Verslag van een bijeenkomst : Afsprakenlijst van het Interparlementair Koninkrijksoverleg (IPKO) juni 2026

AW/ Nr. 61
AFSPRAKENLIJST INTERPARLEMENTAIR KONINKRIJKSOVERLEG (IPKO) JUNI 2026

Den Haag, Nederland 5–8 juni 2026

A – AFSPRAKENLIJST

I FOLLOW-UP EN RESULTATEN VAN EERDER OVERGEENKOMEN AFSPRAKEN EN ACTIES

Paper door de Voorzitter van de Staten van Sint Maarten, mw. S.A. Wescot-Williams,
«IPKO: Samenwerken aan zichtbare resultaten die tellen»

In de afsprakenlijst1 van het IPKO Aruba van februari 2026 spraken de vier delegaties af dat de Statenvoorzitter
van Sint Maarten, mevrouw Sarah Wescot-Williams het voortouw zou nemen om te komen
met verbetervoorstellen voor het IPKO om de impact van deze bijeenkomst voor de toekomst
te vergroten.

Mevrouw Wescot-Williams heeft haar rapportage, getiteld «IPKO: Samenwerken aan zichtbare
resultaten die tellen» voorafgaand aan dit IPKO aangeboden. De rapportage is als bijlage
bij deze afsprakenlijst gevoegd.

In het Presidiumoverleg ter voorbereiding op dit IPKO is vervolgens afgesproken dit
IPKO met het nieuwe format te experimenteren. Dit betrof met name het werken met een
hoofdthema, meer interactieve werkvormen en een informele dialoog met een lid van
de Koninkrijksregering. Gezamenlijk is gekozen voor het hoofdthema «Samenwerken binnen
het Koninkrijk en in het IPKO».

In het kader van deze vernieuwing is de Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige
Overheid, de heer Eric van der Burg, bereid gevonden als lid van de Koninkrijksregering
op informele wijze met het IPKO in gesprek te gaan over samenwerken in het Koninkrijk
en wat daarvoor nodig is. In staatsrechtelijke zin heeft de Staatssecretaris geen
formele relatie tot het IPKO, maar desondanks toonde hij zich graag bereid tot een
informeel gesprek met de parlementariërs over dit belangrijke thema.

Ook werd in het eerdergenoemde Presidiumoverleg afgesproken dat de delegaties voorafgaand
aan het IPKO in Den Haag schriftelijk op de voorstellen uit de rapportage van mevrouw
Wescot-Williams zouden reageren.

De volgende reacties op de rapportage zijn ontvangen. Deze zijn als bijlagen bij deze
afsprakenlijst gevoegd.

• Reactie van de Staten-Generaaldelegatie d.d. 15 mei 2026;

• Reactie van de Staten van Sint Maarten;

• Reactie van de Staten van Curaçao;

• Reactie van de fractie van de PPA in de Staten van Aruba d.d. 24 april 2026;

• Reactie van de fractie van de AVP in de Staten van Aruba d.d. 31 mei 2026;

• Reactie van de fractie van Futuro in de Staten van Aruba d.d. 3 juni 2026.

Uit de reacties blijkt dat de delegaties met instemming kennis hebben genomen van
de verbetervoorstellen uit de rapportage van de Statenvoorzitter van Sint Maarten.
Besloten wordt dat de verbetervoorstellen uit de rapportage leidend zullen zijn bij
de organisatie van toekomstige IPKO’s, waarbij aanvullend accenten kunnen worden geplaatst
(zoals contact met jongeren) en de lessen uit het experimenteren met dit format tijdens
het IPKO in Den Haag kunnen worden meegenomen. Na het IPKO van januari 2027 in Sint
Maarten zal binnen een jaar een evaluatie plaatsvinden van de uitwerking van de verbetervoorstellen,
om te bezien hoe de delegaties deze nieuwe werkwijze hebben ervaren en of deze moet
worden aangepast.

Voorts spreken de delegaties af dat elke delegatie het komend halfjaar ten minste
één hoofdthema uitwerkt volgens het format dat in de door het IPKO aanvaarde rapportage
van mevrouw Wescot-Williams is beschreven. Deze papers worden verzameld door de griffiers
en verspreid onder de leden van de commissies Koninkrijksrelaties van de vier parlementen.
Deze mandateren hun Presidiumleden om in een volgend Presidiumoverleg overeenstemming
te bereiken over de hoofdthema’s en de uitwerking ervan. Zo nodig volgen aanpassingen
aan de hoofdthemabeschrijvingen. Is die consensus er, dan kan dit hoofdthema op enig
moment als hét hoofdthema van een komend IPKO worden geagendeerd.

