Brief regering : Afsprakenkader Aanvalsplan Grutto

Nr. 517
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 juni 2026

Op 6 juli 2026 heb ik, samen met de zeven weidevogelprovincies (Friesland, Gelderland,
Groningen, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht en Zuid-Holland), het Afsprakenkader
Aanvalsplan Grutto ondertekend. Met deze brief informeer ik uw Kamer over de inhoud
van het afsprakenkader en de vervolgstappen voor de uitvoering van het Aanvalsplan
Grutto.

Aanleiding

Nederland draagt een bijzondere verantwoordelijkheid voor de bescherming van de grutto.
Ongeveer 80% van de Noordwest-Europese populatie broedt in Nederland, terwijl de populatie
de afgelopen decennia sterk is afgenomen. Daarnaast heeft de Europese Commissie Nederland
aangesproken op de bescherming van de grutto in het kader van de Vogelrichtlijn. Het
Aanvalsplan Grutto vormt een belangrijk onderdeel van de gezamenlijke ambitie van
Rijk en provincies om de achteruitgang van de grutto te keren.

Het Afsprakenkader

Met het afsprakenkader leggen het Rijk en de zeven weidevogelprovincies vast hoe zij
gezamenlijk uitvoering geven aan het Aanvalsplan Grutto. Daarbij worden afspraken
gemaakt over verantwoordelijkheden, financiering, beleid en de inzet van instrumenten
die nodig zijn om de uitvoering te versnellen en beter te borgen. De gezamenlijke
inzet richt zich op de realisatie van 35 kansrijke Aanvalsplan Grutto-gebieden. Per
gebied wordt binnen 2.000 hectare zoekgebied toegewerkt naar ten minste 1.000 hectare
optimaal leefgebied dat wordt ingericht en beheerd voor de grutto. De aanpak is gebiedsgericht
en zet in op een samenhangende set aan maatregelen van onder meer agrarisch natuurbeheer,
natuurbeheer, waterbeheer en predatiebeheer.

Het afsprakenkader is na het ondertekeningsmoment openbaar gemaakt en op 21 juli 2026
gepubliceerd in de Staatscourant.1 Het afsprakenkader is toegevoegd als bijlage.

Belangrijkste afspraken

Met het afsprakenkader spreken Rijk en provincies onder andere af dat:

– provincies de regie voeren op de gebiedsgerichte uitvoering en per gebied een routekaart
opstellen;

– wordt gewerkt aan langjarige beheercontracten binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer
(ANLb), zodat agrariërs meer zekerheid krijgen;

– waterbeheer, predatiebeheer, agrarisch natuurbeheer en natuurbeheer integraal worden
ingezet;

– het Rijk zorgt voor de benodigde financiering en instrumenten om de uitvoering mogelijk
te maken;

– wordt gewerkt aan aanvullende instrumenten, zoals gedeeltelijke afwaardering van grond,
ondersteuning van weidevogelbedrijven en langjarige financiering van beheer.

Aansluiting op de inbreukprocedure

Het afsprakenkader draagt bij aan de uitvoering van de maatregelen die Nederland heeft
toegezegd aan de Europese Commissie naar aanleiding van de inbreukprocedure grutto.
Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid van
Rijk en provincies voor het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen voor de grutto.

Vervolg uitvoering Afsprakenkader

Komende periode werken provincies, agrarische collectieven, terreinbeherende organisaties,
waterschappen en andere partijen gezamenlijk aan de verdere uitwerking van de routekaarten
voor de 35 Aanvalsplan Grutto-gebieden onder regie van de provincies. Daarnaast wordt
ontbrekend beleidsinstrumentarium, waaronder de langjarige ANLb-contracten en het
grondinstrumentarium, verder ontwikkeld. De voortgang van de maatregelen in de aanvalsplan
grutto gebieden zal jaarlijks worden gemonitord. Dit kan net als de voortgang op routekaarten
en gebiedsprocessen reden zijn voor aanvullende maatregelen, bijsturing of wijziging
van het afsprakenkader.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen