Brief regering : Leveringen militaire goederen aan Oekraïne

36 045
Situatie in Oekraïne

Nr. 486
BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

Zoals toegezegd aan uw Kamer en in vervolg op de vorige update van leveringen van
militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstuk 22 054, nr. 479, dd. 27 februari 2026) informeer ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken
en de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de laatste
stand van zaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne. Het kabinet
zet de militaire en financiële steun aan Oekraïne meerjarig en onverminderd voort.
Door de samenwerking tussen Nederland en Oekraïne wordt Oekraïne in staat gesteld
zich te weren tegen de voortdurende Russische agressie, ontwikkelt de Nederlandse
krijgsmacht zich door de uitwisseling van geleerde lessen, en kunnen de Oekraïense
en Nederlandse industrie gezamenlijk innoveren en zich verder ontwikkelen. Nederland
heeft sinds de aanvang van de grootschalige agressieoorlog circa € 14,8 mld. aan (bruto)
militaire steun aan Oekraïne toegekend. Daar bovenop stelt het kabinet, zoals aangekondigd
in het coalitieakkoord, jaarlijks circa € 3 miljard euro (netto) beschikbaar in de
periode 2027–2029. Hiervan is € 437 miljoen naar voren gehaald en al aan de Defensiebegroting
toegevoegd met de 1e suppletoire begroting 2026. Uw Kamer is op 21 april jl. in meer detail over deze
kasschuif evenals de bredere financiële stand van zaken ten aan zien van militaire
steun geïnformeerd (Kamerstuk 36 045, nr. 292). De vertrouwelijke bijlage1 bevat een totaaloverzicht van de tot en met 15 juni 2026 door Defensie geleverde
goederen. Uw Kamer zal in de Kamerbrief rondom de Ukraine Recovery Conferenceeen totaaloverzicht ontvangen waarbij het eerder gedeelde militaire overzicht met
niet-militaire steun zal worden uitgebreid.

In het openbare overzicht vermeldt het kabinet de leveringen die nieuw zijn ten opzichte
van het vorige met uw Kamer gedeelde overzicht (Kamerstuk 22 054, nr. 479, dd. 27 februari 2026). Per levering wordt een afweging gemaakt of openbaarmaking
mogelijk is. Voor de levering van militaire steun door het Ministerie van Defensie
en de industrie aan Oekraïne blijft de operationele veiligheid leidend in de afweging
om informatie al dan niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen
van betrokken derde partijen, zoals internationale partners en het bedrijfsleven.
Deze lijst geeft daarom niet het volledige beeld van alle leveringen.

Financiële stand van zaken levering van militaire goederen

Het is van groot belang dat de Oekraïense defensiecapaciteit en slagkracht verder
wordt versterkt, ook voor de lange termijn. In de toekomst zal het voortzetten van
steun door internationale partners aan Oekraïne daarom cruciaal zijn om de Russische
agressie tegen te gaan of af te schrikken. Nederland heeft deze steun in een tienjarige
bilaterale veiligheidsovereenkomst vastgelegd waarbij een financiële invulling per
kabinet bezien wordt. Dit kabinet heeft in het Coalitieakkoord vastgelegd dat het
Oekraïne onverminderd zal blijven steunen zoals eerder in deze Kamerbrief toegelicht.2 Zo heeft Nederland op 17 juni jl. een nieuw steunpakket van ongeveer € 500 mln. aangekondigd
waarmee drones geproduceerd zullen worden in Nederland en waarmee zal worden bijgedragen
aan luchtverdediging via het Prioritised Ukraine Requirements List(PURL) initiatief.

De Nederlandse inzet draagt onder andere bij aan het versterken van de Oekraïense
productiecapaciteit en zorgt ervoor dat er geen ongewenste gaten vallen in de militaire
steun, in lijn met motie Boswijk (Kamerstuk 21 501-20, nr. 2286). Het kabinet steunt bovenstaande overwegingen die tevens door Uw Kamer in motie
Klaver (Kamerstuk 36 045, nr. 243) zijn meegegeven ten volle. Bij de Voorjaarsnota van 2026 heeft het kabinet afgewogen
hoe de voortzetting van militaire en niet-militaire steun in 2026 kan worden gewaarborgd
en heeft hierin het verzoek van motie Klaver verwerkt. Het kabinet beziet voortdurend
hoe op een zo effectief mogelijke wijze aan de noden van Oekraïne tegemoet kan worden
gekomen en tracht hierbij zowel de benodigde flexibiliteit als voorspelbaarheid toe
te passen. Het kabinet roept internationaal tevens onverminderd op tot burden-sharing.

De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroeg op 15 juni
2026 ca. € 12,4 mld. De overige reeds toegekende middelen voor militaire steun staan
ofwel onder contract of bevinden zich in een vergevorderd planningsstadium. Dit is
een toename van ca. € 727 mln. ten opzichte van de vorige leveringenbrief. De Nederlandse
steun bestaat uit:

Type steun

02 feb. 2026

15 juni 2026

Directe levering (vervangingswaarde)

€

2,5 mld.

€

2,5 mld.

Commerciële verwervingen1

€

8,9 mld.

€

9,7 mld.

NAVO-fonds

€

0,18 mld.

€

0,18 mld.

Totaal

€

11,7 mld.

€

12,4 mld.

X Noot

1

Bestaat uit financiële realisatie waaronder voorschotten die een levering kennen in
de nabije toekomst.

– Directe levering: De totale vervangingswaarde van de materiële steun bedroeg op 15 juni 2026 in totaal
€ 2,5 mld. Defensie zal het geleverde materieel uit eigen voorraad waar nodig zo spoedig
mogelijk aanvullen of vervangen.

– Commerciële verwervingen: De waarde van de commercieel verworven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne
bedraagt op dit moment € 9,7 mld. Hieronder valt de totale toegezegde bijdrage van
€ 1 mld. (waarvan € 750 mln. reeds is betaald) aan het NAVO-initiatief Prioritized Ukraine Requirement List (PURL), waarmee Nederland snel Amerikaanse wapensystemen heeft verworven voor acute
Oekraïense behoeften, bijvoorbeeld ten aanzien van luchtverdediging. Andere bijdragen
aan internationale samenwerkingsprojecten of specifieke donaties die commercieel worden
verworven, zoals het Build with Ukraine coproductie-project, worden na realisatie bij de commerciële leveringen opgeteld.
De realisatie betreft in deze gevallen de betaling aan het samenwerkingsproject. De
levering via dergelijke projecten aan Oekraïne zal op een later moment plaatsvinden.

– NAVO-fonds: Nederland heeft tot op heden € 179 mln. bijgedragen aan het NAVO Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit het UCAP levert NAVO niet-letale steun, zoals eerder met de Kamer gedeeld
(Kamerstuk 22 054, nr. 377 dd. 16 december 2022 en Kamerstuk 22 054, nr. 387 dd. 13 april 2023).

Industrie

Het kabinet werkt hard aan de opschaling van de Nederlandse en Europese defensie-industrieën
om zowel Oekraïne als onze eigen krijgsmacht tijdig van de juiste capaciteiten te
voorzien. De verslechterde veiligheidssituatie en het regeneratievermogen van de Russische
strijdkrachten vraagt van Europa om minder afhankelijk te worden van anderen. Dit
is belangrijk voor ons voortzettingsvermogen en om de toeleveringsketen weerbaarder
maken. Daarom wordt in Q3 2026 gestart met het Nationaal Programma Defensie Industrie
& Innovatie om de industriële capaciteit en het innovatievermogen verder te versterken.
Hiervoor leren we veel van Oekraïne. Om met het realiseren van militaire steun aan
Oekraïne tevens meerwaarde te creëren voor de Nederlandse economie, verwerft Defensie
waar mogelijk en waar dit aansluit bij de behoefte van Oekraïne bij de innovatieve
en hoogtechnologische defensie-industrie in Nederland.

Een cruciaal onderdeel van het opschalen van de industriële capaciteit en het leren
van Oekraïense innovaties is het versterken van de industriesamenwerking met Oekraïne
door de samenwerking tussen Nederlandse en Oekraïense bedrijven te faciliteren. Zo
worden er regelmatig handelsmissies georganiseerd en neemt Nederland actief deel aan
het initiatief Build With Ukraine. Deze samenwerking maakt coproductie van Oekraïens materieel in Nederland mogelijk.
Dit creëert een win-win situatie: de productiecapaciteit van bewezen effectieve systemen
voor Oekraïne wordt vergroot, de Nederlandse industrie wordt opgeschaald en we krijgen
toegang tot innovaties van het slagveld. Op 16 april jl. is een belangrijke volgende
stap gezet waarbij de Nederlandse en Oekraïne industrie licentieovereenkomst getekend
heeft voor de productie van twee typen drones. Dit is het eerste coproductieproject
tussen Nederland en Oekraïne. We zoeken actief naar volgende projecten waarin de kracht
van de Oekraïense en Nederlandse defensie-industrie elkaar kunnen versterken.

Tijdens het bezoek van de Oekraïense Minister van Defensie Fedorov op 17 juni jl.
hebben wij een Letter of Intentondertekend om de samenwerking op het gebied van innovatie te bestendigen en te bespoedigen.

