Brief regering : Resultaten banenafspraak 2025
34 352 Uitvoering en evaluatie Participatiewet
Nr. 376
BRIEF VAN DE MINISTER VAN WERK EN PARTICIPATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 september 2026
Met deze brief informeer ik u over de behaalde resultaten van de banenafspraak in
2025. Sinds de start van de banenafspraak zijn er bijna 92.000 extra banen bijgekomen
voor mensen met een beperking. Ik ben enorm trots op al die werkgevers die zich inspannen
om werk te bieden aan mensen met een ondersteuningsbehoefte en hun werkvloer verrijken.
Want hoewel dat de normaalste zaak zou moeten zijn, is het dat helaas nog steeds niet.
Iedereen die kan en wil werken, moet kunnen werken.
Tegelijkertijd is het niet gelukt de doelstelling van 125.000 banen in 2025 te behalen.
De achterstand is opgelopen tot 33.000 banen en dat is een teleurstelling. Voor ons,
voor onze economie maar vooral voor de mensen die nu ongewild langs de kant blijven
staan. Iedereen heeft talenten en passies en daarom kunnen we het ons niet veroorloven
talent over het hoofd te zien omdat iemand een beperking heeft. We hebben iedereen
hard nodig.
Voor mij onderstreept dit nogmaals de urgentie om écht aan de slag te gaan met het
verbeteren van de banenafspraak. Daarom werk ik hard aan de totstandkoming van een
nieuwe banenafspraak. Dat doe ik samen met sociale partners, UWV, gemeenten en ervaringsdeskundigen.
Ik informeer u uiterlijk eind dit jaar verder over de ontwikkelingen rondom de nieuwe
banenafspraak.
In deze brief zal ik ook ingaan op de inwerkingtreding van de Wet banenafspraak en
een aantal aangenomen moties en toezeggingen die de afgelopen tijd in Uw Kamer zijn
behandeld en die raken aan de banenafspraak.
Resultaten banenafspraak 2025
In 2025 zijn er 2.196 banen bijgekomen bij reguliere werkgevers voor mensen met een
beperking. Dat betekent dat er sinds de start van de banenafspraak 91.812 banen bij
zijn gekomen.
Hieronder geef ik een beknopte weergave van de resultaten van de banenafspraak, en
licht ik een aantal elementen daaruit kort toe. Een meer gedetailleerde weergave van
de resultaten vindt u in de bijlage bij deze brief.
Tabel 1: resultaten van de banenafspraak in 2025 ten opzichte van de nulmeting (2012)
en ten opzichte van het voorgaande jaar
Aantal banen in 2025
Extra banen t.o.v. de nulmeting
Extra banen t.o.v. 2024
Formele dienstverbanden overheid
19.956
14.822
2.191
Formele dienstverbanden markt
118.687
84.847
3.851
Formele dienstverbanden totaal
138.643
99.669
6.042
Banen via inleenverbanden overheid
7.796
-893
-736
Banen via inleenverbanden markt
20.553
-6.963
-3.110
Banen via inleenverbanden totaal
28.349
-7.857
-3.846
Totaal aantal banen bij de overheid
27.752
13.929
1.455
Totaal aantal banen bij de markt
139.240
77.884
741
Totaal aantal banen
166.992
91.812
2.196
Een aantal aspecten uit deze resultaten licht ik graag toe:
• Wat opvalt is dat het aantal banen via inleenverbanden sterk afneemt. Sinds de nulmeting
zijn er bijna 8.000 banen via inleenverbanden verdwenen, waarvan bijna de helft in
het afgelopen jaar. Dit heeft met name te maken met de ontwikkelingen binnen de Wsw-doelgroep.
Een deel van die doelgroep stroomt uit vanwege pensioen, en een deel gaat vanuit begeleid
werken of een detachering (die meetellen voor de banenafspraak) terug naar een interne
beschutte werkplek (die niet meetelt). Dit is een onvermijdelijke ontwikkeling, omdat
er geen nieuwe instroom is in de Wsw. De komende jaren zal dit doorzetten.
