Brief regering : Geannoteerde agenda informele Raad Algemene Zaken van 3 en 4 september 2026
21 501-02 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken
Nr. 3464
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 augustus 2026
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de informele Raad Algemene Zaken
van 3 en 4 september 2026.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
T.B.W. Berendsen
GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 3 EN 4 SEPTEMBER 2026
Op donderdag 3 en vrijdag 4 september vindt de informele Raad Algemene Zaken (RAZ)
plaats in Dublin, Ierland. Tijdens deze bijeenkomst zal de Raad spreken over het Meerjarig
Financieel Kader (MFK), EU uitbreiding en het European Democracy Shield. Omdat het een informele Raad betreft, is geen besluitvorming voorzien. De Minister
van Buitenlandse Zaken is verhinderd. Nederland wordt hoogambtelijk vertegenwoordigd.
Meerjarig Financieel Kader
Het MFK staat tweemaal op de agenda van de informele RAZ. De eerste bespreking betreft
een gedachtewisseling met de co-rapporteurs voor het MFK van het Europees Parlement
(EP) en de voorzitter van de Begrotingscommissie van het EP. Centraal staan de prioriteiten
concurrentiekracht en veiligheid en de vraag welke aspecten hiervan het meest effectief
via de EU-begroting kunnen worden geadresseerd, rekening houdend met de rol van nationale
begrotingen en de private sector. Daarnaast zal de Raad van gedachten wisselen over
hoe het MFK op financieel verantwoorde wijze voldoende ruimte kan bieden voor de ambities
van de Unie op het gebied van concurrentiekracht en veiligheid, in samenhang met andere
Europese prioriteiten. De gedachtewisseling biedt daarmee de gelegenheid om met het
EP te reflecteren op de prioritering binnen het MFK. De tweede bespreking richt zich
op het overkoepelende MFK-pakket en de balans tussen de vier verschillende pijlers
van het MFK. De lidstaten zullen daarbij naar verwachting in gaan op de gewenste verdeling
tussen de verschillende onderdelen van het MFK.
Voor Nederland bieden de twee sessies de gelegenheid om het belang van een moderne
EU-begroting die bijdraagt aan de strategische doelen van Europa te onderstrepen.
Concreet vindt het kabinet dat de Europese begroting meer gericht moet worden op het
versterken van het Europees concurrentievermogen, onderzoek en innovatie, een stevig
migratie- en asielbeleid, veiligheid en defensie, en dat daarom herprioritering van
middelen naar deze prioriteiten nodig is. Middelen vanuit de EU-begroting moeten ingezet
worden waar de meeste grensoverschrijdende EU-toegevoegde waarde en impact gemaakt
kan worden. Besparingen moeten daarom zo veel mogelijk gevonden worden in pijler 1
en 4 (met uitzondering van de migratie- en interne veiligheidsfondsen en verplichte
rente- en terugbetalingen van NextGenerationEU) en zo min mogelijk ten koste gaan
van pijler 2 en 3.
EU-uitbreiding
De Raad zal eerst met Ministers van (potentiële) kandidaat-lidstaten spreken over
ervaringen met technische ondersteuning en capaciteitsopbouw om te voldoen aan noodzakelijke
hervormingseisen in het toetredingsproces. Nederland zal in deze discussie onder meer
wijzen op de ondersteuning die Nederland via het MATRA-programma verleent aan overheden
en het maatschappelijk middenveld ten behoeve van hervormingen, onder andere voor
de versterking van de democratie en de rechtsstaat. Verder zal Nederland het belang
van deze hervormingen benadrukken en aangeven dat (potentiële) kandidaat-lidstaten
bovendien hun administratieve en personele capaciteit moeten blijven versterken.
Vervolgens zal de Raad van gedachten wisselen over welke waarborgen en overgangsmaatregelen
nodig zijn in toekomstige toetredingsverdragen om de waarden van de EU en haar slagkracht
te helpen beschermen. Het kabinet verwelkomt deze pertinente discussie en stelde samen
met gelijkgezinde lidstaten een non-paper op met ideeën voor waarborgen en overgangsmaatregelen.
Het doel hiervan is onder meer de interne markt, de interne veiligheid, de waarden
van de EU, het handelingsvermogen van de EU en de loyale samenwerking tussen lidstaten
te beschermen en versterken. Uw Kamer ontving dit non-paper als bijlage bij een Kamerbrief
over EU-uitbreiding van 9 juni jl.1 Nederland zal de ideeën uit dit non-paper onder de aandacht brengen tijdens de discussie.
European Democracy Shield
De Raad zal van gedachten wisselen over de veiligheid van (kandidaat-)politieke ambtsdragers.
De Commissie heeft dit als één van de prioriteiten aangemerkt onder het European Democracy Shield. Tijdens de discussie in de Raad zal naar verwachting aandacht uitgaan naar de verschillende
vormen en omvang van politiek geweld, de beste praktijken van lidstaten om dit geweld
aan te pakken en de toegevoegde waarde van eventuele maatregelen op EU-niveau. Het
kabinet vindt het belangrijk dat de veiligheid van gekozen volksvertegenwoordigers,
kandidaten en politieke ambtsdragers wordt besproken in de Raad. Steeds meer politieke
ambtsdragers krijgen te maken met agressie, intimidatie en bedreiging, waarbij vrouwen
en mensen die tot een minderheid behoren meer risico lopen. Het kabinet is voorstander
van gedeelde standaarden en normen op Europees niveau tegen agressie en intimidatie
van bestuurders en volksvertegenwoordigers. Ook wil het kabinet met de Commissie en
lidstaten samenwerken om online agressie en intimidatie op sociale media platformen
tegen te gaan. Het kabinet zal de Nederlandse aanpak, die vormgegeven wordt door het
Netwerk Weerbaar Bestuur, tijdens deze Raad delen. Hieronder vallen bewustwordingsactiviteiten,
preventieve beveiligingsmaatregelen en psychosociale ondersteuning die wij politieke
ambtsdragers kunnen bieden.
Indieners
T.B.W. Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken