Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
Tweede Kamer der Staten-Generaal
InhoudsopgaveA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELB. BEGROTINGSTOELICHTING1 Leeswijzer2 Het beleid2.1 Voorstel van wet2.2 Uitgavenmutaties2.3 Ontvangstenmutaties2.4 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 1 InzetBeleidsartikel 2 Koninklijke MarineBeleidsartikel 3 Koninklijke LandmachtBeleidsartikel 4 Koninklijke LuchtmachtBeleidsartikel 5 Koninklijke MarechausseeBeleidsartikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT)Beleidsartikel 8 Defensie OndersteuningscommandoNiet-Beleidsartikel 9 AlgemeenNiet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartementNiet-Beleidsartikel 11 GeheimNiet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeldNiet-Beleidsartikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds3 Bijlage subsidieoverzicht
36 550 X Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING
Vergaderjaar 2023‒2024
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Artikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het ministerie van Defensie (X).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Defensie,K.H. Ollongren
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
De voorliggende eerste suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de ontwerpbegroting 2024 van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.
In deze eerste suppletoire begroting van het ministerie van Defensie zijn de besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Voorjaarsnota. Als gevolg hiervan wordt de Defensiebegroting 2024 met € 66,3 miljoen naar beneden bijgesteld tot € 22.431,1 miljoen.
In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het ministerie van Defensie vermeld met een overzicht uitgavenmutaties, en in paragraaf 2.3 wordt een overzicht ontvangstenmutaties toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.4 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2024 ook de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1ste suppletoire begroting. Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluitvorming zijn verwerkt.Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50
1
2
=> 50 en < 200
2
4
=> 200 < 1000
5
10
=> 1000
10
20
De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
2 Het beleid
2.1 Voorstel van wet
Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2024 van het ministerie van Defensie (X) ten opzichte van de vastgestelde begroting met een bedrag van € 66,3 miljoen te verlagen. Voor het begrotingsbedrag van de ontvangsten 2024 wordt voorgesteld dit met € 268,2 miljoen te verhogen. Dit leidt voor het ministerie van Defensie tot een uitgavenbudget van € 22.431,1 miljoen en een ontvangstenbudget van € 497,0 miljoen. De begroting voor de in 2024 aan te gane verplichtingen stijgt met € 858,6 miljoen tot € 22,466,9 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 is als volgt:
Uitgaven (in duizend euro)
Stand vastgestelde begroting 2024
€ 22.497.398
Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
‒ € 66.349
Stand begroting Defensie (X) in de voorjaarsnota 2024
€ 22.431.049
Ontvangsten (in duizend euro)
Stand vastgestelde begroting 2024
€ 228.804
Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
€ 268.152
Stand begroting Defensie (X) in de voorjaarsnota 2024
€ 496.956
Investeringen in Defensie
Het kabinet heeft besloten € 500 miljoen in 2028 toe te voegen aan de defensiebegroting. Deze middelen worden vanaf 2030 structureel verwerkt (in het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K)). De extra middelen worden besteed aan het versterken van de luchtverdediging en aan munitie voor de eigen krijgsmacht. De oorlog in Oekraïne heeft aangetoond dat luchtverdediging van levensbelang is. Ook voor de verdediging van het NAVO-bondgenootschap is luchtverdediging een absolute prioriteit. Nederland geeft daarom gehoor aan de vraag van de NAVO om hier met voorrang in te investeren. Gelet op de huidige situatie is ook de urgentie om onze munitievoorraden versneld verder aan te vullen groot. Dit aanvullende budget stelt Defensie in staat om nu reeds verplichtingen aan te gaan en de industrie duidelijkheid te geven.
Daarnaast heeft het kabinet besloten € 4 miljard extra uit te trekken voor de periode 2024-2026 voor de militaire steun aan Oekraïne. Met dit bedrag laat het kabinet zien dat Nederland ook de komende periode Oekraïne volop blijft steunen in het gevecht tegen de Russische agressie. Dit is van groot belang voor het voortbestaan van Oekraïne als soevereine staat, maar het is ook een investering in onze eigen veiligheid.
Door een gespannen mondiale defensiemarkt, een krappe arbeidsmarkt en de inspanningen die Defensie levert om Oekraïne op militair gebied te ondersteunen, staat het tempo van de geplande investering van Defensie onder druk. Op basis van recente ramingen is daarom besloten om de defensie-investeringen middels een kasschuif op het Defensiematerieelfonds (K) in een ritme te plaatsen dat beter aansluit bij het moment waarop deze middelen verwacht uitgegeven te worden. De geplande investeringsmiddelen blijven beschikbaar voor Defensie en kunnen op een zo ambitieus mogelijk tempo worden voortgezet.
2.2 Uitgavenmutaties
Toelichting overzicht uitgavenmutaties
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
2024
2025
2026
2027
2028
Vastgestelde begroting 2024
22.497.398
21.260.225
20.354.820
19.828.423
19.645.554
Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Steun Oekraine
1
1.000.000
1.000.000
2.000.000
0
0
2) Kasschuif Oekraine
1
‒ 200.000
200.000
0
0
0
3) Steunpakketten 1 en 2 Oekraine
1
289.892
0
0
0
0
4) Energie en water
8
60.000
0
0
0
0
5) Transport
8
33.000
33.000
0
0
0
6) Interdepartementale budgetoverhevelingen
2, 5, 8, 9, 10, 12, 13
41.979
17.364
19.220
20.563
57.043
7) Eindejaarsmarge Defensie
12
72.538
0
0
0
0
8) Eindejaarsmarge HGIS
1, 8, 9, 11
42.950
0
0
0
0
9) Loonbijstelling
12
450.316
455.902
449.879
450.727
447.005
10) Prijsbijstelling
12
47.461
48.465
48.765
50.206
50.523
11) Technische verwerking voedingsartikel DMF
13
‒ 1.811.485
‒ 615.065
1.687.003
835.561
1.219.450
12) Overige mutaties
2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 13
‒ 93.000
‒ 33.000
0
0
0
Stand 1e suppletoire begroting 2024
22.431.049
22.366.891
24.559.687
21.185.480
21.419.575
Toelichting overzicht uitgavenmutaties
1. Steun Oekraïne
Om Oekraïne ook meerjarig te kunnen steunen in de oorlog tegen Rusland, is budget beschikbaar gesteld van in totaal € 4,0 miljard in de periode 2024 ‒ 2026.
