerond?

Antwoord 5

Ja. Bij wet van 1 november 2017 (Stb. 2017, 426) is de Grondwet gewijzigd en bij Wet van 14 februari 2018 (Stb. 2018, 58), die op 1 augustus jl. in werking is getreden (Stb. 2018, 235), zijn de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de Kieswet gewijzigd,
waardoor de kiezers die woonachtig zijn in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius
en Saba op 20 maart 2019 voor het eerst kunnen stemmen voor de leden van een kiescollege
voor de Eerste Kamer.