• Tegelijkertijd stagneert ook de groei van het aantal formele dienstverbanden. In 2025
kwamen er iets meer dan 6.000 banen bij. Sinds 2016 was de groei ten opzichte van
het voorgaande jaar niet zo laag.
• Vooral bij marktwerkgevers stagneert de groei. Daarom ga ik de komende tijd met werkgeversorganisaties
in gesprek over de oorzaak hiervan en eventuele maatregelen die we gezamenlijk kunnen
treffen.
• Binnen de overheidssector werden in 2025 juist meer banen via formele dienstverbanden
gerealiseerd dan in voorgaande jaren. Dit is positief, maar nog onvoldoende om binnen
afzienbare tijd de doelstelling te halen.
• Doordat de groei in het aantal formele dienstverbanden voor een groot deel teniet
wordt gedaan door de afname van het aantal banen via inleenverbanden, blijft de groei
van het aantal banen in 2025 hangen op 2.196. Het totaal aantal extra banen ten opzichte
van de nulmeting komt daarmee op 91.812, wat zo’n 33.000 banen minder is dan de doelstelling.
Het is intussen voor het derde jaar op rij dat de doelstelling van de banenafspraak
niet gehaald wordt. Daardoor loopt de achterstand verder op. Ik blijf daarom de komende
tijd in gesprek met zowel de markt als de overheid om te inventariseren wat er nodig
is om nog meer banen voor mensen met een beperking te realiseren.
Ik refereer hier ook aan de motie Dijk c.s.1 over het in kaart brengen wat er moet gebeuren om de banenafspraak in 2027 te halen.
Allereerst moet ik hierbij helaas aangeven dat de verwachting is dat we de banenafspraak
ook in 2027 niet gaan halen gezien de stagnerende groei. Voor een aantal belangrijke
knelpunten is het nodig dat de banenafspraak fundamenteel wordt herzien. Daarom werk
ik aan een nieuwe banenafspraak. Tegelijkertijd worden er belangrijke stappen gezet
om op korte termijn werkgevers te stimuleren meer mensen met een beperking in dienst
te nemen en gaan we hierover ook met werkgeversorganisaties in gesprek. Een aantal
belangrijke punten hierbij:
• Naar aanleiding van de resultaten over 2024 is aangekondigd voor het eerst ook, ter
indicatie, een quotumpercentage voor marktwerkgevers te berekenen en de quotumcalculator
aan te passen. Dat is intussen gebeurd. Nu kunnen werkgevers voor hun eigen organisatie
berekenen wat het quotum voor hen betekent en waar ze naar moeten streven. Ook voor
2027 is een quotumpercentage voor zowel de overheid als marktsector berekend: bij
overheidswerkgevers moet volgend jaar 2,49% van de verloonde uren toegeschreven kunnen
worden aan mensen die in het doelgroepregister banenafspraak staan; voor marktwerkgevers
is dat 2,04%. Via de quotumcalculator kunnen werkgevers uitrekenen om hoeveel banen
dat binnen hun organisatie gaat. In het najaar zal dit breder onder de aandacht gebracht
worden bij (quotumplichtige) werkgevers.2
• Recent heb ik u geïnformeerd over het verder verbreden van de doelgroep banenafspraak3 middels een wetsvoorstel. Het gaat hierbij om mensen in de WIA en de WW die niet
zelfstandig het wettelijk minimumloon (WML) kunnen verdienen. Ook regelt dit wetsvoorstel
het beschikbaar stellen van loonkostensubsidie binnen de WIA en WW.
• Belangrijker nog, de banenafspraak is toe aan vernieuwing. Daarom richt ik de blik
vooruit, en werk ik samen met sociale partners, UWV en gemeenten én ervaringsdeskundigen
aan een nieuwe banenafspraak. Belangrijkste uitgangspunt voor de nieuwe banenafspraak
is dat de ondersteuningsbehoefte van mensen veel meer centraal moet komen te staan.
