Brief regering : Informeren over de aangifte van fraude en de aanscherping van het beleid voor de exportkredietverzekering (EKV)

Nr. 463
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

Het Ministerie van Financiën heeft aangifte gedaan bij het Openbaar Ministerie (OM)
van het (mede) plegen van oplichting, valsheid in geschrift en witwassen door twee
partijen en/of haar bestuurders bij het verkrijgen van exportkredietverzekeringen
en financieringsverzekeringen (ekv’s) voor projecten.1 Deze aangifte speelt in de context van bredere vermoedens van fraude met de Nederlandse
ekv-faciliteit en bij andere landen die publieke ekv’s aanbieden.

In deze brief informeer ik uw Kamer mede namens de Minister van Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking over de aangifte en de vermoedens van fraude. Vervolgens
ga ik in op de verschillende maatregelen die zijn genomen om de schade zoveel mogelijk
te beperken en om dit type fraude bij de ekv in de toekomst te voorkomen. Omwille
van de vertrouwelijkheid in het kader van het strafrechtelijk onderzoek deel ik op
verzoek van het OM alleen de hoogstnoodzakelijke informatie. Vanwege het lopende onderzoek
is gewacht met het informeren van uw Kamer tot dat het OM informatie naar buiten bracht.
Dat is vanochtend gedaan.

Vermoedens van fraude

De uitvoerder van de ekv – Atradius Dutch State Business (ADSB) – ontving eind 2024
signalen vanuit het netwerk van internationale exportkredietverzekeraars over mogelijke
fraude bij de inzet van garanten bij een aantal ekv-gedekte projecten. Garanten worden
vaak ingezet bij financiële transacties om te zorgen voor meer financiële zekerheid.
Bij een ekv-gedekte transactie is veelal sprake van een exporteur of financier (de
verzekerde) die betaald moet worden door een koper in het buitenland (de debiteur).
De ekv dekt het risico af dat de verzekerde niet betaald wordt door de debiteur. Om
het financieel risico van de debiteur te versterken, kan een garant worden ingezet.
Een garant neemt de betalingsverplichting van de debiteur over, zodra de debiteur
hier niet aan kan voldoen. De signalen duidden erop dat de financiële cijfers van
garanten vermoedelijk vervalst zouden zijn.

Direct na de signalen van de mogelijke fraude is ADSB in samenspraak met de Ministeries
van Financiën en Buitenlandse Zaken een uitgebreid onderzoek gestart. Daarbij heeft
ADSB twee gespecialiseerde onafhankelijke partijen ingeschakeld om ter plaatse te
onderzoeken in hoeverre de zichtbare operationele activiteiten van de garanten stroken
met gegevens uit de jaarrekeningen. Uit het onderzoek blijkt dat de financiële cijfers
van ingezette garanten bij meerdere ekv-gedekte projecten niet kloppen. ADSB had accountantsverklaringen
van de garanten ontvangen, maar deze zijn vermoedelijk vervalst.

Na contact met andere landen werd duidelijk dat dit ook bij andere publieke exportkredietverzekeraars
speelt. Zodoende lijkt sprake te zijn van een geraffineerd internationaal netwerk
waarbij partijen in meerdere landen valse documentatie gebruiken om in aanmerking
komen voor een ekv.

De aangifte

Op basis van artikel 162 Wetboek van Strafvordering is een ambtenaar wettelijk verplicht
om aangifte te doen als zij een redelijk vermoeden heeft dat een bepaald strafbaar
feit is gepleegd. Bij één ekv-gedekt project zijn er meerdere aanwijzingen dat er
door een Nederlandse partij strafbare feiten zijn gepleegd bij het verkrijgen van
een ekv en de financiering van het project. Daarom heb ik een strafrechtadvocaat ingeschakeld
om namens ADSB en daarmee namens de Nederlandse staat aangifte te doen tegen de Nederlandse
partij en de partij die bij dit project de garant heeft aangedragen.

Genomen maatregelen bij lopende ekv’s

ADSB heeft alle lopende ekv-aanvragen, afgegeven dekkingstoezeggingen2 en polissen doorgelicht op vermoedens van fraude om schade voor de Staat zoveel mogelijk
te beperken. In het geval van lopende aanvragen en dekkingstoezeggingen heeft ADSB
nader onderzoek gedaan indien sprake was van betrokkenheid van een van de verdachte
garanten. De aanvragen en dekkingstoezeggingen zijn stopgezet wanneer onvoldoende
informatie beschikbaar was over de juistheid van de financiële omvang van garanten.
ASDB heeft in afstemming met de Staat vier aanvragen afgewezen en vier dekkingstoezeggingen
beëindigd.

Mogelijke schade

Momenteel heeft ADSB veertien afgegeven polissen in verzekering voor negen projecten
waarbij vermoedens van fraude bestaan. Op dit moment is het onzeker hoe groot de schade
voor de Staat uiteindelijk zal zijn. Dit zal op termijn duidelijk worden. ADSB heeft
wel mogelijkheden om de schade te beperken, bijvoorbeeld door zekerheden uit te winnen.

De ekv-begrotingsreserve heeft een omvang van 826 miljoen euro en is voldoende om
alle eventuele definitieve schade te dekken. Een schade is definitief wanneer ADSB
geleden schade niet meer kan verhalen op de debiteur of diens garant. Zodra de schade
definitief is, zal ik uw Kamer informeren via de reguliere begrotingsstukken.

Aanscherping beleid

Naar aanleiding van de vermeende fraude is in kaart gebracht welke maatregelen nodig
zijn om dit type fraude bij de ekv in de toekomst te voorkomen en is het beleid hieromtrent
aangescherpt. De aanpassingen betreffen onder meer het definiëren van risico-indicatoren
en het stellen van scherpe eisen aan garanten, zodat fraude met financiële cijfers
en accountantsverklaringen gedetecteerd kan worden. ADSB-medewerkers hebben hierin
aanvullende trainingen gekregen. Ook is in het nieuwe beleid een vereiste opgenomen
dat een garant een belang moet hebben in de partij of in het project waarvoor ze garant
staat.

ADSB neemt in internationaal verband een leidende rol om ervaringen en handelingsperspectieven
met andere landen te delen. Zo heeft ADSB op tijd andere exportkredietverzekeraars
gewaarschuwd om herhaling te voorkomen.

Op dit moment wordt de uitvoering van de ekv aanbesteed. In de aanbesteding zijn dan
ook eisen opgenomen over het mitigeren van risico’s op fraude en de versterking van
de algehele risicobeheersing.3

Ik hoop u hiermee voor nu voldoende geïnformeerd te hebben.

De Staatssecretaris van Financiën,
E. Eerenberg