2. Kasschuif Oekraïne
Een deel van de voor 2024 geplande militaire steun aan Oekraïne zal naar verwachting in 2025 betaald worden, daarom wordt budget van 2024 naar 2025 geschoven (€ 200,0 miljoen).
3. Steunpakketten 1 en 2 Oekraïne
Budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen is toegevoegd aan de begroting 2024 (€ 289,9 miljoen). Het betreft middelen die met de steunpakketten 1 en 2 in 2023 zijn toegekend.
4. Energie en water
Ook in 2024 stijgen de prijzen naar verwachting sterker dan de te ontvangen prijscompensatie. Defensie herschikt budget om deze prijsstijging in 2024 te dekken.
5. Transport
Vanwege een meerbehoefte aan transport en prijsstijgingen is aanvullend budget nodig voor transport. Ook zijn oefeningen kleinschaliger geworden en vinden ze meer plaats buiten Europa. Defensie herschikt budget om de hogere kosten voor transport te dekken.
6. Interdepartementale budgetoverhevelingen
Per saldo stijgt de begroting van Defensie als gevolg van de interdepartementale budgetoverhevelingen met € 42,0 miljoen. Voornamelijk als gevolg van budget voor de beveiliging van ambassades door de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (€ 25,2 miljoen), waarvoor middelen door het ministerie van Buitenlandse Zaken beschikbaar zijn gesteld.
7. Eindejaarsmarge Defensie
Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2023 van € 72,5 miljoen aan de begroting van Defensie.
8. Eindejaarsmarge HGIS
Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2023 van € 43,0 miljoen vanuit de HGIS-middelen aan de begroting van Defensie.
9. Loonbijstelling
De loonbijstelling van € 450,3 miljoen is toegevoegd aan de defensiebegroting. De loonbijstelling is, in afwachting van nadere doorverdeling, vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
10. Prijsbijstelling
De prijsbijstelling van € 47,5 miljoen is toegevoegd aan de defensiebegroting en vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
11. Technische verwerking voedingsartikel DMF
Vanwege de mutaties dit voorjaar op het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) dient een evenredige mutatie plaats te vinden op artikel 13 van deze defensiebegroting (X). Deze is technisch van aard en de mutaties worden in de eerste suppletoire begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds toegelicht.
12. Overige mutaties
Als gevolg van de overige mutaties wordt de begroting van Defensie met per saldo € 93,0 miljoen naar beneden bijgesteld. Deze mutaties betreffen met name dekking vanuit de ondervulling door krapte op de arbeidsmarkt.
2.3 Ontvangstenmutaties
Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
2024
2025
2026
2027
2028
Vastgestelde begroting t
228.804
189.431
225.221
342.399
143.493
Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Steun Oekraine
1
240.095
0
0
0
0
2) Terugontvangsten EPF Oekraine
1
27.923
27.923
49.679
41.885
0
3) Overige ontvangstenmutaties
10
134
134
134
134
134
Stand 1e suppletoire begroting t
496.956
217.488
275.034
384.418
143.627
Toelichting overzicht ontvangstenmutaties
1. Steun Oekraïne
Defensie is met bondgenoten een aantal co-financieringsprojecten met betrekking tot de militaire leveringen aan Oekraïne aangegaan. De uitgaven voor deze projecten zijn in eerste instantie via de begroting van Defensie gelopen, de bondgenoten compenseren Defensie voor deze uitgaven. Dit is terug te zien in hogere ontvangsten in 2024. Het betreft ontvangsten die in 2023 verwacht werden, en nu in 2024 worden verwacht.
2. Terugontvangsten EPF Oekraïne
Nederland krijgt een deel van de waarde van aan Oekraïne geleverde militaire steun terug uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF).
3) Overige ontvangstenmutaties
Als gevolg van een aantal overige mutaties stijgen de ontvangsten op de Defensiebegroting met per saldo € 0,1 miljoen.
2.4 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 Inzet
Tabel 1 Artikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
375.344
1.147.790
1.523.134
2.072.230
3.595.364
3.002.400
2.400
2.400
2.400
219.295
Uitgaven
1.356.280
998.940
2.355.220
1.133.272
3.488.492
1.202.400
2.002.400
2.400
2.400
219.295
Apparaatsuitgaven
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Programmauitgaven
1.356.280
998.940
2.355.220
1.133.272
3.488.492
1.202.400
2.002.400
2.400
2.400
219.295
1.1
Programmauitgaven
1.356.280
998.940
2.355.220
1.133.272
3.488.492
1.202.400
2.002.400
2.400
2.400
219.295
Opdrachten
1.356.280
998.940
2.355.220
1.133.272
3.488.492
1.202.400
2.002.400
2.400
2.400
219.295
Crisisbeheersingsoperaties
1.337.843
998.940
2.336.783
1.131.315
3.468.098
1.202.400
2.002.400
2.400
2.400
200.859
Financiering nationale inzet krijgsmacht
3.719
0
3.719
264
3.983
0
0
0
0
3.718
Overige inzet
14.718
0
14.718
1.693
16.411
0
0
0
0
14.718
Ontvangsten
87.643
0
87.643
268.018
355.661
27.923
49.679
41.885
0
2.332
In totaal is voor 2024 27 % juridisch verplicht en 73 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget is met € 2.072,2 miljoen gestegen. De stijging is voor € 2.028,9 miljoen te verklaren door verplichtingenruimte om de steun aan Oekraïne te kunnen voortzetten. € 41,1 miljoen betreft de HGIS-eindejaarsmarge voor het Budget Internationale Veiligheid (BIV).
Toelichting op de uitgaven
Crisisbeheersingsoperaties
Het budget voor de Crisisbeheersingsoperaties stijgt met € 1.131,3 miljoen. Dit is voornamelijk het gevolg van de steun voor Oekraïne (per saldo € 1.089,9 miljoen). Het betreft budget dat vanuit 2023 is geschoven naar 2024 (€ 289,9 miljoen) en € 1.000 miljoen aanvullend budget dat is gealloceerd aan nieuwe leveringen. Daar tegenover staat dat € 200,0 miljoen naar 2025 wordt geschoven voor leveringen met een vertraagd kasritme. Tot slot is budget naar boven bijgesteld met € 41,1 miljoen, dit betreft toekenning van de HGIS-eindejaarsmarge voor het BIV.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten zijn € 268 miljoen hoger, dit is het gevolg van de steun voor Oekraïne. Nederland schaft materieel aan met andere landen, die een deel van de lasten dragen. Daarnaast ontvangt Nederland een vergoeding vanuit het Europese Vredesfaciliteit (EPF) voor de leveringen aan Oekraïne.
Beleidsartikel 2 Koninklijke Marine
Artikel 2 Koninklijke Marine (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
1.040.663
0
1.040.663
79.087
1.119.750
86.524
84.803
87.453
91.377
1.208.948
Uitgaven
1.078.549
0
1.078.549
79.087
1.157.636
86.524
84.803
87.453
91.377
1.208.948
Apparaatsuitgaven
1.003.510
0
1.003.510
75.439
1.078.949
79.987
82.908
85.283
89.207
1.131.256
2.2
Apparaatsuitgaven
1.003.510
0
1.003.510
75.439
1.078.949
79.987
82.908
85.283
89.207
1.131.256
Personele uitgaven
976.680
0
976.680
77.966
1.054.646
82.777
85.698
88.073
91.997
1.107.963
Eigen personeel
882.965
0
882.965
62.136
945.101
49.841
82.199
84.501
88.426
1.026.237
Externe inhuur
9.933
0
9.933
0
9.933
9.300
0
0
0
868
Overige personele exploitatie
46.509
0
46.509
13.742
60.251
22.955
2.917
2.989
2.991
43.303
Kustwacht NL
11.613
0
11.613
2.596
14.209
2.739
2.711
2.717
2.723
15.074
Kustwacht CARIB
25.660
0
25.660
‒ 508
25.152
‒ 2.058
‒ 2.129
‒ 2.134
‒ 2.143
22.481
Materiële uitgaven
26.830
0
26.830
‒ 2.527
24.303
‒ 2.790
‒ 2.790
‒ 2.790
‒ 2.790
23.293
Overige materiële exploitatie
22.932
0
22.932
25
22.957
25
25
25
25
22.211
Kustwacht NL
104
0
104
0
104
0
0
0
0
103
Kustwacht CARIB
3.794
0
3.794
‒ 2.552
1.242
‒ 2.815
‒ 2.815
‒ 2.815
‒ 2.815
979
Programmauitgaven
75.039
0
75.039
3.648
78.687
6.537
1.895
2.170
2.170
77.692
2.1
Programmauitgaven
75.039
0
75.039
3.648
78.687
6.537
1.895
2.170
2.170
77.692
Opdrachten
75.039
0
75.039
3.573
78.612
6.462
1.895
2.170
2.170
77.692
Gereedstelling
17.014
0
17.014
1.755
18.769
4.584
384
692
692
17.973
Kustwacht NL
55.753
0
55.753
166
55.919
600
600
600
600
56.569
Kustwacht CARIB
2.272
0
2.272
1.652
3.924
1.278
911
878
878
3.150
(Schade)vergoeding
0
0
0
75
75
75
0
0
0
0
Schadevergoeding overig
0
0
0
75
75
75
0
0
0
0
Ontvangsten
12.324
0
12.324
0
12.324
0
0
0
0
12.324
In totaal is voor 2024 94 % juridisch verplicht en 6 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven
Het budget voor eigen personeel is met € 62,1 miljoen gestegen. Dit bedrag is samengesteld uit uitgaven voor de arbeidsvoorwaarden. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 86,7 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 2. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500. Daarnaast is er € 10,2 miljoen vanuit personele uitgaven herschikt ten gunste van gereedstellingsactiviteiten, uitbestedingen van opleidingen en verhoogde uitgaven van dienstreizen als gevolg van een gewijzigde procedure bij het reisbureau van Defensie (VCK Travel), voor doorbelasting van reis- en verblijfskosten bij oefeningen. Ook is er € 20,0 miljoen herschikt ten gunste van het DMF voor verhoogde uitbestedingen van onderhoudswerkzaamheden in verband met personeelstekorten. Daarnaast is er € 8,8 miljoen extra budget toegekend vanuit artikel 12 Nog onverdeeld uit het arbeidsvoorwaardenakkoord 2021 ‒ 2023 voor de aanpassing van de salaristabel van militairen in opleiding. Het restant betreft diverse kleine mutaties voor formatie-uitbreidingen vanuit de Defensienota 2022.
Overige personele exploitatie is met € 13,7 miljoen gestegen. Voor € 4,7 miljoen wordt dit veroorzaakt door de middelen voor arbeidsvoorwaarden die vanuit artikel 12 zijn overgeheveld. Voor € 8,1 miljoen heeft er een herschikking plaatsgevonden uit het budget eigen personeel voor o.a. opleidingen en dienstreizen. Het overige wordt verklaard door diverse kleine mutaties voor formatie-uitbreidingen vanuit de Defensienota 2022.
Beleidsartikel 3 Koninklijke Landmacht
Artikel 3 Koninklijke Landmacht (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
1.787.470
0
1.787.470
155.296
1.942.766
196.003
179.288
188.207
196.743
2.042.812
Uitgaven
1.789.143
0
1.789.143
155.296
1.944.439
196.003
179.288
188.207
196.743
2.042.812
Apparaatsuitgaven
1.692.959
0
1.692.959
159.004
1.851.963
194.519
177.270
185.516
194.052
1.942.347
3.2
Apparaatsuitgaven
1.692.959
0
1.692.959
159.004
1.851.963
194.519
177.270
185.516
194.052
1.942.347
Personele uitgaven
1.656.520
0
1.656.520
164.135
1.820.655
194.467
177.218
185.464
193.476
1.908.096
Eigen personeel
1.571.228
0
1.571.228
135.153
1.706.381
170.209
172.530
180.259
188.271
1.813.947
Externe inhuur
18.105
0
18.105
8.680
26.785
15.068
68
68
68
20.398
Overige personele exploitatie
67.187
0
67.187
20.302
87.489
9.190
4.620
5.137
5.137
73.751
Materiële uitgaven
36.439
0
36.439
‒ 5.131
31.308
52
52
52
576
34.251
Overige materiële exploitatie
36.439
0
36.439
‒ 5.131
31.308
52
52
52
576
34.251
Programmauitgaven
96.184
0
96.184
‒ 3.708
92.476
1.484
2.018
2.691
2.691
100.465
3.1
Programmauitgaven
96.184
0
96.184
‒ 3.708
92.476
1.484
2.018
2.691
2.691
100.465
Opdrachten
96.184
0
96.184
‒ 4.338
91.846
1.484
2.018
2.691
2.691
100.465
Gereedstelling
96.184
0
96.184
‒ 4.338
91.846
1.484
2.018
2.691
2.691
100.465
(Schade)vergoeding
0
0
0
630
630
0
0
0
0
0
Schadevergoeding overig
0
0
0
630
630
0
0
0
0
0
Ontvangsten
8.054
0
8.054
0
8.054
0
0
0
0
8.054
In totaal is voor 2024 94 % juridisch verplicht en 6 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven.
De Personele uitgaven zijn per saldo met € 164,1 miljoen verhoogd.
Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 159,2 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 3. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500.
Daarnaast heeft er een herschikking van middelen plaats gevonden voor onder andere aanpassing van de salaristabel militairen in opleiding, zoals afgesproken in het arbeidsvoorwaardenakkoord 2021-2023, en voor het oplossen van defensiebrede problematiek zoals de gestegen kosten voor energie water en de gestegen transport uitgaven.
Het budget voor overige personele exploitatie stijgt per saldo met € 20,3 miljoen. Dit wordt grotendeels het gevolg van een hoger budget voor het vergroten van de opleidingscapaciteit (€ 11,2 miljoen). Hiermee wordt ingezet op het bevorderen van instroom nieuw personeel. Daarnaast wordt een deel van de stijging verklaard door de ophoging van € 8,3 miljoen als gevolg van arbeidsvoorwaarden gerelateerde budgetten.
Beleidsartikel 4 Koninklijke Luchtmacht
Artikel 4 Koninklijke Luchtmacht (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
847.526
0
847.526
85.549
933.075
91.910
105.063
110.506
107.727
929.790
Uitgaven
849.207
0
849.207
85.549
934.756
91.910
105.063
110.506
107.727
929.790
Apparaatsuitgaven
824.049
0
824.049
81.707
905.756
87.499
100.652
106.095
103.816
899.224
4.2
Apparaatsuitgaven
824.049
0
824.049
81.707
905.756
87.499
100.652
106.095
103.816
899.224
Personele uitgaven
796.068
0
796.068
76.722
872.790
87.489
100.642
106.085
103.806
870.192
Eigen personeel
689.264
0
689.264
57.444
746.708
75.830
79.293
81.341
80.591
767.144
Externe inhuur
3.005
0
3.005
12.995
16.000
2.490
2.565
2.642
2.721
3.308
Overige personele exploitatie
103.799
0
103.799
6.283
110.082
9.169
18.784
22.102
20.494
99.740
Materiële uitgaven
27.981
0
27.981
4.985
32.966
10
10
10
10
29.032
Overige materiële exploitatie
27.981
0
27.981
4.985
32.966
10
10
10
10
29.032
Programmauitgaven
25.158
0
25.158
3.842
29.000
4.411
4.411
4.411
3.911
30.566
4.1
Programmauitgaven
25.158
0
25.158
3.842
29.000
4.411
4.411
4.411
3.911
30.566
Opdrachten
25.158
0
25.158
3.842
29.000
4.411
4.411
4.411
3.911
30.566
Gereedstelling
25.158
0
25.158
3.842
29.000
4.411
4.411
4.411
3.911
30.566
Ontvangsten
12.111
0
12.111
0
12.111
0
0
0
0
12.111
In totaal is voor 2024 92 % juridisch verplicht en 8 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven.
Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 65,3 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 4. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500. Daarnaast hebben budgettaire overhevelingen plaatsgevonden van per saldo € 35,6 miljoen. Hiervan is € 33,1 miljoen overgeboekt naar CLSK voor diverse kleinere maatregelen uit de Defensienota 2022. Bijvoorbeeld voor het vormgeven van een Joint Targeting Support Cell (€ 1,7 miljoen) en het oprichten van een CIO-stelsel (€ 1,5 miljoen). Het overige wordt verklaard door diverse kleine mutaties.
Tevens is het budget met € 25,0 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege de te verwachten ondervulling bij het CLSK. Deze middelen worden ingezet voor het kunnen inhuren van personeel en het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport. Per saldo is het budget ten behoeve van de personele uitgaven met € 76,7 miljoen naar boven bijgesteld.
Materiële uitgaven
Op basis van herprioritering is € 5,0 miljoen overgeheveld naar de materiële uitgaven. Dit budget wordt hoofdzakelijk ingezet voor het aangaan van een samenwerkingsverband met de kennisinstituten TNO en NLR om de recent aangekochte wapensystemen, zoals de MQ-9 en de Target Support Cell, te ondersteunen.
Beleidsartikel 5 Koninklijke Marechaussee
Artikel 5 Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
685.126
0
685.126
58.080
743.206
15.784
27.562
26.946
37.157
772.258
Uitgaven
687.223
0
687.223
58.080
745.303
15.784
27.562
26.946
37.157
772.258
Apparaatsuitgaven
680.710
0
680.710
57.958
738.668
15.662
27.562
26.946
37.157
765.603
5.2
Apparaatsuitgaven
680.710
0
680.710
57.958
738.668
15.662
27.562
26.946
37.157
765.603
Personele uitgaven
651.035
0
651.035
58.916
709.951
18.075
28.186
27.549
37.781
741.868
Eigen personeel
622.502
0
622.502
47.756
670.258
14.186
25.401
24.738
34.946
714.506
Externe inhuur
295
0
295
3.000
3.295
0
0
0
0
0
Overige personele exploitatie
28.238
0
28.238
8.160
36.398
3.889
2.785
2.811
2.835
27.362
Materiële uitgaven
29.675
0
29.675
‒ 958
28.717
‒ 2.413
‒ 624
‒ 603
‒ 624
23.735
Overige materiële exploitatie
29.675
0
29.675
‒ 958
28.717
‒ 2.413
‒ 624
‒ 603
‒ 624
23.735
Programmauitgaven
6.513
0
6.513
122
6.635
122
0
0
0
6.655
5.1
Programmauitgaven
6.513
0
6.513
122
6.635
122
0
0
0
6.655
Opdrachten
6.513
0
6.513
122
6.635
122
0
0
0
6.655
Gereedstelling
6.513
0
6.513
122
6.635
122
0
0
0
6.655
Ontvangsten
4.459
0
4.459
0
4.459
0
0
0
0
4.459
In totaal is voor 2024 96 % juridisch verplicht en 4 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven
Het budget voor personele uitgaven is per saldo met € 58,9 miljoen naar boven bijgesteld. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 63,9 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 5. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500.
Daarnaast is het budget naar boven bijgesteld als gevolg van een aantal interdepartementale budgetoverhevelingen. De grootste hiervan zijn een bijdrage van het ministerie van Buitenlandse Zaken inzake de inzet van de Koninklijke Marechaussee bij de beveiliging van Nederlandse Hoog Risico Vertegenwoordigingen (€ 14,2 miljoen) en een bijdrage van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het versterken van het grenstoezicht van de Caribische landen in het Koninkrijk (€ 12,0 miljoen).
Daartegenover staat een lager budget vanwege personele ondervulling (€ 37,2 miljoen). Deze middelen worden ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport. De ondervulling wordt veroorzaakt door de snellere groei van de organisatie en het bijbehorende budget ten opzichte van de groei van het personeelsbestand. Tot slot is het budget per saldo met € 6,0 naar boven bijgesteld vanwege een aantal kleinere mutaties.
Beleidsartikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT)
Artikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT) (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
747.001
0
747.001
43.095
790.096
79.838
58.297
59.773
60.581
839.118
Uitgaven
751.272
0
751.272
89.095
840.367
79.838
58.297
59.773
60.581
839.118
Apparaatsuitgaven
583.238
0
583.238
89.095
672.333
79.838
58.297
59.773
60.581
659.513
7.2
Apparaatsuitgaven
583.238
0
583.238
89.095
672.333
79.838
58.297
59.773
60.581
659.513
Personele uitgaven
565.451
0
565.451
89.004
654.455
79.803
58.330
59.867
60.728
638.758
Eigen personeel
514.296
0
514.296
58.893
573.189
56.889
55.205
56.565
57.221
583.006
Externe inhuur
30.372
0
30.372
30.000
60.372
20.000
0
0
0
31.427
Overige personele exploitatie
20.783
0
20.783
111
20.894
2.914
3.125
3.302
3.507
24.325
Materiële uitgaven
17.787
0
17.787
91
17.878
35
‒ 33
‒ 94
‒ 147
20.755
Overige materiële exploitatie
17.787
0
17.787
91
17.878
35
‒ 33
‒ 94
‒ 147
20.755
Programmauitgaven
168.034
0
168.034
0
168.034
0
0
0
0
179.605
7.1
Programmauitgaven
168.034
0
168.034
0
168.034
0
0
0
0
179.605
Opdrachten
168.034
0
168.034
0
168.034
0
0
0
0
179.605
Gereedstelling
168.034
0
168.034
0
168.034
0
0
0
0
179.605
Ontvangsten
25.765
0
25.765
0
25.765
0
0
0
0
25.765
In totaal is voor 2024 93 % juridisch verplicht en 7 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget is met € 43,1 miljoen gestegen. De verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door de middelen die zijn toegekend voor arbeidsvoorwaarden, zoals bij de uitgaven wordt toegelicht. Daarnaast is er een verlaging van € 31,0 miljoen te verklaren door het afsluiten van meerjarige contracten in 2023 waardoor de verplichtingenruimte in 2024 wordt verlaagd.
Toelichting op de uitgaven
Het budget op artikel 7 is met € 89,1 miljoen naar boven bijgesteld. Het merendeel betreft middelen voor arbeidsvoorwaarden, te weten € 53,8 miljoen, overgeheveld vanuit artikel 12 naar artikel 7. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500.
Het budget voor de Externe inhuur wordt verhoogd met € 30,0 miljoen in 2024. De oorzaak is de achterblijvende vulling op IT-functies en de hieraan verbonden noodzakelijke inhuur van externen.
Beleidsartikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
1.476.122
0
1.476.122
196.187
1.672.309
145.747
86.861
103.149
109.395
1.630.506
Uitgaven
1.494.930
0
1.494.930
196.187
1.691.117
145.747
86.861
103.149
109.395
1.630.506
Apparaatsuitgaven
1.367.670
0
1.367.670
188.665
1.556.335
137.611
77.999
96.101
104.524
1.536.015
8.2
Apparaatsuitgaven
1.367.670
0
1.367.670
188.665
1.556.335
137.611
77.999
96.101
104.524
1.536.015
Personele uitgaven
1.018.535
0
1.018.535
87.689
1.106.224
99.503
83.020
102.661
108.678
1.160.324
Eigen personeel
777.048
0
777.048
60.168
837.216
61.073
70.246
90.348
96.268
922.031
Externe inhuur
3.910
0
3.910
0
3.910
0
0
0
0
3.875
Overige personele exploitatie
219.127
0
219.127
23.197
242.324
35.703
10.118
9.794
9.960
213.655
Attaches
18.450
0
18.450
4.324
22.774
2.727
2.656
2.519
2.450
20.763
Materiële uitgaven
349.135
0
349.135
100.976
450.111
38.108
‒ 5.021
‒ 6.560
‒ 4.154
375.691
Overige materiële exploitatie
343.773
0
343.773
100.838
444.611
37.970
‒ 5.136
‒ 6.629
‒ 4.200
370.363
Attaches
5.362
0
5.362
138
5.500
138
115
69
46
5.328
Programmauitgaven
127.260
0
127.260
7.522
134.782
8.136
8.862
7.048
4.871
94.491
8.1
Programmauitgaven
127.260
0
127.260
7.522
134.782
8.136
8.862
7.048
4.871
94.491
(Schade)vergoeding
127.260
0
127.260
7.522
134.782
8.136
8.862
7.048
4.871
94.491
Schadevergoeding overig
8.775
0
8.775
‒ 486
8.289
‒ 486
‒ 486
‒ 486
‒ 486
8.522
Nationaal Fonds Ereschuld
114.407
0
114.407
8.008
122.415
8.622
9.348
7.534
5.357
81.891
Reservering schadevergoedingen Chroom-6 Defensie
4.078
0
4.078
0
4.078
0
0
0
0
4.078
Ontvangsten
68.995
0
68.995
0
68.995
0
0
0
0
68.995
In totaal is voor 2024 68 % juridisch verplicht, 8 % bestuurlijk gebonden en 24 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven
Eigen personeel
Het budget voor eigen personeel is per saldo met € 60,2 miljoen verhoogd.
Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 77,8 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO). Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500.
Voor nieuwe opdrachten en voor de extra ondersteuning die als gevolg hiervan geleverd moet worden, heeft het DOSCO budget ontvangen. In totaal is het budget voor eigen personeel hierdoor met € 21 miljoen verhoogd.
Daartegenover staat dat het budget met € 47,0 miljoen naar beneden bijgesteld is vanwege een lagere personele vulling die mede het gevolg is van krapte op de arbeidsmarkt. Van dit bedrag is voor het herstellen en uitbreiden van de formatie voor bewaken en beveiligen binnen het budget van eigen personeel € 5,3 miljoen aangewend. Het restant van € 41,7 miljoen wordt ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport.
Verder leidt een aantal kleine herschikkingen per saldo tot een verhoging van het budget met € 3,1 miljoen.
Overige personele exploitatie
Het budget voor overige personele exploitatie is per saldo met € 23,2 miljoen verhoogd.
Als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord is € 5,0 miljoen toegevoegd aan dit budget, onder andere voor de afdracht Werkkostenregeling, reiskostenvergoedingen en vergoedingen in het kader van duurzaamheid.
Daarnaast is, net als voor het budget voor eigen personeel, € 15,8 miljoen toegevoegd voor het uitvoeren van nieuwe opdrachten en de extra ondersteuning die als gevolg hiervan geleverd moet worden. Een aantal kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verhoging van het budget met € 2,4 miljoen.
Materiële uitgaven
Overige materiële uitgaven
Het budget voor overige materiële exploitatie is per saldo met € 100,8 miljoen verhoogd.
Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door extra budget ten behoeve van gestegen water- en energieprijzen (€ 60,0 miljoen) en voor transport (€ 33,0 miljoen) als gevolg van toegenomen behoefte en prijsstijgingen in de afgelopen jaren. Deels wordt dit veroorzaakt door een verandering in de oefenlocaties. Als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord is € 3,8 miljoen toegevoegd aan dit budget. Daarnaast is niet uitgegeven budget uit 2023 toegevoegd aan het budget voor 2024 (€ 11,8 miljoen) wat grotendeels toegevoegd zal gaan worden aan het budget voor het Nationaal Fonds Ereschulden. Een aantal kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verlaging van het budget met € 7,8 miljoen.
Niet-Beleidsartikel 9 Algemeen
Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
236.916
150
237.066
24.234
261.300
26.676
34.704
49.386
47.067
267.532
Uitgaven
236.916
150
237.066
24.234
261.300
26.676
34.704
49.386
47.067
267.532
9.1
Programmauitgaven
236.916
150
237.066
24.234
261.300
26.676
34.704
49.386
47.067
267.532
Subsidies (regelingen)
47.161
150
47.311
75
47.386
75
75
75
0
47.016
Subsidies
0
150
150
0
150
0
0
0
0
0
Subsidies
47.161
0
47.161
75
47.236
75
75
75
0
47.016
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
74.600
0
74.600
0
74.600
0
0
0
0
71.192
Kennisopbouw TNO via EZ
66.109
0
66.109
0
66.109
0
0
0
0
62.390
Kennisopbouw NLR via EZ
4.059
0
4.059
0
4.059
0
0
0
0
3.359
Kennisopbouw MARIN via EZ
4.144
0
4.144
0
4.144
0
0
0
0
4.894
Overige Bijdragen
288
0
288
0
288
0
0
0
0
549
Opdrachten
14.530
0
14.530
‒ 3.286
11.244
‒ 109
365
‒ 275
500
9.718
Opdrachten beleid
9.920
0
9.920
‒ 1.194
8.726
‒ 474
0
‒ 700
0
6.664
opdrachten milieu beleid
4.610
0
4.610
‒ 2.092
2.518
365
365
425
500
3.054
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
74.260
0
74.260
20.079
94.339
30.210
34.264
49.586
46.567
133.550
Bijdrage aan de NAVO
67.716
0
67.716
13.326
81.042
27.300
31.356
42.526
44.738
125.129
Bijdrage aan internationale samenwerking
6.544
0
6.544
6.753
13.297
2.910
2.908
7.060
1.829
8.421
Bekostiging
4.291
0
4.291
0
4.291
0
0
0
0
4.291
Bekostiging diverse instellingen
4.291
0
4.291
0
4.291
0
0
0
0
4.291
Inkomensoverdrachten
4.242
0
4.242
0
4.242
‒ 3.500
0
0
0
0
Overige bijdragen
4.242
0
4.242
0
4.242
‒ 3.500
0
0
0
0
(Schade)vergoeding
17.832
0
17.832
7.366
25.198
0
0
0
0
1.765
Schadevergoeding overig
1.774
0
1.774
600
2.374
0
0
0
0
1.765
Regeling Chroom 6 Defensie
5.058
0
5.058
4.712
9.770
0
0
0
0
0
Civielrechtelijke Regeling Srebrenica 2020
11.000
0
11.000
2.054
13.054
0
0
0
0
0
Ontvangsten
1.600
0
1.600
0
1.600
0
0
0
0
1.600
In totaal is voor 2024 31 % juridisch verplicht, 37 % bestuurlijk gebonden en 32 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Bijdrage aan (inter-) nationale organisaties.
Het budget voor NAVO-contributie en internationale samenwerking is respectievelijk met € 13,3 miljoen en € 6,8 miljoen verhoogd. De budgetten zijn verhoogd in overeenstemming met de verwachte te betalen NAVO-contributie.
(Schade)vergoeding
Het budget schadevergoedingen is verhoogd met € 7,4 miljoen. Dit is voornamelijk het niet bestede budget uit 2023 voor de civielrechtelijke Regeling Srebrenica 2020, ter hoogte van € 2,1 miljoen en de regeling Chroom 6, van € 4,7 miljoen. Deze budgetten zijn doorgeschoven naar 2024 en blijven daarmee beschikbaar voor deze regelingen. De afhandeling van de verzoeken uit 2023 zal voor een groot deel namelijk pas in 2024 tot uitkering komen.
Niet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartement
Artikel 10 Apparaat kerndepartement (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
1.818.824
‒ 150
1.818.674
85.435
1.904.109
44.726
97.448
91.522
68.081
1.875.976
Uitgaven
1.825.467
‒ 150
1.825.317
88.435
1.913.752
48.726
101.448
95.522
72.081
1.876.976
10.2
Apparaatsuitgaven
1.825.467
‒ 150
1.825.317
88.435
1.913.752
48.726
101.448
95.522
72.081
1.876.976
Personele uitgaven
1.753.469
0
1.753.469
103.005
1.856.474
51.699
104.308
95.492
72.073
1.821.069
Eigen personeel
436.288
0
436.288
22.668
458.956
42.312
40.735
41.249
42.076
520.621
Externe Inhuur
5.018
0
5.018
28.177
33.195
1.444
22.444
18.444
13.448
5.724
Overige personele exploitatie
26.303
0
26.303
5.893
32.196
2.326
2.508
2.494
2.494
27.953
Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden)
1.285.860
0
1.285.860
46.267
1.332.127
5.617
38.621
33.305
14.055
1.266.771
Materiële uitgaven
71.998
‒ 150
71.848
‒ 14.570
57.278
‒ 2.973
‒ 2.860
30
8
55.907
Overige materiële exploitatie
71.998
‒ 150
71.848
‒ 14.570
57.278
‒ 2.973
‒ 2.860
30
8
55.907
Ontvangsten
7.853
0
7.853
134
7.987
134
134
134
134
7.987
In totaal is voor 2024 97 % juridisch verplicht en 3 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de uitgaven
Personele uitgaven
Het budget voor de personele uitgaven is met € 103,0 miljoen verhoogd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger budget voor eigen personeel, externe inhuur en overige personele exploitatie. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 41,7 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar deze posten op artikel 10. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500. Daarnaast is het budget voor externe inhuur met € 28,2 miljoen verhoogd. Dekking hiervoor is gevonden in budget voor eigen personeel omdat vacatures door de krappe arbeidsmarkt nu niet opgevuld kunnen worden. Met dit hogere inhuurbudget wordt externe inhuur als tijdelijke alternatieve capaciteit ingezet. Het budget voor uitkeringen (pensioenen en wachtgelden) is per saldo met € 46,3 miljoen verhoogd. Dit wordt eveneens voornamelijk veroorzaakt door de verhoging van het budget voor het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord met € 65,4 miljoen vanuit artikel 12 Nog onverdeeld. Daarnaast is het budget met € 25,0 miljoen naar beneden bijgesteld. Deze middelen worden ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek.
Materiele uitgaven
Het budget voor overige materiële uitgaven is met € 14,6 miljoen verlaagd. Dit komt voornamelijk door een overheveling van budget naar het ministerie van Binnenlandse Zaken voor bedrijfsvoeringskosten van € 7,4 miljoen. Daarnaast is vanuit de materiele uitgaven € 9,0 miljoen bijgedragen aan de defensiebrede problematiek. Vanuit artikel 12 onverdeeld is € 1,3 miljoen overgeheveld naar artikel 10, voor kort-cyclische activiteiten.