Afsprakenlijst IPKO Aruba, februari 2026

De afsprakenlijst van het IPKO op Aruba van 19–21 februari 20262 is voor een appreciatie voorgelegd aan de Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en
Slagvaardige Overheid. Deze heeft bij brief van 22 mei jl. gereageerd.3 De delegaties nemen onder dankzegging de brief voor kennisgeving aan.

Basisbescherming persoonsgegevens

Tijdens het IPKO op Aruba is op voorstel van de Staten-Generaaldelegatie afgesproken4 dat elke delegatie zou inventariseren of het eigen land voldoet aan de basisbescherming
van persoonsgegevens die noodzakelijk is voor het vrijelijk delen van data voor essentiële
samenwerking op onder meer het gebied van veiligheid, zoals onder andere neergelegd
in Convention 108+ van de Raad van Europa.

Elk van de vier delegaties heeft een paper met de stand van zaken in het land aangeleverd.
Deze zijn als bijlagen bij deze afsprakenlijst gevoegd.

• Paper van de Staten Sint Maarten «The protection of Personal Data in relation to Convention
108+», op basis van de reactie van de Minister van Justitie

• Paper van de Staten Curaçao «Inventarisatie basisbescherming van persoonsgegevens
in het land Curaçao»

• Reactie op verzoek van de Staten van Aruba door de Minister van Justitie en Sociale
Zaken, de heer Arthur L. Dowers

• Paper met de inbreng van de Staten-Generaaldelegatie inzake noodzakelijke basisbescherming
van persoonsgegevens.

Uit de notities blijkt dat er in alle landen van het Koninkrijk wetgeving van kracht
is die ziet op de bescherming van persoonsgegevens. Ook kan worden geconstateerd dat
de juridische kaders voor de bescherming van persoonsgegevens onderling sterk verschillen
en dat dit leidt tot verschillen in beschermingsniveau. Er liggen dus duidelijke opgaven
op het niveau van de landen en op Koninkrijksniveau. De Ministers van Justitie van
de landen in het Koninkrijk hebben daarom eerder besloten om in gezamenlijk overleg
te streven naar harmonisatie van regelgeving op dit terrein, mogelijk door middel
van een consensusrijkswet. Het IPKO zal dit proces blijven monitoren.

Daarnaast besluit het IPKO een door alle de delegaties gedragen brief te sturen aan
de Koninkrijksregering met de volgende vragen:

1. De vraag aan de Koninkrijksregering om inzichtelijk te maken of de gegevensuitwisseling
tussen de landen niet meer volledig mogelijk zal zijn, met name op het gebied van
veiligheid.

2. De vraag of de voorgenomen en ingezette wetgeving op het niveau van het Koninkrijk
en op het niveau van de landen naar verwachting op tijd in werking zal zijn getreden,
zodat deze ongewenste beperking in het delen van voor onze inwoners (zeer) relevante
gegevens wordt voorkomen.

3. De vraag op welke wijze wordt geborgd dat deze termijn wordt gehaald.

4. Tot slot de vraag welke gegevens niet meer volledig kunnen worden gedeeld en wat hiervan
de gevolgen zijn.

Met het versturen van een brief met deze inhoud, wensen de parlementariërs van de
vier landen in het Koninkrijk niet vooruit te lopen op de uiteindelijke afweging die
zij moeten maken over de wenselijkheid, inhoud en juridische grondslag van rijkswetgeving
ter implementatie van Conventie 108+.

Deskundigengroep Democratisch tekort in het Koninkrijk

Daarna volgde een presentatie door de leden van de deskundigengroep «Democratisch
tekort in het Koninkrijk». Deze is samengesteld uit de leden mevrouw dr. Rachnilda
Arduin (namens Sint Maarten), de heer mr. Johan Sjiem Fat (namens Aruba), de heer
prof. dr. Leonard Besselink (namens Nederland) en de heer mr. dr. Aubrich Bakhuys
(namens Curaçao en voorzitter van de deskundigengroep). De deskundigengroep had verzocht
om onder dit agendapunt een stand van zaken van haar werkzaamheden te mogen schetsen
hoe zij de resterende tijd tot het opleveren van het rapport verwacht te zullen invullen.