Uiterlijk eind dit jaar wordt u hierover verder geïnformeerd.
Inwerkingtreding Wet banenafspraak
Het Besluit banenafspraak, lagere regelgeving bij de Wet banenafspraak, is eind juli
door de Raad van State beoordeeld met een dictum A. Mijn voornemen is om de resterende
onderdelen van de Wet banenafspraak per 1 januari 2027 in werking te laten treden.
Hiermee vervalt het onderscheid tussen markt en overheid bij de telling van het aantal
gerealiseerde banen. Door het opheffen van dit onderscheid kunnen er meer banen gerealiseerd
worden in de samenwerking tussen beide sectoren. Daarom vind ik het belangrijk dit
op korte termijn te regelen.
Dit is conform de motie Nijkerken-De Haan c.s.4 waarin de Tweede Kamer heeft verzocht om het onderscheid overheid-markt los te laten.
Hoewel het onderscheid wordt opgeheven zullen beide sectoren nog wel apart gemonitord
blijven worden. Opheffing is nodig om eventueel op termijn een werkende quotumregeling
te kunnen activeren. Inwerkingtreding van de wet activeert niet automatisch de quotumregeling.
Dit blijft een beslissing die gemaakt moet worden door de ministerraad, waarvan is
toegezegd dat dit gebeurt in overleg met sociale partners en gemeenten.
Vanwege het aangenomen amendement Paulusma en De Kort5 zal het inwerkingtredingsbesluit voorafgaand aan de voordracht worden voorgehangen
bij de Tweede en Eerste Kamer. Het inwerkingtredingsbesluit treft u aan bij separate
brief.
Toezeggingen en moties
Werkgeversbenadering
Ik heb, naar aanleiding van vragen van de heer de Beer (VVD), in het tweeminutendebat
van 15 april 2026 over de Participatiewet aangegeven een Kamerbrief te sturen over
hoe we knelpunten bij werkgevers kunnen wegnemen, zodat het voor werkgevers makkelijker
wordt om mensen met een beperking aan te nemen. Bij deze informeer ik u over deze
toezegging.
Naar aanleiding van diverse gesprekken met werkgevers heb ik al een aantal knelpunten
gesignaleerd. Denk hierbij aan:
• Onterechte beeldvorming, bijvoorbeeld dat inclusief werkgeverschap ingewikkeld is
en kostbaar is. Ook gaat het hierbij over vooroordelen die er leven over het werk
bieden aan mensen met een beperking;
• Niet altijd optimale ondersteuning vanuit gemeenten en UWV, versnippering en complexiteit;
• Onvoldoende of niet passende begeleiding;
• Slechte matching omdat mensen vaak onvoldoende in beeld zijn;
• Te weinig ruimte binnen organisaties voor mensen met een ondersteuningsbehoefte;
• Gebrekkige samenwerking met sociaal ontwikkelbedrijven;
• Ingewikkelde wet- en regelgeving.
Momenteel loopt er een grootschaliger onderzoek onder werkgevers om een actueel beeld
te krijgen bij hun ervaringen met het in dienst nemen en behouden van werknemers met
een beperking. Het laatste representatieve onderzoek op dat vlak stamt namelijk uit
2019. Daarbij is specifiek aandacht voor werkgevers in het MKB, waar nog relatief
veel werkgevers niemand uit de doelgroep in dienst hebben. Daarnaast worden in het
kader van dit onderzoek focusgesprekken gevoerd met werkgevers over verbetermogelijkheden
en oplossingsrichtingen om knelpunten bij het aannemen van mensen met een beperking
weg te nemen. Eind dit jaar is het onderzoek afgerond, en zal ik uw Kamer informeren
over de resultaten hiervan. De uitkomsten van dit onderzoek zullen we o.a. meenemen
in de verdere uitwerking van de nieuwe banenafspraak.