Training

De aanhoudende oorlog maakt dat het opleiden van Oekraïense militairen ter versterking
van de Oekraïense krijgsmacht zodat zij zich blijvend kunnen verdedigen een absolute
noodzaak is. Opleidingen stellen Oekraïense militairen in staat de door Nederland
en andere partners en bondgenoten geleverde goederen en systemen goed te gebruiken
en vergroten de overlevingskansen van de militairen. Nederland blijft doorlopend bezien
op welke wijze het beste invulling gegeven kan worden aan de trainingsbehoefte vanuit
de Oekraïense krijgsmacht.

Sinds 2022 levert Nederland een bijdrage aan operatie Interflex, een trainings- en
opleidingsprogramma in het Verenigd Koninkrijk (VK) gericht op het snel en grootschalig
trainen van Oekraïense militairen op het gebied van militaire basisvaardigheden en
leiderschapstraining. Tot nu toe zijn via operatie Interflex ca. 63.000 Oekraïense
militairen getraind. Daarnaast heeft Nederland gedurende 2025 ook bijgedragen aan
het opleiden van ca. 900 mariniers in Roemenië. Om tot een optimale invulling van
de Nederlandse inzet ter versterking van de Oekraïense krijgsmacht te komen heeft
het kabinet in goed overleg met het VK besloten de eerdere bijdrage aan Interflex
vanaf juni 2026 in te zetten bij de EU Military Assistance Mission for Ukraine(EUMAM) in Duitsland.

Sinds de lancering in 2022 van de EU-trainingsmissie voor Oekraïne EUMAM draagt Nederland
bij met stafofficieren en trainers, zowel aan grootschalige als aan specialistische
trainingen. Intussen zijn in totaal meer dan 86.000 Oekraïense militairen getraind
via EUMAM. Nederland zet in Duitsland bij het Specialized Training Command (ST-C) van EUMAM-personeel in voor verschillende trainingen, zoals Leopard 1 tankcrewtraining
en training voor artilleriegeschut-operators van Pantserhouwitsers.

Toetsing

Voor leveringen aan Oekraïne is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien de uitzonderlijke
omstandigheden versnelde, toetsing aan de EU-wapenexportcriteria verricht door de
Minister van Buitenlandse Zaken, waarna door de Minister van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking een exportvergunning is afgegeven.3 Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal deze zorgvuldige en versnelde toetsing waar
nodig plaatsvinden.4

Effecten krijgsmacht

De effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandse strijdkrachten
en op het behalen van de NAVO-capaciteitsdoelen worden, gezien het Nederlands belang
van een veilig Europa door Defensie als significant, maar acceptabel beoordeeld. Defensie
neemt maatregelen om deze gevolgen zoveel mogelijk te mitigeren. Zo zijn er maatregelen
om de aankoop van vervangend materieel te versnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit
versterkt. Ook weegt Defensie continu de belangen van enerzijds de steunvoorziening
aan Oekraïne en anderzijds het belang van het opleiden en training van het eigen personeel.
Het kabinet zal ook bij toekomstige verzoeken aandacht houden voor de effecten op
de gereedheid, gezien de veranderende veiligheidssituatie waarin de Nederlandse krijgsmacht
haar operationele gereedheid moet verhogen.

Europese Vredesfaciliteit

Uit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is reeds ongeveer € 6 miljard gecommitteerd aan steun voor Oekraïne. Dit gebeurt
onder andere via leveringen van militair materieel van EU-lidstaten uit eigen voorraad,
aanschaf bij de industrie en de financiering van de gemeenschappelijke kosten van
EU Military Assistance Mission EUMAM. Daarnaast wordt een deel van de rente-inkomsten over de geïmmobiliseerde Russische
centrale banktegoeden (windfall profits) via de EPF uitgegeven aan militaire steun aan Oekraïne. Het gaat tot op heden om
vier tranches. Nederland is binnen de tweede tranche als uitvoerder (implementing actor) verantwoordelijk voor het verwerven van € 100 mln. aan drones bij de Oekraïense
defensie-industrie.

Nederland krijgt voor de geleverde steun tot begin 2023 en voor bijdragen aan de EPF-munitie-initiatieven
ca. € 433 mln. gecompenseerd. Hiervan is € 52,8 mln. in 2024 uitbetaald en € 79,7
mln. in 2025. Het is de verwachting dat het resterende bedrag in 2026 en 2027 volgt.
Op dit moment vindt er in Brussel besluitvorming plaats over vergoedingen voor leveringen
vanaf Q2 2023 en het aannemen van volgende steuntranches, nu de Hongaarse blokkade
hierop begin juni is opgeheven. In totaal heeft Nederland tot op heden ruim € 5,5
mld. gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere leveringenbrieven op de hoogte
gehouden van declaraties en compensatie via de EPF.

De Minister van Defensie,
D. Yeşilgöz-Zegerius