Zoals bekend, is in de IPKO-afsprakenlijst van 7–10 juni 2024 Den Haag de precieze
taakopdracht van de deskundigengroep vastgelegd.5 De formele gang van zaken is nu verder dat het IPKO het rapport van de deskundigengroep
afwacht en daarna zelfstandig het vervolg bepaalt.

De hand-out die de deskundigengroep «Democratisch tekort in het Koninkrijk» vooraf
aan de IPKO-deelnemers had verstrekt is als bijlage bij deze afsprakenlijst gevoegd.

Data en plaats volgend IPKO

Het volgende IPKO vindt plaats van 13 tot en met 15 januari 2027 op Sint Maarten.

Resolutie van het tripartiet overleg van de Staten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten

De delegaties van de Staten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben een resolutie,
vastgesteld in het tripartietoverleg, ter kennis gebracht van de Staten-Generaaldelegatie.
In maart van dit jaar werd de trans-Atlantische slavenhandel door de Verenigde Naties
officieel bestempeld als «de ernstigste misdaad tegen de menselijkheid» ooit. Twee
derde van de landen stemde voor de resolutie. Het Koninkrijk der Nederlanden onthield
zich, samen met 51 andere landen, van stemming. Hierover waren de regeringen van de
drie landen niet vooraf geconsulteerd. De resolutie is als bijlage bij deze afsprakenlijst
gevoegd.

II OPENSTAANDE ACTIEPUNTEN

• Besluitvorming tijdens het volgende Presidiumoverleg over aanvullende agendapunten.

B – BIJLAGEN

BIJLAGE I PROGRAMMA INTERPARLEMENTAIR KONINKRIJKSOVERLEG 5–8 JUNI 2026, DEN HAAG

VRIJDAG 5 JUNI 2026

09.00–09.30

Presidium

09.30–10.30

Opening IPKO, speeches delegatieleiders, presentaties recente ontwikkelingen per land

10.30–12.00

Follow-up afsprakenlijst IPKO februari 2026 Aruba

13.00–18.00

Werkbezoek aan De Buurt als Ecosysteem» in Haarlem

ZATERDAG 6 JUNI 2026

Hoofdthema: Samenwerking binnen het IPKO en in het Koninkrijk

09.30–11.30

Paneldiscussie en gesprek met de delegatieleden over «Samenwerking in het Koninkrijk»

12.45–15.45

Bespreking hoofdthema in deelgroepen en plenaire terugkoppeling

15.45–16.30

Informeel gesprek met de Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid,
de heer Eric van der Burg, over het hoofdthema

16.30–17.00

Conclusies en eventuele werkafspraken

MAANDAG 8 JUNI 2026

08.45–10.00

Follow-up Klimaatadaptatie, interactieve sessie door Nationaal Burgerberaad Klimaat

10.00–10.45

Delegatieoverleggen

10.45–11.30

Presidium

12.30–13.00

Vaststellen IPKO-afsprakenlijst plenair

13.00–13.30

Slotopmerkingen

14.00–15.00

Ondertekening afsprakenlijst en persconferentie

BIJLAGE II VERSLAG VAN HET INTERPARLEMENTAIR KONINKRIJKSOVERLEG 5–8 JUNI 2026, DEN
HAAG

Openingsspeeches en presentatie recente ontwikkelingen per land

De voorzitter van het IPKO, tevens voorzitter van de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties
van de Tweede Kamer, mevrouw Anouschka Biekman, opent het IPKO in Den Haag en heet
alle deelnemers van harte welkom in de plenaire zaal van de Tweede Kamer. De delegaties
nemen met belangstelling kennis van de openingsspeeches en presentaties van actuele
ontwikkelingen per land. Namens de Staten van Curaçao speecht de heer Brownbill, Voorzitter.
Namens de Staten van Aruba, speecht de heer Sneek, Voorzitter. Namens de Staten van
Sint Maarten speecht mevrouw Wescot-Williams, Voorzitter.

Daarna volgen de presentaties van de recente ontwikkelingen per land en de appreciatie
van de samenwerking gevolgd door een Q&A. De heer Rosenmöller, voorzitter van de commissie
Koninkrijksrelaties van de Eerste Kamer, presenteert namens de Staten-Generaaldelegatie
de actuele ontwikkelingen in Bonaire, Sint Eustatius, Saba en Europees Nederland.
De voorzitter van de commissie Rijksaangelegenheden, Interparlementaire Relaties en
Buitenlandse Betrekkingen van de Staten van Curaçao, de heer Seferina, presenteert
de actuele ontwikkelingen van Curaçao. De voorzitter van de commissie Koninkrijks
Aangelegenheden en Buitenlandse Betrekkingen van de Staten van Aruba, mevrouw Arends-Reyes,
presenteert de actuele ontwikkelingen van Aruba. De voorzitter van de commissie voor
Koninkrijks Aangelegenheden en Interparlementaire Relaties van de Staten van Sint
Maarten, mevrouw Roseburg, verzorgt de presentatie over de actuele ontwikkelingen
op Sint Maarten.

Werkbezoek aan «De Buurt als Ecosysteem» in Haarlem

De delegaties brengen een werkbezoek aan «De Buurt als Ecosysteem» in de wijk de Vijfhoek
in Haarlem. De «Buurt als Ecosysteem» is een initiatief met een nieuwe kijk op (ouderen)zorg
en probeert de kracht te benutten van netwerken van buurtbewoners, actieve personen
en organisaties in de buurt. De wijk «de Vijfhoek» in Haarlem is een van de twintig
buurten in Nederland die aangesloten is bij «De Buurt als Ecosysteem».

Het programma start op het stadhuis van Haarlem waar de delegatieleden worden verwelkomd
door de wethouder Werk & Inkomen, Zorg & Welzijn en Cultuur van Haarlem, mevrouw Diana
van Loenen. Vervolgens verzorgt een buurtbewoner van de wijk De Vijfhoek een korte
uitleg over de geschiedenis van de buurt. De delegaties worden daarna ingedeeld in
verschillende deelgroepen voor een wandeling door de wijk. De delegaties lopen een
route waar ze in gesprek gaan met buurtbewoners en informatie krijgen over de volgende
buurt(zorg)initiatieven van de Buurt als Ecosysteem:

• Fit in de Vijfhoek; een initiatief waarbij oudere buurtbewoners twee keer in de week
samen een uur buiten sporten.

• Uurtje van het buurtje; een wekelijks ontmoetingsmoment voor buurtbewoners uit de
Vijfhoek en binnenstad bij Café de Vijfhoek.

• Gezondheidscheck; een laagdrempelig en gratis initiatief waarbij wijkverpleegkundigen
buurtbewoners (tussen 40 en 70 jaar) inzicht geven in hun gezondheid via metingen
zoals bloeddruk, suiker en BMI, aangevuld met persoonlijk leefstijladvies. De gezondheidscheck
vindt elke maand plaats.

• Voorzorgcirkels; een voorzorgcirkel is een netwerk van ongeveer tien tot vijftien
buren in een buurt, die elkaar op verschillende manieren ondersteunen. Ze spreken
met elkaar af dat ze voor elkaar klaarstaan en stemmen af hoe ze elkaar kunnen helpen.
Dit doen ze vrijwillig. Het gaat hierbij om zorgzaamheid, ondersteuning, hulp, gezelligheid
en het tegengaan van eenzaamheid en niet om professionele zorg. In de wijk de Vijfhoek
wordt momenteel gewerkt aan het opzetten van deze voorzorgcirkels.

• Remonstrantse kerk; één keer per week wordt de binnentuin van de Remonstrantse Kerk
in Haarlem opengesteld voor buurtbewoners om elkaar te ontmoeten.

Na de wandeling langs de verschillende ontmoetingsplekken en bewonersinitiatieven
worden de delegaties ontvangen in het Museum van de Geest. Ook de Voorzitter van de
Eerste Kamer, mevrouw Mei Li Vos, is hierbij aanwezig en spreekt de aanwezigen kort
toe.

Vervolgens neemt mevrouw Vera Bergkamp, bestuurder van Zorgbalans, het woord. Zij
informeert de delegaties over de landelijke ontwikkeling van het zorgvernieuwende
concept «De Buurt als Ecosysteem» en de rol van Zorgbalans hierin. Dit concept richt
zich op de transformatie van wijken tot zelfredzame gemeenschappen. De traditionele,
versnipperde zorg maakt hierbij plaats voor een lokaal netwerk waarin bewoners, vrijwilligers,
zorgprofessionals en ondernemers nauw samenwerken. Het doel is om gezondheid, welzijn
en zelfstandigheid centraal te stellen. Zorgbalans is als ouderenzorgorganisatie actief
in de regio’s Kennemerland en Zuid-Holland Noord en is nauw betrokken bij dit initiatief.