Er wordt tegelijkertijd al veel gedaan op het gebied van een inclusievere arbeidsmarkt,
waarbij er ook al oog is voor enkele van de genoemde knelpunten. Een aantal voorbeelden:
• We bouwen aan regionale werkcentra, waar zowel werkgevers als werknemers ondersteund
worden om hun weg te vinden in de verschillende wet- en regelgeving en instrumenten.
• Ook is het wetsvoorstel Vereenvoudiging Banenafspraak en quotumregeling vastgesteld.
• Na een succesvolle pilot de afgelopen 5 jaar, zal het Sociaal Innovatiefonds (SIF)
structureel voortgezet worden. Dat helpt sociaal ondernemers om inclusieve werkplekken
van de grond te krijgen.
• Er wordt geïnvesteerd in inclusiviteitstechnologie. Afgelopen periode konden MKB’ers
bijvoorbeeld subsidie aanvragen voor de aanschaf van inclusiviteitstechnologie. Ook
kunnen werkgevers ondersteuning vragen bij het Platform Inclusieve Technologie (PIT).
Daarnaast zorgt het PIT ervoor dat inclusiviteitstechnologie meer op de kaart wordt
gezet.
Motie Lahlah c.s. ruimer invullen banenafspraak (Kamerstuk 36 449–12)
Deze motie vraagt om te onderzoeken hoe de banenafspraak ruimer kan worden ingevuld
door niet langer uitsluitend de werkplek, maar vooral het werk zelf als criterium
te hanteren. Alle mensen die in het doelgroepregister zijn opgenomen, tellen mee voor
de banenafspraak zodra er sprake is van een dienstverband. Bij welke werkgever zij
in dienst zijn maakt daarbij niet uit. Het leidende criterium is daarmee de persoon
en diens registratie in het doelgroepregister en niet de werkplek of de aard van het
werk. Bij de start van de banenafspraak is bewust de keuze gemaakt om beschut werk
(zowel in het kader van de Wsw als nieuw beschut werk in het kader van de Participatiewet)
niet mee te laten tellen. De banenafspraak is namelijk gericht op zo regulier mogelijke
arbeid; bij beschut werk en de Wsw is sprake van (sterk) gesubsidieerde arbeid. In
de brief die ik heb aangekondigd over de nieuwe banenafspraak zal ik verder ingaan
op de afbakening van beschut werk en de banenafspraak.
Motie Jimmy Dijk over meer passend werk bij de overheid en werkgevers voor mensen
in de WIA (Kamerstuk 32 716–65)
Deze motie vraagt om voor de zomer van 2026 met een plan te komen voor meer passend
werk bij de overheid en werkgevers voor mensen in de WIA en daarbij in elk geval het
invoeren van quota mee te nemen. Zoals ik al eerder heb gemeld in uw Kamer ben ik
volop bezig met een wetsvoorstel om mensen in de WIA die niet zelfstandig het wettelijk
minimumloon bij voltijds arbeid kunnen verdienen toe te voegen aan de doelgroep banenafspraak.
Daarover heb ik u voor de zomer een brief6 gestuurd. Deze groep is vergelijkbaar met de mensen die zich op dit moment al in
de doelgroep banenafspraak bevinden. Dit betekent dan ook dat de quotumregeling die
geldt voor de hele doelgroep banenafspraak gaat gelden voor mensen in de WIA die tot
de banenafspraak behoren. Ook regelt dit wetsvoorstel dat het instrument loonkostensubsidie
beschikbaar wordt voor mensen in de WIA en het instrument loondispensatie in de Wajong
vervangen wordt door loonkostensubsidie. Dit is nadrukkelijk een wens van werkgevers
om instrumenten meer te harmoniseren.
De Minister van Werk en Participatie, A.A. Aartsen
Ondertekenaars
A.A. Aartsen, minister van Werk en Participatie