Niet-Beleidsartikel 11 Geheim
Artikel 11 Geheim (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
18.815
0
18.815
‒ 300
18.515
0
0
0
0
20.315
Uitgaven
18.815
0
18.815
‒ 300
18.515
0
0
0
0
20.315
11.0
Geheim
18.815
0
18.815
‒ 300
18.515
0
0
0
0
20.315
Geheim
18.815
0
18.815
‒ 300
18.515
0
0
0
0
20.315
Geheim
18.815
0
18.815
‒ 300
18.515
0
0
0
0
20.315
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
In totaal is voor 2024 26 % juridisch verplicht en 74 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Niet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeld
Artikel 12 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
609.419
0
609.419
‒ 148.168
461.251
‒ 118.019
‒ 67.894
‒ 67.060
‒ 71.349
441.623
Uitgaven
618.419
0
618.419
‒ 148.168
470.251
‒ 118.019
‒ 67.894
‒ 67.060
‒ 71.349
441.623
12.3
Nog onverdeeld Loon
552.805
0
552.805
‒ 233.062
319.743
‒ 129.558
‒ 106.219
‒ 107.116
‒ 111.661
201.334
Nog onverdeeld Loon
552.805
0
552.805
‒ 233.062
319.743
‒ 129.558
‒ 106.219
‒ 107.116
‒ 111.661
201.334
Nog onverdeeld Loon
552.805
0
552.805
‒ 233.062
319.743
‒ 129.558
‒ 106.219
‒ 107.116
‒ 111.661
201.334
12.4
Nog onverdeeld Prijs
65.614
0
65.614
84.894
150.508
11.539
38.325
40.056
40.312
240.289
Nog onverdeeld Prijs
65.614
0
65.614
84.894
150.508
11.539
38.325
40.056
40.312
240.289
Nog onverdeeld Prijs
65.614
0
65.614
84.894
150.508
11.539
38.325
40.056
40.312
240.289
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting op de uitgaven
Het budget op artikel 12 Nog onverdeeld is met € 148,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 683,4 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar de Defensieonderdelen. Het overgrote deel van deze middelen is bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500. Daarnaast is er budget ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek (€ 22,7 miljoen).
Tevens is de de loonbijstelling van € 450,3 miljoen toegevoegd aan de Defensiebegroting. Ook de prijsbijstelling van € 47,5 miljoen is toegevoegd aan de Defensiebegroting. Tot slot is ook de eindejaarsmarge (EJM) van € 72,5 miljoen toegevoegd aan de Defensiebegroting. De prijsbijstelling en EJM zijn tot nadere verdeling vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
Niet-Beleidsartikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
Artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting t (1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Art.
Verplichtingen
10.617.270
200.000
10.817.270
‒ 1.792.116
9.025.154
‒ 633.923
1.622.335
730.775
1.150.842
581.703
Uitgaven
10.592.237
200.000
10.792.237
‒ 1.827.116
8.965.121
‒ 668.923
1.592.335
700.775
1.120.842
551.703
13.0
Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
10.592.237
200.000
10.792.237
‒ 1.827.116
8.965.121
‒ 668.923
1.592.335
700.775
1.120.842
551.703
Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
10.592.237
200.000
10.792.237
‒ 1.827.116
8.965.121
‒ 668.923
1.592.335
700.775
1.120.842
551.703
Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
10.592.237
200.000
10.792.237
‒ 1.827.116
8.965.121
‒ 668.923
1.592.335
700.775
1.120.842
551.703
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
De mutatie van € 1.827,1 miljoen betreft de bijdrage vanuit de begroting Hoofdstuk X Defensie aan hoofdstuk K Defensiematerieelbegrotingsfonds ten behoeve van uitgaven die op het fonds worden verantwoord.
3 Bijlage subsidieoverzicht
Subsidieoverzicht
Naam
2022
2023
vastgestelde begroting 2024
Mutaties 1e suppletoire 2024 t.o.v. vastgestelde begroting 2024
Stand 1e suppletoire begroting 2024
mutatie 2025
mutatie 2026
mutatie 2027
mutatie 2028
Reden afwijking stand van2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire
Laatste evaluatie
Volgende evaluatie
Einddatum
Stichting Nederlands Veteraneninstituut (NLVi)
24.502
28.410
26.177
1.274
27.451
0
0
0
0
Aanvullende taken & activiteiten (o.a. motie Boswijk, terugkeerreizen Dutchbat III)
2022
2026
2026
Nationaal Comité Herdenking Capitulatie 1945 Wageningen
25
25
25
15
40
0
0
0
0
eenmalig defilé 80 jaar vrijheid
2021
2026
2026
Stichting Veteranen Platform (VP)
212
245
258
27
285
0
0
0
0
prijsbijstelling
2022
2027
2027
Stichting Koninklijke Defensiemusea
17.141
18.184
19.256
‒ 316
18.940
0
0
0
0
in 2023 een eenmalige bijdrage ontvangen
2019
2024
2024
Stichting Nationale Taptoe
304
322
322
24
346
0
0
0
0
prijsbijstelling
2022
2027
2027
Universiteit van Amsterdam
74
0
74
0
74
2022
2027
2027
Stichting Maritiem Kenniscentrum
23
25
25
0
25
2022
2027
2027
Stichting Historische Vlucht
118
123
125
0
125
2022
2027
2027
SWoon NLDA
22
23
25
0
25
2022
2027
2027
Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Limburg
75
75
0
75
n.v.t.
2027
2027
Subsidies te verstrekken na evaluatie/ nader te verdelen
0
949
‒ 949
0
75
75
75
75
Totaal subsidies
47.293
47.432
47.311
75
47.386
75
75
75
75
De genoemde bedragen betreffen het wettelijk plafond voor subsidies
De genoemde bedragen zijn exclusief de door het Ministerie van Financien vestrekte loon- en prijsbijstelling
De mutaties in 2025, 2026, 2027 en 2028 zijn n.a.v. budgetoverdracht voor de subsidie Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Limburg
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
K.H. Ollongren, minister van Defensie
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.