Hierna houdt mevrouw Anne-Mei The, hoogleraar langdurige zorg en dementie, een voordracht
over «Het Huis van de Tijd» en de «Sociale Benadering Dementie». Het Huis van de Tijd
is een ontmoetings- en leerplek waar het dagelijks leven met dementie centraal staat
en waar ruimte is voor dialoog over een andere manier van omgaan met de ziekte. Mevrouw
The legt uit dat de huidige benadering van mensen met dementie te sterk is gefocust
op het medische ziektebeeld. Volgens haar blijft de leef- en belevingswereld van de
betrokkene hierdoor onderbelicht, wat de kwaliteit van leven aanzienlijk vermindert.
Dit vraagt dan ook om een fundamenteel andere aanpak. Het programma in het Museum
van de Geest wordt afgesloten met een rondleiding. De delegaties krijgen hierbij inzicht
in de geschiedenis van de psychiatrie en brengen een bezoek aan de tentoonstelling
«Nieuw Oud! De kunst van het ouder worden».

Hoofdthema «Samenwerking binnen het IPKO en in het Koninkrijk»

De zaterdag is geheel gewijd aan het hoofdthema van dit IPKO «Samenwerking binnen
het IPKO en in het Koninkrijk». De dag is zorgvuldig opgebouwd. Er wordt gestart met
een panelgesprek waarin vier deskundige panelleden onder leiding van de heer Wouter
Veenendaal, bijzonder hoogleraar Koninkrijksrelaties, Universiteit Leiden, de kaders
van de onderlinge samenwerking binnen het Koninkrijk verkennen. De panelleden zijn
de heer Paul Comenencia, Staatsraad voor het Koninkrijk, mevrouw Maria van der Sluijs-Plantz,
Voorzitter Evaluatiecommissie Onderlinge Regeling Samenwerking bij Hervormingen, de
heer Bote ter Steege, voormalig procureur-generaal van Aruba en voormalig hoofdofficier
van justitie op de BES-eilanden, en Roban van Herk, medior consultant bij TNO en coauteur
van het rapport «De energietransitie in Aruba, Curaçao en Sint Maarten». De heer Veenendaal
vat het panelgesprek samen met de opsomming van vier factoren die medebepalend zijn
voor de onderlinge verhoudingen tussen de landen in het Koninkrijk: (1) het koloniale
verleden, (2) de weeffouten in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, (3) schaalverschillen
tussen de landen, waaronder verschillen in capaciteit, en resulterend in machtsverschillen
en (4) cultuurverschillen tussen de bevolkingen van deze landen.

Daarna gaan de IPKO-deelnemers zelf intensief aan de slag. Onder leiding van professionele
gespreksbegeleiders gaan ze in vier groepen onderling met elkaar in gesprek over hun
ervaringen met samenwerken binnen het IPKO en in het Koninkrijk. Vragen die aan de
orde komen zijn: Hoe denken we over elkaar en over elkaars landen, parlementariërs
en bestuurders? Is er wel voldoende onderling vertrouwen? En zo niet, waar ligt dat
dan aan? In het tweede deel van deze groepsgesprekken wordt verkend wat parlementariërs
van elkaar nodig hebben om beter te kunnen samenwerken en wat ieder kan bijdragen
aan het vergroten van onderling vertrouwen, respect en een open oog en oor voor elkaars
noden. Deze gesprekken hebben een besloten karakter. Er volgt een plenaire terugkoppeling
vanuit elk van de vier gespreksgroepen, eveneens in een besloten setting.

Uit deze terugkoppeling blijkt dat alle deelgroepen deze gesprekken als zeer positief
en als een verrijking hebben ervaren en over en weer voor elkaar inzichtelijk hebben
gemaakt hoe men van en over elkaar denkt. De verwachting is dat dit eraan zal bijdragen
elkaar beter te begrijpen en meer vertrouwen in toekomstige samenwerking zal scheppen.
In de plenaire terugkoppeling is tevens onder andere gerapporteerd dat de delegaties
hun respectievelijke commissies zullen verzoeken de dialoog voortzetten over vooroordelen
en beeldvorming die mede voortkomen uit ons gedeelde koloniale verleden. De bevindingen
en inzichten uit deze gesprekken worden meegenomen naar het volgende IPKO, zodat de
dialoog verder kan worden verdiept en wederzijds begrip en respect binnen het Koninkrijk
kunnen worden versterkt.

Bij die terugkoppeling is ook de Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige
Overheid, de heer Eric van der Burg aanwezig. Het derde onderdeel van de zaterdag,
het informele gesprek met de Staatssecretaris, bouwt voort op het panelgesprek en
de gedachtewisseling in de vier gespreksgroepen. De parlementariërs van de vier landen
hebben een eerste informele uitwisseling met de Staatssecretaris en trachtten de toekomstperspectieven
van het Koninkrijk te verkennen met onderling vertrouwen en samenwerking voor ogen
om op een gelijkwaardige manier in het Koninkrijk kunnen samenwerken, zodat het «ongemak»
en het verleden een plaats krijgen en het onderling vertrouwen en de samenwerking
groeien. Mevrouw Annelies Pilon, medewerker van de Eerste Kamer, leidt het gesprek
in goede banen. Hoewel het geen commissie- of plenair debat betreft, maar een informeel
gesprek, zegt de Staatssecretaris de IPKO-leden toe dat hij aan de regeringen uit
Aruba, Curaçao en Sint Maarten zal voorleggen of enige vorm van betrokkenheid van
de parlementariërs uit de vier landen bij de voorgenomen Koninkrijksconferentie kan
worden gerealiseerd.6

Follow-up Klimaatadaptatie, interactieve sessie door Nationaal Burgerberaad Klimaat

Van januari tot en met september 2025 kwamen 175 verschillende mensen uit het hele
land zeven keer samen om te praten en advies te geven over het tegengaan van klimaatverandering
via het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Samen werkten zij aan de vraag: hoe kunnen
we als Nederland eten, spullen gebruiken en reizen op een manier die beter is voor
het klimaat? Tijdens de bijeenkomsten spraken deelnemers met elkaar en met deskundigen,
en werkten ze stap voor stap aan oplossingen. Het resultaat is een advies aan het
Nederlandse kabinet en de Tweede Kamer, waarin al hun ideeën en aanbevelingen samenkomen.
Deelnemers hoefden geen speciale kennis te hebben, maar deelden hun perspectieven
en ervaringen als inwoners van Nederland. Het advies is op 1 december door het burgerberaad
overhandigd aan het kabinet, de Tweede Kamer en de rest van Nederland. De kabinetsreactie
hierop is op 29 mei 2026 aan de Kamer gestuurd (Kamerstuk 32 813, nr. 1564).

Namens het Nationaal Burgerberaad Klimaat zijn mevrouw Nienke Meijer, voorzitter van
het Nationaal Burgerberaad Klimaat, de heer Yannick Wassmer, hoofdgespreksbegeleider
Nationaal Burgerberaad Klimaat, mevrouw Tobijn de Graauw, programmaleider Nationaal
Burgerberaad Klimaat en mevrouw Idrissa Marlin, medewerker Nationaal Burgerberaad
Klimaat aanwezig voor een presentatie en interactieve discussie met de IPKO-delegaties.

Na een introductie door mevrouw Meijer gaan de IPKO-delegaties in groepjes met elkaar
in gesprek. Daarop volgt een plenaire terugkoppeling, onder leiding van mevrouw Meijer
en de heer Wassmer, waarbij wordt ingegaan op de punten die vanuit de verschillende
gesprekken naar voren zijn gekomen.

Het Nationaal Burgerberaad Klimaat overhandigt het rapport aan de parlementariërs.

BIJLAGE III LEDEN VAN DE DELEGATIES

DELEGATIE STATEN VAN ARUBA

A.M. Sneek (delegatieleider)

J.J. Arends-Reyes

J.P. Hart

C.A. Bermudez

S.D. Sevinger

R.V. Lindor

S.M. Tromp-Lee

E.J.H. Croes

E.G.A. Vrolijk

H.W.G. Tevreden

E.F. Pieters

R.G.C. Tjon (toehoorder)

H.C.J. Hek (griffier)

DELEGATIE STATEN VAN CURAÇAO

F.H.E. Brownbill (delegatieleider)

R.A. Yung

D.J. Seferina

M.C.H.C.R. Nita

F.A. Lourens

Q.C.O. Girigorie

G.M. Mc. William

R.D. Larmonie-Cecilia

S.R. Cijntje (griffier)

DELEGATIE STATEN VAN SINT MAARTEN

S.A. Wescot-Williams (delegatieleider)

E.J. Doran

V.V. Kotai

S.D.M. Roseburg

O.E.C. Ottley

L.C.J. Lewis

G.J. Richardson (griffier)

STATEN-GENERAAL DELEGATIE

Tweede Kamer

A.N. Biekman (Voorzitter IPKO)

H.L.O. Dijk

R. den Hollander

M. Tseggai

E. Vlottes

T.A. van den Brink

A. Nanninga

D.G.M. Ceder

A.E.A.J. Hessing-Puts (griffier)

Eerste Kamer

P. Rosenmöller (delegatieleider)

J. Recourt

H.W. Vogels

R.M.J. van Gasteren

P. Nicolaï

Th.W. Rietkerk

E.W. Hartog

P.V.A. Walenkamp

F.J. Bergman (griffier)

BIJLAGE IV WERKAFSPRAKEN IPKO

In het Presidiumoverleg van 8 juni 2026 zijn de onderstaande afspraken herbevestigd,
dan wel gemaakt:

– dat het Presidium bestaat uit de voorzitters van de parlementen (behalve van Nederland),
de voorzitters van de commissies en de griffiers;

– dat de Statenvoorzitters van Aruba, Curaçao en Sint Maarten en de commissievoorzitters
van Nederland de delegatieleiders zijn en de afsprakenlijst ondertekenen;

– dat de commissievoorzitters woordvoerders van de delegaties zijn, maar tijdens discussies
meerdere leden van de delegaties het woord kunnen voeren;

– dat de commissievoorzitters en de Statenvoorzitters deelnemen aan de persconferentie;

– dat indien een delegatie een afwijkend standpunt heeft, dit vermeld wordt in de afsprakenlijst.
Daarbij wordt verwezen naar de toelichting op dit standpunt, die wordt opgenomen in
een bijlage die formeel geen onderdeel uitmaakt van de afsprakenlijst. Afwijkende
standpunten worden voorafgaand aan de persconferentie schriftelijk gedeeld met de
andere delegaties. Van een afwijkend standpunt van een deel van een delegatie wordt
geen aantekening opgenomen;

– dat alle delegaties kunnen deelnemen aan een werkgroep. Nederland is trekker van een
werkgroep indien het een specifiek onderwerp met betrekking tot Caribisch Nederland
(BES-eilanden) betreft;

– dat de delegaties maximaal 15 minuten de tijd krijgen om intern beraad te plegen;

– dat het Reglement van Orde van het gastland geldt, bijvoorbeeld met betrekking tot
interruptie van sprekers en persoonlijke feiten;

– dat de Voorzitter van het IPKO de tijd in de gaten houdt, opdat elke delegatie evenveel
tijd krijgt om haar standpunten naar voren te brengen;

– dat het organiserende land de werkbezoeken in het IPKO vaststelt en regelt, waarbij
de gastdelegaties tijdig gevraagd wordt suggesties te doen;

– dat schriftelijke standpunten van individuele leden en/of fracties niet formeel tijdens
het IPKO zullen worden ingebracht;

– dat de beraadslagingen van het IPKO in beginsel openbaar zijn en dat wordt gezorgd
voor een uitzending via internet. De werkbezoeken en de Presidiumvergaderingen zijn
in beginsel besloten;

– dat het programma van het IPKO wordt vastgesteld door het Presidium. Wijzigingen in
of aanvullingen op het programma dienen eerst te worden goedgekeurd door het Presidium;

– dat de voertaal van het IPKO Nederlands is, waarbij iedere delegatie indien noodzakelijk
zelf zorgdraagt voor de vertaling, zonder dat dit een levendige gedachtewisseling
in de weg staat;

– dat als vast agendapunt, na de presentaties per land, de follow up van de afsprakenlijst
van het vorige IPKO wordt besproken;

– dat in het programma van het IPKO ruimte wordt geboden voor korte slotopmerkingen
door de delegatieleiders.

Den Haag, 8 juni 2026

Voorzitter Staten van Aruba, A.M. Sneek

Voorzitter Staten van Curaçao, F.H.E. Brownbill

Voorzitter Staten van Sint Maarten, S.A. Wescot-Williams

Staten-Generaal Nederland, P. Nicolaï